SA/Sz 2837/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr./ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant: Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi N S Z Z P Z E D O w N C na decyzję Izby Skarbowej w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za [...] o d d a la skargę Urząd Skarbowy w Gr decyzją z dnia [...] . określił zobowiązanie podatkowe N S Z Z P Z E D O SA w N C w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] w kwocie [...] zł będącej zaległością podatkową. Podstawą powyższego obciążenia podatkowego było ustalenie, że Z z naruszeniem art. 17 ust.1 pkt 6 i ust.1 a pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 z późn.zm./ wykazał w zeznaniu podatkowym [..] wydatki w kwocie [...] z tytułu wkładu wniesionego do spółki komandytowej "pn. "W K - Spółka Komandytowa" oraz w kwocie [...] na zakup jednego udziału w Spółce z o.o. "E" jako dochody zwolnione od podatku, przeznaczone na cele statutowe, podczas gdy statut związku w § 5 nie przewiduje udziału w spółkach prawa handlowego jako celu działania związku zawodowego; celem tym jest obrona praw, godności i interesów pracowniczych. Zgodnie z art. 25 ust.4 ustawy o p.d.o.pr. dochód Związku zadeklarowany do wydatków na cele statutowe, lecz wydany na inne cele powinien być opodatkowany bez wezwania w określonym terminie. Nie wykonanie tego obowiązku uzasadniało wydanie decyzji na podstawie art. 27 ust.1 tej ustawy. W odwołaniu wniesionym do Izby Skarbowej Z domagał się uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania zarzucając naruszenie przepisów art. 17 ust.1 pkt 6, ust.1a i ust.1b ustawy o p.d.o.pr. przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu podatkowego wyrażając pogląd, że przystępując do spółki komandytowej realizował cel statutowy poprzez lokowanie pieniędzy po to, aby uzyskać dodatkowe dochody z przeznaczeniem na cele statutowe, przy czym nie była to działalność gospodarcza Związku. Na poparcie swego stanowiska Z podał uchwałę Sądu Najwyższego z [...] . [....] Izba Skarbowa w S decyzją z dnia[...] . utrzymała w mocy decyzję organu I instancji podzielając jej stanowisko, że przeznaczenie dochodu w łącznej kwocie [...] zł na wkład do spółki komandytowej i na zakup udziału w spółce z o.o. nie odpowiadało celom statutowym Z. Celem związku, zgodnie z § 5 statutu, jest ochrona prawa, godności i interesów pracowników, a w szczególności: 1. Ochrona interesów materialnych, socjalnych i kulturalnych członków oraz ich rodzin, 2. Zabezpieczenie praw pracowniczych w zakresie wykonywanej pracy zawodowej, wynagradzania, warunków socjalno-bytowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. 3. Harmonizowanie działania Zakładu z interesami pracowników. 4. Umacnianie rodziny oraz ochrona życia rodzinnego. 5. Szerzenie demokratyzmu i umacnianie koleżeńskiej solidarności w stosunkach międzyludzkich. 6. Inicjowanie i popieranie działań na rzecz stwarzania pracownikom warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i adaptacji społeczno-zawodowej młodych pracowników. 7. Wpływ na kształtowanie i realizowanie zadań społeczno-gospodarczych zakładu w celu pomnażania funduszu i jego sprawiedliwego podziału. 8. Kształtowanie etyki zawodowej i sumiennego stosunku do obowiązków pracowniczych. Natomiast przedmiotem działalności spółki komandytowej, jak wynika z § 6 umowy założycielskiej z[...] . jest: "1. prowadzenie usług gastronomicznych; 2. organizacja imprez rozrywkowych, okolicznościowych, sympozjów, szkoleń itp.; 3. działalność handlowa w obrocie artykułami spożywczymi i przemysłowymi; 4. usługi hotelowe i turystyczne; 5. transport zarobkowy; 6. prowadzenie zakładów wytwórczych i usługowych." W ocenie Izby Skarbowej przeznaczenie dochodu, wcześniej deklarowanego na cele statutowe, na inną działalność nie uzasadnia zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 17 usit.1 pkt 6 ustawy o p.d.o.pr. W odniesieniu do powołanej uchwały Sądu Najwyższego Izba Skarbowa stwierdziła, że nie ma ona zastosowana w sprawie, gdyż dotyczy zwolnienia od podatku dochodu fundacji w części wykorzystanej na nabycie obligacji Skarbu Państwa i akcji spółki giełdowej będących papierami wartościowymi, podczas gdy wkład do spółki osobowej i udział w spółce kapitałowej z o.o. nie ma tego waloru, jest jedynie ulokowaniem pieniędzy w działalności, której wyniki finansowe nie są znane. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego /[...] Z domaga się uchylenia decyzji Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego zarzucając, że wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 17 ust.1 pkt 6, ust.1a i ust.1 b ustawy o p.d.o.pr., oraz zasad postępowania określonych w art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej, a ponadto niezgodność ustaleń z istniejącym stanem faktycznym. Skarżący wywodzi, że przystąpienie do spółki komandytowej oraz do spółki z o.o. nie jest działalnością gospodarczą Z wyłączającą zwolnienie od podatku, bowiem działalność taką prowadzą samodzielnie i we własnym imieniu spółki będące przedsiębiorcami. Związek jest jedynie wspólnikiem tych spółek i wniósł do nich wkład gotówkowy. Wniesienie wkładu pieniężnego do tych spółek było, zdaniem skarżącego, formą realizacji celu statutowego polegającą na uprzednim ulokowaniu wolnych środków pieniężnych w przedsięwzięcia gospodarczo uzasadnione po to, by uzyskać z nich dochody i w odpowiednim czasie wykorzystać je na cele statutowe. Skarżący ponownie powołał się na argumentację uchwały Sądu Najwyższego z[...] . W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Przedmiotowe zwolnienie podatkowe przysługujące związkom zawodowym w omawianym roku podatkowym na podstawie art. 17 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie obejmowało wszystkich jego dochodów, lecz jedynie tę ich część, która została przeznaczona i - bez względu na termin - wydatkowana na cele statutowe /ust.1 pkt 6/, a także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów /ust.1b/. Zwolnienie to nie obejmowało dochodu przeznaczonego na działalność gospodarczą /ust.1 pkt 6/ oraz wydatkowanego na inne cele niż statutowe /ust.1a pkt 2/, W ocenie Sądu zasadnie i zgodnie z powołanymi przepisami organy podatkowe uznały, że dochód wcześniej przeznaczony na cele statutowe lecz wydatkowany przez skarżącego na udziały w spółkach prawa handlowego, nie realizował celu statutowego i nie podlegał zwolnieniu od podatku dochodowego. Okoliczność, że skarżący wydatkował dochód na cel niestatutowy po to, by w przyszłości dochód uzyskany z tego przedsięwzięcia przeznaczyć na cele statutowe, nie uzasadnia zwolnienia podatkowego. Ze wskazanych przepisów art. 17 ustawy o p.d.o.pr. wynika jednoznaczne powiązanie zwolnienia podatkowego z rzeczywistym i bezpośrednim wydatkowaniem dochodu na cele statutowe. Nabycie udziałów w spółkach prawa handlowego stanowiło już akt wydatkowania dochodu zarówno w sensie ekonomicznym jak i podatkowym, który nie realizował bezpośrednio celu statutowego i z tego względu tak wydatkowany dochód nie był objęty zwolnieniem od podatku dochodowego. Pośrednie etapy alokacji dochodu, choćby były obliczone na zwiększenie dochodu i jego przeznaczenie w przyszłości na cele statutowe, nie są objęte przedmiotowym zwolnieniem od podatku dochodowego przewidzianym w art. 17 omawianej ustawy. Za koniecznością przestrzegania wymogu bezpośredniego przeznaczenia i wydatkowania dochodu na cele statutowe opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z[...] . [...] podkreślając, że przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby de facto do całkowitego zwolnienia od opodatkowania wszelkich dochodów podmiotów wymienionych w art. 17 ust.1 pkt 4 /w niniejszej sprawie pkt 6/, nie byłoby bowiem żadnych przeszkód , aby wykazać, że wszystkie wydatki tych podmiotów są pośrednio ponoszone dla celów statutowych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela argumentacją wskazanej wyżej uchwały NSA w przeciwieństwie do powołanej przez skarżącego uchwały Sądu Najwyższego. Należy nadto dodać, że konieczność zachowania wymogu bezpośredniości przeznaczenia i wydatkowania dochodu na cele statutowe, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, jest oczywista ze wzglądu na to, że wydatkowanie dochodu na objęcie udziałów w spółkach może okazać się nietrafione i zamiast dochodu przyniesie stratę. W sytuacji takiej, skoro wydatkowany dochód w ostatecznym rozrachunku nie zostanie przeznaczony /wydatkowany/ na cele statutowe, to nie byłoby powodu, aby miał wcześniej korzystać ze zwolnienia podatkowego. Reasumując zarzucane naruszenie prawa materialnego w sprawie nie występuje. Nie występuje również wskazane w skardze, bez bliższego uzasadnienia, naruszenie zasad postępowania ani niezgodności ustaleń z istniejącym stanem faktycznym. Nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.