SA/Sz 52/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-02-19

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki muru oporowego, pomimo twierdzeń zobowiązanego o częściowym wykonaniu obowiązku, jego niewykonalności oraz niezgodności z decyzją?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny prawidłowo odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ zobowiązany nie wykazał spełnienia przesłanek określonych w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Częściowe skuwanie muru nie stanowiło wykonania obowiązku rozbiórki w całości, a dalsze samowolne działania budowlane (postawienie ogrodzenia) nie wpływały na wykonalność pierwotnego obowiązku. Twierdzenia o niewykonalności i niezgodności z decyzją również okazały się nieuzasadnione w świetle zgromadzonego materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło obowiązku rozbiórki muru oporowego. T. J. domagał się umorzenia, twierdząc, że obowiązek jest niezgodny z decyzją, niewykonalny i wykonany. Organ egzekucyjny, po wizji lokalnej i analizie materiału dowodowego, uznał obowiązek za nadal wymagalny, gdyż mur nie został rozebrany w całości, a jedynie częściowo skuciu uległa jego górna część, na której następnie postawiono ogrodzenie. SKO utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, uznając brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant: Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego o d d a l a skargę Postanowieniem z dnia [...]. Starosta odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczącego wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym z dnia [...]r. Nr [...] tj. rozbiórki muru oporowego wzdłuż granic działki Nr [...] wraz z usunięciem nawiezionego piasku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego na wniosek - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego . O umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpił zobowiązany do wykonania rozbiórki T. J., podnosząc, że egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, a ponadto, że obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny oraz, że został wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Wydając powyższe postanowienie Starosta powołał się na przeprowadzoną wizję lokalną oraz wypowiedź wierzyciela, że przedmiotowy mur nie został rozebrany, natomiast zobowiązany, działając w warunkach samowoli budowlanej, mur ten konsekwentnie rozbudowywał, dokonując jego przeróbki. Skuto jedynie górną część muru, a następnie wykonano betonową podmurówkę, na której wzniesiono ogrodzenie z elementów prefabrykowanych. Oznacza to, że określony w tytule wykonawczym, że obowiązek jest nadal wymagalny. Zawarte we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego zarzuty zobowiązanego organ egzekucyjny uznał za nieuzasadnione. W zażaleniu na to postanowienie T.J. powtórzył argumenty zawarte we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...]r. Nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji wskazując, iż w przedmiotowej sprawie nie występują okoliczności i przesłanki, które uzasadniałyby zastosowanie art. 59 § 1 pkt 1,3 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na które powołuje się wnoszący zażalenie. Przepisy te stanowią, że postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu jeśli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji, obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał niewykonalny albo obowiązek ten został wykonany przed wszczęciem postępowania. Z sentencji decyzji Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...]. znak [...] wynika, że na T.J. został nałożony obowiązek "rozbiórki muru oporowego wzdłuż granicy działki Nr [...] oraz doprowadzenia działki do stanu pierwotnego poprzez usunięcie nawiezionego piasku". W treści tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...] znajduje się właśnie tak określony obowiązek, przy czym zaznaczono, że obowiązek rozbiórki dotyczy zakresu dotychczas nie niewykonanego, gdyż inwestor dokonując przeróbki muru na ogrodzenie dokonał częściowej rozbiórki muru. Również bezzasadne jest powoływanie przez T.J. się na dwie następne przesłanki dotyczące : wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania jak i jego niewykonalności. Niewykonanie egzekwowanego obowiązku zostało potwierdzone w trakcie wizji lokalnej w dniu [...] a więc w trakcie prowadzonego postępowania. Natomiast upatrywanie niewykonalności obowiązku w wyrwanym z kontekstu zapisie zawartym w postanowieniu NSA, którego treścią było nieuwzględnienie wniosku T.J. o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jest całkowicie chybione. Powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. J. zaskarżył skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia, jak też uchylenia postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący wywiódł, iż organy obu instancji rażąco naruszyły art. 10 kpa, gdyż Starosta, przekazując jego zażalenie do SKO, nie powiadomił go o jego wysyłce, przez co nie mógł on wnieść żadnych wyjaśnień i przedłożyć posiadanych dowodów. Również SKO, rozpatrując zażalenie, nie powiadomiło go o tym i nie dało mu szansy wypowiedzenia się. Otrzymał tylko postanowienie ostateczne po zakończeniu postępowania. Dlatego uważa, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa należy wznowić to postępowanie, gdyż strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Zostały również obrażone art. 7,8,9,11 kpa. Skarżący podtrzymał też zarzut o niewykonalności nałożonego obowiązku – powołując się – podobnie jak w zażaleniu - na zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...]., (do którego zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zwrócił się o wstrzymanie jej wykonania) stwierdzenie, że "... Sąd może wstrzymać zaskarżoną decyzję, jeśli jej wykonanie przed rozpoznaniem skargi może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Takie konsekwencje w sprawie niniejszej nie grożą, ponieważ zaskarżona decyzja, ze względu na jej przedmiot, nie podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym". Zdaniem skarżącego – w tej sprawie zachodzi okoliczność o którym mowa w w/w postanowieniu, gdyż prowadzenie postępowania egzekucyjnego spowoduje znaczną szkodę skarżącemu i trudne do odwrócenia skutki, a zatem postępowanie to winno zostać uznane za niewykonalne. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenie SKO : "upatrywanie podstawy umorzenia w zapisie jednego zdania zawartego w postanowieniu NSA /wyrwanego z kontekstu/ nie może mieć zastosowania", należy – zdaniem skarżącego – "zaliczyć jako patologiczne nadinterpretowanie uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego". W dalszej części skargi skarżący wywodzi, iż Wojewoda w decyzji z dnia [...]. znak [...] orzekł: "nakazać T. J. rozbiórkę samowolnie wzniesionego muru oporowego wzdłuż granic działki Nr [...] oraz doprowadzenie działki do stanu pierwotnego poprzez usunięcie nawiezionego piasku". W uzasadnieniu tej decyzji określono parametry tej samowoli budowlanej, iż jest to konstrukcja żelbetowa, wykonana na długości ok. [...] i wysokości [...] cm. Na nieukończonym fragmencie ściany /ok. [...] zabetonowano jej stopę oraz wykonano szalunek wraz ze zbrojeniem. W dniach [...] i [...] skarżący poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego , a także Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego oraz Prokuraturę Rejonową o wykonaniu nakazanej rozbiórki spornego muru oporowego. Potwierdzeniem rozbiórki tego muru są pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] oraz z dnia [...] znak [...]. W tym ostatnim piśmie, pomimo informacji "iż obowiązek rozbiórki muru nie został wykonany", to w następnym zdaniu jest jednoznaczne stwierdzenie "skuto górną część muru oporowego do poziomu płyty przylegającej do gruntu na działce sąsiedniej. Na tej płycie wylano betonową podmurówkę o wys. [...] cm na której wzniesiono ogrodzenie z prefabrykatów". PINB powołuje się na wizję lokalną z dnia [...] W protokole wizji określono, iż mur oporowy został rozebrany na długości [...]. Obowiązek określony decyzją został więc wykonany. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 w zw. z art. 87 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271) sprawy w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne - na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 – dalej skrótowo wskazana jako p.p.s.a.). Skarga okazała się nieuzasadniona a jej zarzuty chybione. Tryb rozpatrzenia wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a następnie zażalenia odpowiada przepisom ustawy z dnia 17.07.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także art. 138 § 1 kpa. Skarżący nie wykazał, by w rozpatrywanej sprawie spełniona była jakakolwiek z wymienionych w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego, na które się powołuje. Przywołuje zresztą podstawy z sobą sprzeczne. Nie można bowiem jednocześnie twierdzić, że obowiązek określony decyzją jest niewykonalny (art. 59 § 1 pkt 5) oraz że został wykonany (pkt 1). W świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego twierdzenia skarżącego, iż określony w tytule wykonawczym obowiązek został wykonany są bezpodstawne. Kwestia ta podlegała szczegółowemu badaniu przez organ egzekucyjny, także poprzez przeprowadzenie wizji lokalnej, która wykazała, iż skarżący skuł jedynie górną część muru oporowego do poziomu płyty przylegającej do gruntu na działce sąsiedniej. Również wierzyciel - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , wypowiadając się w sprawie złożonego przez skarżącego wniosku, zaprzeczył by skarżący w całości wykonał objęty tytułem wykonawczym nakaz rozbiórki muru oporowego. Wynikający z decyzji Wojewody z dnia [...]. znak [...] obowiązek skarżącego obejmował rozbiórkę wykonanego samowolnie muru oporowego wzdłuż granic działki nr [...] oraz doprowadzenie działki do stanu pierwotnego i dopóki obowiązek ten nie zostanie wykonany w pełnym zakresie - brak jest podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowym postępowaniu, wszczętym w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny bada jedynie istnienie wskazanych we wniosku przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego z wymienionych w art. 59 ustawy egzekucyjnej. W rozpatrywanej sprawie przesłanki te nie wystąpiły. Dokonana przez skarżącego częściowa rozbiórka muru oporowego, polegająca na skuciu górnej jego części, nie stanowiła bowiem wykonania obowiązku określonego w decyzji. Oczywiście w sytuacji częściowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego egzekucji administracyjnej podlega tylko niewykonana jego treść. Jak jednak wynika z okoliczności faktycznych ustalonych w tej sprawie, skarżący po częściowym skuciu muru, na pozostałej jego części samowolnie postawił ogrodzenie z materiałów prefabrykowanych. Wykonanie przez skarżącego innych samowolnych działań budowlanych nie daje podstaw do stwierdzenia sprzeczności obowiązku z treścią decyzji stanowiącej podstawę jego egzekucji, ani jego niewykonalności. Również kolejne powoływanie się przez skarżącego na uzasadnienie postanowienia NSA, odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, niemającego związku z niniejszą sprawą, dla wykazania twierdzeń skarżącego niewykonalności egzekwowanego obowiązku, świadczy jedynie o niezrozumieniu przez skarżącego treści tego orzeczenia jak też pojęcia niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 59 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej). Ostateczna decyzja Wojewody z dnia [...], jest wykonalna i dopóki nie zostanie wykonania lub nie zaistnieją inne przesłanki z art. 59 ustawy egzekucyjnej podlega wykonaniu. Na rozprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika K. W., który nie spełnia wymogów z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Nie może on być pełnomocnikiem jako pracownik przedsiębiorcy, albowiem rozpatrywana sprawa nie ma związku z działalnością skarżącego jako przedsiębiorcy, lecz dotyczy obowiązku o charakterze osobistym. Zaskarżone postanowienie zatem odpowiada prawu, wobec czego skarga – jako nieuzasadniona – podlega oddaleniu, zgodnie z art. 144 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło