SA/Sz 697/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku ograniczenia hałasu o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 362, art. 376 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (DZ.u. \ Nr 62, poz. 627), oraz rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U.Nr 66, poz. 436) oraz art. 104 kpa w związku z protestami części okolicznych mieszkańców Prezydent Miasta [...] nałożył na Uniwersytet [...] jako użytkownika zegara z kurantem, zainstalowanego na budynku przy ul. [...] który emituje dźwięk przez głośniki co pół godziny, obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko w ten sposób, że poziom natężenia dźwięku A nie powinien przekraczać wartości 50 dB na granicy zabudowy mieszkalnej. Określiła też termin wykonania obowiązku: do [...] r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż stosownie do przepisu art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska, Prezydentowi Miasta przysługuje uprawnienie nałożenia na podmiot negatywnie oddziałujący na środowisko obowiązku ograniczenia tego oddziaływania. W wyniku kontroli przeprowadzonej dnia [...] r. stwierdzono, że dźwięk emitowany przez instalację zegara z wygrywanym przez głośniki kurantem stanowi uciążliwość dla mieszkańców, których domy bezpośrednio graniczą z terenem przy ul. [...], gdzie usytuowany jest budynek Uniwersytetu [...]. Wobec treści pisma z dnia [...] r., w którym Uniwersytet [...] zobowiązał się dostosować funkcjonowanie zegara z kurantem do warunków sąsiedztwa z zabudową mieszkalną oraz w dalszym ciągu zgłaszanych protestów przez okolicznych mieszkańców, wydano wskazaną na wstępie decyzję. Od powyższej decyzji odwołał się Uniwersytet [...] podnosząc, iż ograniczenie poziomu dźwięku do 50 dB spowoduje praktycznie wyłączenie zegara. Instalacja zegara z kurantem miała na celu wzbogacenie charakteru dzielnicy oraz uatrakcyjnienie tego miejsca. Posiadała ona pozytywną opinię organizacji samorządowych Dzielnicy Pogodno i jest nadal popierana przez wielu mieszkańców. Wychodząc naprzeciw niezadowolonym mieszkańcom, których jest zdecydowanie mniej, ograniczono emisję dźwięku i odwrócono głośniki od terenu zabudowy mieszkalnej. Przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, pismem z dnia [...] r. stanowisko w sprawie przedstawiła również uczestniczka postępowania protestująca przeciwko w/w instalacji M.K. wnosząc o utrzymanie zaskarżonej decyzji, stwierdzając m.in., cyt. "...możliwe do tolerowania jest emitowanie dźwięków o natężeniu do 50 dB (nie słyszy ich w takich okolicznościach cała dzielnica, ani okoliczni mieszkańcy w swoich domach, są jednak doskonale słyszalne na zewnątrz). Tolerować możemy również wybijanie godziny 12-tej i hejnał o nieco wyższym natężeniu niż 50 dB, lecz również nie o natężeniu maksymalnym, jak to było do tej pory /.../. Emitowany hałas urąga wszelkim zasadom współżycia społecznego i jest bardzo przykry. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 kpa, art. 156 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U Nr 62, poz. 627 z późno zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy, o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U Nr 100, poz. 1085), uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie organu I instancji w sprawie nałożenia obowiązku ograniczenia hałasu. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że zegar z kurantem wraz z instalacją nagłaśniającą (głośniki) zainstalowany został na wieży budynku Uniwersytetu w celu nagłośnienia przy pomocy odpowiedniej aparatury nagłaśniającej nie tylko posesji, na której znajduje się Wydział, ale przede wszystkim terenów sąsiednich w tym terenu zabudowy mieszkaniowej. Używanie instalacji lub urządzeń nagłaśniających na publicznie dostępnych terenach miast, terenach zabudowanych oraz na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, zgodnie z art. 156 ust 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska jest zabronione. Zakaz ten ma charakter bezwzględny, a więc obowiązuje także w przypadku utrzymania poziomu hałasu w granicach dopuszczalnych norm. Zatem postępowanie w sprawie nałożenia zaskarżoną decyzją obowiązku ograniczenia hałasu do obowiązujących norm, ustalonych w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998 r. jest bezprzedmiotowe, wobec czego w myśl art. 105 § 1 kpa. należało je umorzyć. . Powyższy zakaz wynika wprost z ustawy. Aby obowiązek ten mógł być indywidualizowany w drodze decyzji administracyjnej, ustawa musiałaby zawierać stosowną normę kompetencyjną, w przeciwnym wypadku byłaby ona dotknięta wadą nieważności z przyczyny określonej wart. 156 § 1 pkt 2 kp.a. (wyrok NSA z 27 kwietnia 1983 r. II SA/261/83, OSPiKA z 1984 r., z. 5, poz. 108). Normy takiej ustawa Prawo ochrony środowiska nie zawiera, natomiast ustanawia sposób egzekwowania tego zakazu w art. 343 ust l ustawy, który stanowi, iż kto narusza zakaz używania instalacji lub urządzeń nagłaśniających określony w w/w przepisie podlega karze grzywny. Naruszenie tego zakazu; jako obowiązku wynikającego wprost z ustawy może być egzekwowane w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968/. Powyższą decyzją organu odwoławczego Uniwersytet Szczeciński zaskarżył skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumenty odwołania. Wobec zarzutu Marzeny Kopeckiej o uciążliwości emitowanych przez zegar dźwięków działający w imieniu Prezydenta Miasta Szczecina Dyrektor Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w [...] nałożył na Uczelnię obowiązek ograniczenia natężenia dźwięku do 50 dB na granicy zabudowy mieszkalnej, w terminie do [...] r. Mimo złożenia odwołania od w/w decyzji Uczelnia podjęła działania skutkujące wykluczeniem uciążliwości wynikającej z emisji dźwięku przez zegar. Odwrócono głośniki od terenu zabudowy mieszkalnej, obniżono natężenie emitowanych dźwięków a także ograniczono częstotliwość ich emisji. W chwili obecnej zrealizowano w pełnym zakresie nakaz wynikający z decyzji II instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący powołuje się na fakt, że zarówno [...] jak i w innych miastach funkcjonują takie same rozwiązania, polegające na wykorzystywaniu na publicznie dostępnych terenach miast, terenach zabudowanych zegarów emitujących dźwięki. Przykładem jest zegar oraz hejnał wygrywany z wieży Zamku [...] znajdujący się w większym skupisku ludzkim a bez żadnych ograniczeń każdego dnia wygrywający dźwięki o wyższym natężeniu niż 50dB. W dalszej części skargi skarżący wywodzi, cyt.: "Jak widać nasz zegar nie jest jedynym takim elementem istniejącym na terenie Naszego Miasta. Wszystkie one naszym zdaniem tworzą specyficzny klimat, dla którego ludzie chcą przyjeżdżać i zwiedzać [...] a może nawet coś więcej, w jakiś inny sposób związać się z tym miastem będąc pod jego urokiem. Nasz zegar wzbudza wiele emocji ale przede wszystkim tych pozytywnych. Zdecydowana większość mieszkańców okolicznych domów wyczekuje na jego sygnał, żeby kolejny raz go usłyszeć, nagrywa jego dźwięk na taśmy magnetofonowe czy wideo i wysyła znajomym z odpowiednią dokumentacją zdjęciową do swoich przyjaciół absolwentów naszego Wydziału w innych miastach jak również poza granice kraju." Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art.97 § 1 w związku z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270dalej P.p.s.a/. Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem, co wynika z kompetencji Sądu wskazanej w art. 3 § 1 w związku z art. 145 Ppsa stwierdzić należy, iż zaprezentowane w jej uzasadnieniu stanowisko i wywody prawne są trafne, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Należy też podkreślić, iż organ odwoławczy wydał tę decyzję po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Uniwersytetu i w zasadzie odwołanie to uwzględnił albowiem zgodnie z jego wnioskiem decyzję organu I instancji uchylił, choć z innych przyczyn nie podniesione w odwołaniu. Jednakże stanowisko organu odwoławczego odpowiada prawu. Art. 156 ustawy z 22 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska /Dz.U. Nr 62, poz. 627 z późn.zm./ jednoznacznie bowiem stanowi, iż "zabrania się używania instalacji lub urządzeń nagłaśniających na publicznie dostępnych ternach miast, terenach zabudowanych oraz terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Ust. 2 tego artykułu określa przypadki, w których ust. 1 nie znajduje zastosowania /okazjonalne uroczystości i imprezy związane z kultem religijnym, imprezy resortowe, handlowe, rozrywkowe, legalne zgromadzenia, podanie do publicznej wiadomości informacji i komunikatów służących bezpieczeństwu publicznemu. Podnoszona przez skarżącego akceptacja zdecydowanej większości społeczności lokalnej i przedstawicieli lokalnego samorządu oraz podejmowanie podobnych działań przez inne podmioty, nie ma znaczenia dla prawnej oceny niniejszej sprawy i zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Art. 156 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U Nr 62, poz. 627 z późno zm.) nie uzależnia wprowadzonego zakazu od przeprowadzania konsultacji społecznych. Nie pozostawia też tej kwestii uznaniu administracyjnemu. Odstępstwa od stosowania tego przepisu zostały enumeratywnie wymienione w ust. 2 tego artykułu, który nie obejmuje rozpatrywanego przypadku. Ponadto, zakaz ten wynika wprost z przepisu ustawy, która nie przewiduje indywidualizowania go w drodze decyzji administracyjnej. Złamanie zakazu zagrożone jest sankcją przewidzianą w art. 343 ust. 1 ustawy. Może on być egzekwowany w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Organy administracji publicznej zgodnie z art. 6 kpa działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że mogą podejmować działania i wydawać decyzje administracyjne oparte na konkretnych przepisach prawa .Skoro przepis prawa materialnego – ustawy Prawo o ochronie środowiska - wprowadza zakaz stosowania na terenach zabudowanych urządzeń nagłaśniających, a działanie kurantów na budynku Uniwersytetu oparte było na zastosowaniu tych urządzeń, słusznie organ odwoławczy uznał, i postępowanie administracyjne przez organem I instancji polegające na nałożeniu obowiązku obniżenia poziomu hałasu było bezprzedmiotowe, wobec czego należało je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa. Decyzja taka – w świetle w/w przepisów ustawy - nie mogła być wydana. Przepis art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska, na którym oparta została decyzja organu I instancji nie miał zastosowania do przedmiotowej sprawy. Dotyczy on bowiem podmiotu korzystającego ze środowiska i negatywnie oddziaływującego na środowisko. Sytuacja polegając na emisji dźwięku przy użyciu urządzeń nagłaśniających dla samej ich emisji nie jest objęta zakresem tego przepisu lecz właśnie art. 156 Prawa ochrony środowiska. Słusznie więc decyzja organu I instancji została przez organ odwoławczy wyeliminowana z obrotu prawnego. Skoro zaskarżona decyzja prawa nie narusza skarga – jako nieuzasadniona podlega oddaleniu – zgodne z art.151 Ppsa.