SA/Sz 374/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-02-03

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Barbara Gebel, Nadzieja Karczmarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w sytuacji gdy podatnik posiadał inne, odrębne przedsiębiorstwa, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, a jeśli tak, to czy stanowiła ona sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów podatkowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa, rozumianego jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych (zgodnie z art. 551 K.c.), stanowiła odrębną całość od innych przedsiębiorstw prowadzonych przez podatnika. W związku z tym, interpretacja organów podatkowych oparta na podmiotowym znaczeniu przedsiębiorstwa była nieprawidłowa. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając skargę za uzasadnioną w całości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w S, która częściowo uwzględniła odwołanie podatniczki od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej, określając jej zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Organy podatkowe uznały, że podatniczka naruszyła przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji przy użyciu kas rejestrujących oraz zaniżyła podatek należny poprzez nieopodatkowanie sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa (Delikatesy "P"). Podatniczka zaskarżyła decyzję, kwestionując obowiązek stosowania kas rejestrujących oraz stanowisko organów co do sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w S i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2004r. sprawy ze skargi A G na decyzję Izby Skarbowej w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc [...] . I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej w S na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Izba Skarbowa w S decyzją z dnia[.. .]., wydaną w trybie odwoławczym, częściowo uwzględniła odwołanie i uchyliwszy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w S z [...] . określiła zobowiązanie podatkowe A G w podatku od towarów i usług za [...] . w kwocie [...] zł oraz zaległość podatkową z tego tytułu w kwocie [...] zł. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że podatniczka: 1/ naruszyła art. 29 ust.1 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm./ w związku z § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 maja 1994r. w sprawie kas rejestrujących /Dz.U. Nr 65 poz. 278 z późn.zm./, gdyż nie prowadziła ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących, skutkiem czego utraciła prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę stanowiącą równowartość [...] podatku naliczonego /art. 29 ust.2/, 2/ zaniżyła podatek należny poprzez nie opodatkowanie sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Ustalono, że w [...] prowadziła jednoosobowo działalność gospodarczą w zakresie handlu detalicznego pod nazwą D "P" i kwiaciarnię S". W okresie pierwszych trzech kwartałów [...] podatniczka osiągnęła obrót przekraczający kwotę [...] zł. Z dniem [...] . podatniczka zlikwidowała w/w działalność zawiadamiając o tym Urząd Skarbowy na druku VAT-Z. W okresie od[...] . do[...] . prowadziła działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej. Ponownie indywidualną działalność gospodarczą podatniczka pojęła [...] składając uprzednio zgłoszenie rejestracyjne VAT – R, a następnie deklarację VAT -7 za[...] ., w której wykazała obrót w kwocie [...] zł. Organy skarbowe obu instancji zgodnie uznały, że rozpoczęta z dniem[...] . indywidualna działalność gospodarcza stanowiła kontynuację działalności podatniczki z[...] , wobec czego obowiązana była do ewidencjonowana obrotu i podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących od dnia pierwszej sprzedaży tj. od[...] . Skutkiem nie wprowadzenia kas rejestrujących była utrata prawa do odliczenia od podatku należnego [...] podatku naliczonego /art. 29 ust.2/. Ponadto ustalono, że w dniu [....] podatniczka sprzedała E M Delikatesy "P" znajdujące się w S przy ul.[...] , które w umowie nazwano przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 3 ust.1 ustawy o VAT. W umowie tej określono, że na powyższe przedsiębiorstwo składa się: 1. prawo najmu lokalu sklepowego, 2. prawa wynikające z zawartych z pracownikami umów o pracę, 3. prawa wynikające z zawartych z kontrahentami handlowymi umów o dostawę towarów, 4. uprawnienia wynikające z udzielonych przedsiębiorstwu koncesji i zezwoleń, 5. uprawnienia z otrzymanych gwarancji i atestów, 6. prawa wynikające z umów o dostawę energii elektrycznej i gazu i innych umów, 7. przedmioty wyposażenia sklepu, urządzenia i wyposażenia zaplecza biurowego i magazynowego, 8. prawo do stacji telefonicznej. Ustalona cena umowna wynosiła [...] zł, w tym środki trwałe [...] zł wyposażenie [...] zł. oraz wartości niematerialne i prawne [...] zł. W ocenie organów była to sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlegająca od[...] . opodatkowaniu podatkiem VAT. Izba Skarbowa powołała się na Encyklopedię Powszechną PWN i stwierdziła, że przedsiębiorstwem osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą tj. przedsiębiorcy, jest cała prowadzona przez niego działalność gospodarcza. Ponieważ podatniczka prowadziła działalność nie tylko w Delikatesach "P" ale także w kwiaciarni "S", to Delikatesy "P" należy traktować jako zorganizowaną część przedsiębiorstwa – wyodrębnioną organizacyjnie, lokalowo i finansowo. i dlatego obciążono podatniczkę podatkiem VAT od wartości środków trwałych i wyposażenia w kwocie [...] zł. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego /[...] ./ podatniczka domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając, że wydana została z naruszeniem prawa. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organów podatkowych co do obowiązku wprowadzenia kas rejestrujących od dnia rozpoczęcia na nowo działalności gospodarczej tj. od[...] . Nie zgodziła się również z ustaleniem, że przedmiotem sprzedaży była zorganizowana część przedsiębiorstwa. W tym zakresie skarżąca – powołując się na art. 551K.c. oraz l literaturę przedmiotu – wywodzi, że przedsiębiorstwo jako przedmiot obrotu musi być rozumiane w znaczeniu przedmiotowym, a nie podmiotowym jako zespół składników materialnych i niematerialnych tworzących zorganizowany kompleks służący do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zdaniem skarżącej Delikatesy "P" były przedsiębiorstwem w znaczeniu przedmiotowym, stanowiły bowiem wyodrębniony organizacyjnie, lokalowo i finansowo zespół składników materialnych i niematerialnych służący do realizacji określonego celu gospodarczego. Kwiaciarnia "S" była odrębnym przedsiębiorstwem mającym własną strukturę organizacyjną, lokalową i finansową oraz inny cel gospodarczy. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko, natomiast na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej zgodził się ze stanowiskiem skargi w części dotyczącej nie istnienia obowiązku wprowadzenie kas rejestrujących i poparł żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny , będąc właściwy do rozpoznania sprawy na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W odniesieniu do zagadnienia związanego z obowiązkiem prowadzenia ewidencji sprzedaży i podatku należnego przy zastosowaniu kas fiskalnych, uzasadnione jest stanowisko skarżącej, że rozpoczynając z dniem[...]. nową działalność gospodarczą po uprzednim zlikwidowaniu z dniem[...]. działalności prowadzonej w [..]. nie miała ona obowiązku określonego w § 2 powołanego na wstępie rozporządzenia Ministra Finansów wprowadzenia kas, nie było bowiem żadnych podstaw prawnych do przyjęcia ciągłości działalności podatniczki w zakresie podatku VAT. Również w[...] . skarżąca nie była zobowiązana do wprowadzenia kas rejestrujących, bowiem obrót z[...] . wyniósł [..] zł /§ 3/. Izba Skarbowa na etapie rozpoznania skargi zgodziła się z powyższym stanowiskiem, a ponadto znajduje ono potwierdzenie w orzecznictwie NSA /przykładowo[...] , SA/Sz [...] Również w pozostałej części skargę należało uznać za uzasadnioną. Ustawa o VAT, a także przepisy wykonawcze do tej ustawy nie zawierają definicji "przedsiębiorstwa". Nie oznacza to jednak, że uzasadnione jest poszukiwanie znaczenia tego pojęcia w encyklopedii. Zostało ono bowiem zdefiniowane w Kodeksie cywilnym, do którego regulacji przepisy podatkowe odwołują się stosunkowo często. W ustawie o VAT używa się wiele innych pojęć jak np. darowizna /art.2 ust.3 pkt 4/ zamiana /art.2 ust.3 pkt 3/, część składowa /art.25 ust.1 pkt 2/, których znacznie określa się według definicji Kodeksu cywilnego. Analogicznie, przy interpretowaniu pojęcia "przedsiębiorstwo", uzasadnione jest odwołanie się do definicji zawartej w art. 551 K.c. Przepis ten określa przedsiębiorstwo jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych i wymienia istotne jego składniki. Jest to definicja przedmiotowa, gdyż określa jakie składniki wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 K.c. – jak trafnie podnosi skarżąca – charakteryzuje się oderwaniem od podmiotu, któremu przysługują prawa i obciążają obowiązki składające się na przedsiębiorstwo. Składniki materialne i niematerialne tworzą pewien zorganizowany kompleks przeznaczony do realizacji zadań gospodarczych mogący być przedmiotem obrotu. Nie ma prawnych przeszkód aby jeden przedsiębiorca posiadał kilka przedsiębiorstw w znaczeniu przedmiotowym, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Przyjęte przez Izbę Skarbową podmiotowe znaczenie przedsiębiorstwa, nie ma uzasadnienia prawnego. W konsekwencji za uzasadniony należało uznać także zarzut naruszenia art. 3 lust.1 pkt 1 ustawy o VAT. Z tych wszystkich względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji, postanawiając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło