SA/Sz 545/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka -Kuligowska (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant: Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi K. P.- Przedsiębiorstwa [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w[...]z [...]Nr [...] II. decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 305 (trzysta pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych /Dz.U. z 2000r, Nr 71, poz. 838 ze zm./, § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r.w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych /Dz.U. Nr 6, poz. 33 ze zm ,/, art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856/ utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w [...] z dnia [...] r. nakładającą na Przedsiębiorstwo [...] w [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł za samowolne zajęcie pasów drogowych o łącznej powierzchni [...] m2, na który składają się kary za zajęcie pasów drogowych [...] zł. Za umieszczenie urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem dróg w pasie drogowym poza obszarem zabudowanym [...] zł. a w pasie drogowym w obszarze zabudowanym [...] zł. W odwołaniu od decyzji organu I instancji Przedsiębiorstwo [...] z siedzibą w [...] zarzuciło, że decyzja wydana jest przez organ niewłaściwy, a nadto niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, nieuwzględnienie argumentów strony bez podania przyczyn, skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odwołania nie uwzględniło. Zgodnie z art. 21 ust. 1 a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych zarządca drogi, może upoważnić pracowników odpowiednio urzędu marszałkowskiego, starostwa, urzędu miasta lub gminy albo pracowników jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, do załatwienia spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych. W przedmiotowej sprawie Zarząd Powiatu w [...] upoważnił na podstawie art. 21 ust. 1 a ustawy o drogach publicznych Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w [...] do załatwiania spraw oraz do wydawania decyzji administracyjnych należących do kompetencji zarządcy drogi a wynikających z powołanej ustawy. Powyższy przepis sam przez się nie zmienia właściwości organu uprawnionego z mocy upoważnienia. Gdyby bowiem przyjąć możliwość, iż po obu stronach zawartego porozumienia powinien znaleźć się właściwy zarządca drogi publicznej, to omawiane upoważnienie nie miałoby sensu, ponieważ podstawą kompetencji w omawianym zakresie byłoby porozumienie jednego i tego samego podmiotu, którego kompetencje wynikałyby z aktu generalnego. Przy czym niedopuszczalnym jest załatwianie przez dwa różne organy jednej indywidualnej decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy nie podzielił poglądu, że zajęcie drogi występowało jedynie po 1 dniu etapami, bowiem materiał dowodowy w sprawie wskazuje, że zajęcie drogi było w dniach od [...] do [...] r. Zdaniem organu w wyraźnie wskazuje na to opinia rzeczoznawcy (na stronie 6 opąinii) z której wynika, że na obydwu drogach był przedłużony ślad po robotach instalacyjnych (nieregularny pas o szerokości 1-1,2 m nie porośnięty trawą ze zwałami gruzu gliniasto-piaszczystego, a w rowach we wsi [...] gruntu z gruzem, śmieciami, korzeniami nie porośniętymi chwastami. Ten właśnie grunt jednoznacznie zapadał się pod ciężarem człowieka. Przy czym roboty wykonano ręcznie co świadczy też o czasokresie ich wykonywania. Poza tym gdyby wcześniej etapami wg harmonogramu zgłoszono przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego, to można byłoby mówić o innym czasokresie zajęcia pasa drogowego. Za niezasadny organ uznał również zarzut jakoby decyzja nie była skierowana do właściwej strony. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie jak protokóły, zeznania, opinia rzeczoznawcy jednoznacznie wynika, że to Przedsiębiorstwo [...] prowadziło roboty ziemne polegające na realizacji instalacji sieci telekomunikacyjnych w pasach drogowych dróg powiatowych Nr [...i drogi krajowej Nr [...] ([...]). Sam fakt zajęcia pasa drogowego ( w rozpatrywanej sprawie prowadzenie robót ziemnych w pasach drogowych) związane jest z koniecznością uzyskania zgody właściwego zarządcy drogi i wniesieniem stosownej opłaty (art. 40 ustawy o drogach). Zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zagrożone jest naliczeniem kary pieniężnej, co wynika z zapisu art. 40 ust, 4 cytowanej ustawy o drogach. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł K. P. Przedsiębiorstwo [...] w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuca obrazę przepisów kpa, a mianowicie art. 7 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, art. 29 kpa poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji wobec osoby, która nie może być stroną postępowania , naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych, mianowicie art. 21 ust.1a ustawy poprzez wydanie decyzji w I instancji przez organ niewłaściwy. Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i obciążenie organu kosztami postępowania . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Sygn.aktSA/Sz 545/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r, Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/. Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 2 ust.2 nieobowiązującej już ustawy o działalności gospodarczej /Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm./ podmiotem prowadzącym taką działalność może być osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej. K. P. zgłosił działalność Przedsiębiorstwa [...]. Zostało ono wpisane do ewidencji działalności gospodarczej. Wynika z tego, że działalność gospodarczą prowadził K. P. jako osoba fizyczna pod nazwą Przedsiębiorstwo [...]. Podmiotem praw i obowiązków związanych z działalnością Przedsiębiorstwa [...] był więc jego właściciel K. P., który był stroną postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Przedsiębiorstwo to nie było bowiem podmiotem działającym na podstawie Kodeksu handlowego /Spółka prawa handlowego/, nie miało więc osobowości prawnej. Wszelkie zobowiązania Przedsiębiorstwa [...] były równocześnie zobowiązaniami jego właściciela . W tej sytuacji za trafny uznać należy zarzut strony skarżącej, że Przedsiębiorstwo [...] nie może być podmiotem praw i obowiązków, a tym samym adresatem decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej w kwocie [...] zł za samowolne zajęcie pasów drogowych /bez wymaganego prawem zezwolenia zarządcy drogi/ oraz za umieszczenie urządzeń niezwiązanych z funkcjonowaniem dróg na cele prowadzenia robót budowlanych z zakresu telekomunikacji. Sąd podziela w całości stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zajęte w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] r., że organem właściwym do wydania decyzji w I instancji był Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg w [...]. Zgodnie z art. 40 ust. 4 ww. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego i za umieszczanie w nim urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem dróg pobiera się opłaty, a za niedotrzymanie warunków określonych w zezwoleniu lub zajęcie pasa bez zezwolenia pobiera się kary pieniężne. Działając z upoważnienia art. 40 ust. 7 ww. ustawy, Rada Ministrów wydała dnia 24 stycznia 1986 r. rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 1986 r. Nr 6, poz. 33 ze zm.). Rozporządzenie to w § 1 ust. 1 przyjęło zasadę, według której zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, modernizacją utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Zezwolenie to dotyczy m.in. umieszczania reklam w pasie drogowym, a także innych działań, które powodują ograniczenie lub zamknięcie ruchu drogowego, a nie wynikają z warunków ruchu drogowego lub stanu technicznego pasa drogowego. Z kolei w§ 11 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia przewidziano pobieranie kary pieniężnej: za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia (ust. 1), za umieszczenie w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi urządzenia nie związanego z funkcjonowaniem drogi z wyjątkiem reklam i obiektów handlowych lub usługowych (ust. 2) i za umieszczanie w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi reklamy i obiektu handlowego lub usługowego /ust.3/. Sprawa niniejsza dotyczy prowadzenia bez posiadania zezwolenia właściwego zarządcy dróg robót związanych z umieszczeniem urządzeń telekomunikacyjnych w pasach dróg powiatowych o nr [...]/ i [...] . Przepis § 11 ust.4 rozporządzenia stanowi natomiast, że przez zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia rozumie się samowolne zajęcie pasa, przekroczenia terminu zajęcia lub zajęcia większej powierzchni niż określona w zezwoleniu. Aby więc pobrać od prawidłowo oznaczonej strony skarżącej karę pieniężną należy wykazać , że jej działanie w tym względzie miało charakter samowolny. Przesłanka samowolności zajęcia pasa drogowego nie była kwestionowana w skardze. Zawarte w art. 40 ust.4 ustawy o drogach publicznych sformułowanie "pobiera się" oznacza, że organ ma obowiązek pobrać karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Nie budzi wątpliwości Sądu naliczenie kar pieniężnych za umieszczenie -w samowolnie zajętych pasach drogowych urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem dróg. Nie zostało jednak należycie wykazane przez organy obu instancji, że w okresie od[...] do [...] r. strona skarżąca zajmowała pasy drogowe dróg powiatowych o numerach [...] /[...] -[...] / i [...] /[...] / o łącznej powierzchni [...] m2. Protokół z wizji lokalnej w ciągach dróg nr [...] z dnia [...] r. jest dowodem na to, że w dniu [...] r. pas drogi o takich wymiarach został zajęty. Nie zostało jednak udowodnione, że taka sama powierzchnia pasów drogowych zajęta była w dniach [...] Strona skarżąca bowiem konsekwentnie twierdziła, że prace w spornym okresie były prowadzone etapowo i winno to być uwzględnione w naliczeniach kar za zajęcie pasa drogowego. Wątpliwości sądu nie usuwa również opinia M. B. rzeczoznawcy w zakresie szacowania nieruchomości. W związku z powyższym uznać należy, że zaskarżona decyzja i utrzymana w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 28 29 i art. 7, 77 § 3 kpa przy czym uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjnych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.