SA/Sz 2885/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant st.sekr.sądowy Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę Decyzją z [...]. Zarząd Gminy [...]na podstawie art. 98 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. nr 46, poz. 543/ i art. 104 kpa oraz uchwały Rady Gminy Rewal Nr XXIX/198/01 z dnia 6 kwietnia 2001r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej, [...] Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł. że na wniosek [...], decyzją Wójta Gminy [...]. zatwierdzony został projekt [...]. W wyniku zatwierdzonego [...], które zgodnie z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] przeznaczone są pod budownictwo [...]. Z uwagi na wzrost [...] , organ I instancji stosownie do art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce ruchomościami, orzekło ustaleniu opłaty adiacenckiej; stawka procentowa opłaty została określona Uchwałą Rady Gminy Rewal Nr XXIX/198/01 z dnia 6 kwietnia 2001r. w wysokości 50 %. W celu określenia [...] operat szacunkowy [...]. W operacie szacunkowym wartość przedmiotowej nieruchomości została ustalona na kwotę: [...]. W tych okolicznościach organ I instancji ustalił, że [...] winna uiścić opłatę adiacencką w wysokości [...]. W odwołaniu od tej decyzji [...] wniosła o uchylenie decyzji podnosząc, że opłatę adiacencką naliczono na podstawie Uchwały rady Gminy [...] . czyli po upływie [...]. W ocenie odwołującej prawo nie może działać wstecz a w czasie podziału nieruchomości nie było jeszcze powyższej uchwały. Odwołująca wskazała też, że była zaskoczona decyzją o ustaleniu opłaty adiacenckiej [...]. Ponadto podniosła, że gmina nie poniosła żadnych kosztów związku z podziałem oraz nie poinformowała strony o możliwości ustalenia takiej opłaty. Zdaniem strony decyzja organu I instancji jest krzywdząca i celowo ukryto przed stroną możliwość naliczenia opłaty, gdyż nielogiczne jest takie postępowanie, aby dokonać podziału [...], a potem [...]. Z uwagi [...] nie jest [...] tej kwoty nawet [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 98 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543/, po rozpatrzeniu [...] , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że przepis art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, zarząd gminy może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką z tego tytułu. Stawkę procentową opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości i dalej stanowi, że przepisy art. 145, art. 146 ust. 2 i ust.3, art. 147 oraz art. 148 ust.1-3 stosuje się odpowiednio. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dokonanego podziału. Zdaniem organu orzekającego, z treści tego przepisu wynika, iż w przypadku wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału nieruchomości, zarząd gminy może w drodze decyzji ustalić opłatę adiacencką. Decyzja taka ma charakter uznaniowy i jej wydanie zależy wyłącznie od uprawnionego organu. W ocenie organu odwoławczego Zarząd Gminy [...] mógł dokonać ustalenia opłaty adiacenckiej, gdyż w związku [...] tej nieruchomości, co wynika z operatu szacunkowego. Odnosząc się do stanowiska strony zaprezentowanego w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że strona wnosząc o [...] winna liczyć się z tym, że w oparciu o obowiązujący wówczas art. 98 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami opłata adiacencka może być przez właściwy organ ustalona. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła, że decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na wydaniu decyzji sankcjonującej stosowanie nie istniejącej w prawie polskim zasady działania prawa wstecz, a polegającej na ustaleniu opłaty w stosunku do czynności podziałowej przeprowadzonej w dacie , kiedy nie obowiązywało prawo miejscowe określające wysokość opłaty, a z powołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów nie wynikają uprawnienia dla organu I instancji naliczania i poboru opłaty w sposób w decyzjach wskazany. Skarżąca podniosła też, że istotne znaczenie w sprawie ma treść przepisu art. 145 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z którego wynika, że zarząd gminy, może w drodze decyzji ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po urządzeniu lub modernizacji drogi albo po stworzeniu warunków do połączeniu nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Tymczasem podziałowi podlegała działka bez urządzeń infrastruktury technicznej. W dalszej części skargi strona powtórzyła stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/, że sprawy, w których skargi zostały wniesione o Naczelnego Sądu administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wbrew zarzutom skargi , zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jedn. Dz.U. z 200r. Nr 46, poz. 543/ przez opłatę adiacencką należy rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego albo scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości. Istota opłaty adiacenckiej sprowadza się do tego, że ten, kto uzyskuje korzyść na skutek wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego określonymi zdarzeniami, przekazuje część tej korzyści gminie. Opłata adiacencka jest daniną publiczną na rzecz gminy, daniną, której wprowadzenie ma źródło właśnie w tym, że określony podmiot uzyskuje korzyść majątkową /przyrost wartości majątku/ na skutek szczególnych zdarzeń jakimi są: podział nieruchomości /art. 98 ust.4/, wydzielenie nieruchomości w wyniku scalenia i podziału /art. 107 ust.1/, budowa urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa lub gminy /art. 144/ - /por. uzasadnienie Uchwały Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000r. OPK 8/00, ONSA 2001/1/15/. Z treści przepisu art. 98 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że do uiszczenia opłaty adiacenckiej zobowiązani są właściciele nieruchomości, jeżeli wartość nieruchomości wzrosła na skutek podziału, a zarząd gminy w drodze decyzji ustalił opłatę adiacencką. Oznacza to, że o tym, czy dojdzie do ustalenia opłaty adiacenckiej, decyduje organ, jeżeli wystąpi przesłanka w postaci wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej podziałem oraz gdy rada gminy w drodze uchwały ustali wysokość stawki procentowej opłat adiacenckich. Stawkę procentową opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości przy czym przepisy art. 145, art. 146 ust.2 i ust.3 stosuje się odpowiednio /art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami/. Stosowanie odpowiednio art. 145 ustawy o gospodarce nieruchomościami oznacza, że ustalenie tej opłaty może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja o podziale nieruchomości stała się ostateczna. Wartość nieruchomości przed i po dokonanym podziale określają rzeczoznawcy majątkowi, według stanu i cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej /art. 146 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami/. Uchwała rady gminy, o której mowa w art. 98 ust.4 tej ustawy, stanowi przepis o charakterze normatywnym, przepis gminny /art. 40 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym – tekst jedn. Dz.U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm./ i jest materialnoprawną podstawą – w zakresie wysokości stawki procentowej – do wydania decyzji przez zarząd gminny /obecnie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta/. Oznacza to, że uprawniony organ nie będzie mógł w ogóle wydać decyzji administracyjnej w sprawie opłat adiacenckich w odniesieniu do jakiegokolwiek podmiotu, jeżeli nie zostanie podjęta uchwała rady gminy w przedmiocie wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Odpowiednie stosowanie art. 146 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oznacza, że wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed podziałem, a wartością, jaką nieruchomość ma po podziale. W rozpatrywanej sprawie decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej została wydana po spełnieniu wszystkich przesłanek niezbędnych do ustalenia tej opłaty, o których mowa w art. 98 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w przepisach mających odpowiednie zastosowanie. Z akt sprawy wynika, że decyzja Wójta Gminy [...] zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości [...] stała się ostateczna. Zachowany został zatem termin, o którym stanowi art. 145 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do ustalenia opłaty adiacenckiej a wynoszący 3 lata od wydania ostatecznej decyzji o podziale. Ponadto bezsporne jest w sprawie, że na skutek podziału tej nieruchomości nastąpił [...] , co potwierdza operat szacunkowy wykonany przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. Skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego oraz w skardze nie kwestionowała wyceny nieruchomości dokonanej przez rzeczoznawcę majątkowego. Decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej została wydana w czasie obowiązywania Uchwały Rady Gminy [...] w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Uchwałą tą rada gminy ustaliła, że stawka procentowa opłaty adiacenckiej została określona w wysokości 50% różnicy pomiędzy wartością nieruchomości przed i po podziale. Taką też stawkę zastosował organ ustalając wysokość opłaty adiacenckiej w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy orzekające prawidłowo zastosowały przepisy prawa, a zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.