SA/Sz 764/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska/spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2004r. sprawy ze skargi PKN O S.A. z siedzibą w P na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego o d d a l a skargę.- Prezes Głównego Urzędu Ceł w W postanowieniem z dnia [...], wydanym trybie zażaleniowym utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego w S z dnia [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty PKN O w P w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...] - z powodu braku wskazanych podstaw z art. 33 pkt 1 i 2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 1991r. Nr 36 poz. 161 z późn.zm./. Z dokonanych ustaleń wynika, że PKN O w dniu [...] zgłosił do odprawy celnej sprowadzoną z zagranicy benzynę bezołowiową na podstawie JDA SAD nr [...] . Dyrektor Urzędu Celnego w S decyzją z dnia [...] zawartą w w/w dokumencie SAD dopuścił towar do obrotu na polskim obszarze celnym i wymierzył należności celne, a jednocześnie - działając zgodnie z art. 11 ust.2 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm./ - określił wyższą niż zadeklarowana kwotę należnego podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w łącznej wysokości [...] , którą importer obowiązany był wpłacić w terminie i na warunkach określonych dla zapłaty cła /art. 11 ust.1 ustawy o VAT/. Postępowanie celne na skutek odwołania importera ostatecznie zakończyło się decyzją Prezesa GUC z dnia [...] z wynikiem negatywnym dla importera i bez wpływu na wysokość podatków określonych w decyzji z [...] . o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Ponieważ podatki te nie zostały zapłacone organ celny - działając na podstawie art. 12 ustawy o VAT - wystosował w dniu [...] upomnienie do zapłaty kwoty [...] , a następnie, wobec nie zastosowania się importera do upomnienia, w dniu [...] wystawił tytuł wykonawczy, który skierował do wykonania przez zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego powołując się na art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 7 ust.1 i 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 grudnia 1996r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 1997r. Nr 1, poz.1/. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stan sprawy - po wyeliminowaniu z obrotu decyzji podatkowej z [...] wydanej przez Urząd Skarbowy w P i umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia należnych podatków w prawidłowej wysokości - wskazywał na to, że istnieją i są należne podatki obliczone przez Dyrektora Urzędu Celnego w Sw J.D.A. SAD nr [...] . Tym samym organ ten za błędny uznał pogląd wyrażony w zażaleniu, że w sprawie brak jest tytułu prawnego do egzekucji podatków wyjaśniając, że obowiązek podatkowy importera w podatku od towarów i usług oraz akcyzowym powstaje z mocy prawa, z chwilą dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym /art.6 ust.7 ustawy o VAT/ zaś organ celny zobowiązany był, jako płatnik, do ich obliczenia, pobrania oraz odprowadzenia na rachunek właściwego urzędu skarbowego, nie miał natomiast kompetencji do wymierzania podatków granicznych w formie decyzji, dlatego też postępowanie celne w sprawie należności celnych nie rozstrzygało o podatkach. Obliczone w dokumencie SAD podatki były nadal wymagalne, co obligowało Dyrektora Urzędu Celnego w S do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i wyegzekwowania należnych podatków. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...]uzupełnionej pismem procesowym z [...] PKN O domaga się stwierdzenia nieważności postanowienia Prezesa GUC z [...]. oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Urzędu Celnego zarzucając, że wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa tj: - art. 11 ust.1 ustawy o VAT, - § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 grudnia 1996r., - art. 3 § 1 oraz art. 26 § 1 w związku z art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo relacjonuje przebieg postępowania celnego zakończonego ostatecznie decyzją Prezesa GUC z dnia [...] jak również przebieg postępowania podatkowego przez Urzędem Skarbowym w P zakończonego wyeliminowaniem z obrotu decyzji podatkowej z [...] i umorzeniem postępowania w sprawie ustalenia w prawidłowej wysokości należnych podatków VAT i akcyzowego. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem zaskarżonej decyzji, że urząd celny działa jako płatnik i wyraża pogląd, że według stanu prawnego z chwili odprawy celnej przepis art. 11 ust.2 ustawy o VAT przewidywał decyzyjną formę określania podatków VAT i akcyzowego przez urzędy celne w decyzji o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym, co oznacza , że uchylenie w całości decyzji zawartej w JDA SAD [...] dokonane decyzją Prezesa GUC z [...] spowodowało uchylenie także w zakresie określenia należnych podatków. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny nie był już uprawniony do określenia podatków w decyzji celnej gdyż - w związku ze zmianą ustawy o VAT dokonaną ustawą z 31 lipca 1997r. /Dz.U. Nr 111 poz. 722/ - przepis art. 11 c ust.1 tej ustawy kompetencję do wydania decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości przekazał urzędowi skarbowemu. Ponieważ właściwy dla podatnika urząd skarbowy nie wydał takiej decyzji - konstatuje skarżący - nie było podstaw do wszczęcia egzekucji. Skarżący powołał się na wyrok NSA z [...] SA/Wr [...], w którym wyrażono pogląd, że podstawą wystawienia tytuł wykonawczego w celu wykonania zobowiązania podatkowego może być wyłącznie decyzja organu podatkowego i zarzucił, że postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania sprawy na mocy art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonego postanowienia za niezgodne z prawem. Nie budzi wątpliwości, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym powstaje z mocy prawa; w przypadku importu towarów obowiązek ten powstawał w 1997r. z chwilą dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym /art. 6 ust.7 ustawy o VAT/. Stosownie do art. 67 ust.1 ustawy z 28 grudnia 1989r. - Prawo celne /Dz.U. z 1994r. Nr71, poz. 312 ze zm./ - organ celny po zakończeniu kontroli wydaje decyzję o dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym towaru zgłoszonego do odprawy i o wymiarze należności celnych. Organ celny nie jest organem podatkowym i - wbrew stanowisku skargi - nigdy nie był uprawniony do wydania decyzji podatkowej. Był natomiast /i nadal jest/ zobowiązany z mocy art. 11 ust.2 ustawy o VAT do określenia /sprawdzenia, obliczenia i wykazania/ kwoty należnych podatków VAT i akcyzowego, do pobrania tych podatków i odprowadzenia na rachunek właściwego urzędu skarbowego. Są to obowiązki obciążające płatników w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy z 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. z 1993r. Nr 108, poz. 486 ze zm./, a od 1 stycznia 1998r. w rozumieniu art. 8 Ordynacji podatkowej, które nie mają charakteru decyzyjnego, lecz charakter czynności materialno technicznych. Tym samym postępowanie w sprawie należności celnych, zakończone ostateczną decyzją Prezesa GUC z [...] nie mogło obejmować swym zakresem czynności płatnika. Pobór podatków za pośrednictwem płatnika odbywa się bez potrzeby wszczęcia postępowania podatkowego i uprzedniego wydania decyzji. Ingerencja decyzyjna urzędu skarbowego przewidziana była w ściśle określonych sytuacjach przepisem art. 175 kpa /od 1 stycznia 1998r. art. 11b ustawy o VAT/ na wniosek podatnika oraz z urzędu na podstawie art. 11a /od 1 stycznia 1998r. art. 11c/. Żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w sprawie i nie istnieje decyzja właściwego urzędu skarbowego określająca inną wysokość obciążających skarżącego podatków VAT i akcyzowego od sprowadzonego towaru. Oznacza to, że podatki określone przez Dyrektora Urzędu Celnego w S w decyzji o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym z [...] zawartej w JDA SAD nr [...] należało pobrać i odprowadzić na rachunek właściwego urzędu skarbowego. Obowiązek podatkowy w podatkach VAT i akcyzowym, jak już wyżej wspomniano, powstaje z mocy prawa i jest należnością budżetu państwa podlegającą ściągnięciu przez organ celny będący organem administracji rządowej i przez to uprawnionym wierzycielem /procesowym/ tego obowiązku, a jednocześnie organem egzekucyjnym. Tym samym Dyrektor Urzędu Celnego w S był uprawniony i zobowiązany - zgodnie z art. 3, art. 5, art. 6 i art. 26 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - do wystawienia tytułu wykonawczego i pobrania należnych podatków w trybie egzekucji administracyjnej. Powołanie się na § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 grudnia 1996r. ma uzasadnienie w tym, że obowiązek wpłacenia należnych podatków związany jest z terminem i warunkami przewidzianymi dla należności celnych /art. 11 ustawy o VAT/. Zarzut naruszenia w/w przepisów, zdaniem Sądu jest nieuzasadniony. Przepis art. 11 ust.c ustawy o VAT nie ma w sprawie zastosowania gdyż dotyczy sytuacji zaniżenia poboru podatku przez organ celny, co nie miało miejsca w rozpatrywanym przypadku. Również nie ma w sprawie zastosowania powołany wyrok NSA z [...] SA/Wr gdyż nie uwzględnia specyfiki poboru podatków "granicznych". Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .