SA/Sz 78/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-03-02

Skład orzekający: Henryk Doiecki, Marzena Kowalewska, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma obowiązek badać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością przy wydawaniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, gdy część obiektu znajduje się na cudzej nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ orzekający w sprawie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę nie ma obowiązku dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością. Udzielenie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego nie przesądza o prawie własności gruntu, a roszczenia związane z budową na cudzym gruncie powinny być dochodzone przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. F. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego wybudowanego przez K. H. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budynek częściowo znajdował się na działce należącej do skarżącego. Skarżący podnosił, że pozwolenie zostało wydane niezgodnie z prawem, narusza jego prawo własności i legalizuje samowolę budowlaną. Organ odwoławczy uznał, że obiekt powstał przed wejściem w życie przepisów wymagających wykazania prawa do dysponowania nieruchomością, a spory o własność powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

i Sygn.akt SA/Sz 78/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Henryk Doiecki /spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 7 lutego 2004r" sprawy ze skargi S. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę i 2 Sygn.akt SA/Sz 78/02 UZASADNIEN! E Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa ( Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071) i art. 42 ust 3 ustawy Prawo Budowlane z 1974r., po rozpatrzeniu odwołania M. R. oraz S. F., od decyzji Starosty z dnia [...]. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku [...] położonego w K. przy ul. S. na działce nr [...] i na działce nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w dniu [...] r. Starosta wydał decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku [...] wybudowanego samowolnie przez K. H.. Od decyzji tej odwołanie wnieśli M. R. oraz S. F.. M. R. wyjaśnił, że budynek [...], na którego użytkowanie pozwolenie otrzymała K. H., jest częściowo usytuowany na działce nr [...] będącej od [...]r. jego własnością. W tym czasie była ona zabudowana tylko jego garażem. M. R. nie zgodził się z twierdzeniem inwestora, że budynek gospodarczy powstał przed [...]r. i w związku z tym kwestionuje podstawę prawną decyzji - art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r. Skarżący uważa, że budynek gospodarczy powinien być zgodnie z decyzją Starosty z [...] r. nie dopuszczony do użytkowania i w wyniku podjęcia działań właściwych organów rozebrany. W związku z tym decyzja Starosty z dnia [...] r. dopuszczającą do użytkowania obiektu należy uznać za niezgodną z prawem i naruszającą prawo własności. Natomiast S. F. w odwołaniu podniósł, że w [...]r. kupił działkę sąsiednią nr [...] o powierzchni [...]m2. Po dokonaniu pomiarów okazało się, że działka ta ma powierzchnię [...] m2. Nie może zatem w pełni korzystać ze swojej działki, ponieważ Starosta pozwala na użytkowanie [...] wybudowanego bezprawnie przez K. H.. Przed kupnem [...] otrzymał zapewnienie, że umowa dzierżawy z K. H. nie zostanie przedłużona. W związku z tym sporna sprawa nielegalnych zabudowań zostanie rozwiązana. Umowa ta została jednak przedłużona. Początkowo Starosta K. w dniu [...] r. wydał decyzję odmawiającą K. H. pozwolenia na użytkowanie nielegalnego obiektu, a następnie [...]r. drugą decyzję udzielającą pozwolenia: na użytkowanie tego obiektu. Takie działanie zdaniem S. F. legalizuje budowę "dzikich obiektów" na terenach, będących cudzą własnością. Stanowi to naruszenie art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku odwołujący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. 3 Sygn.akt SA/Sz 78/02 Organ odwoławczy odnosząc się do podniesionych przez odwołujących zarzutów stwierdził, że w sprawie została wydana na podstawie art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawa budowlanego przez organ I instancji decyzja o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu. Po odwołaniu złożonym przez właścicielkę obiektu K. H. organ odwoławczy w dniu [...] r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że sprawa winna być rozpatrywana na podstawie Prawa budowlanego z 1974r., bowiem przedmiotowy obiekt powstał przed [...]r. W dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję o udzieleniu K. H. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Zdaniem organu II instancji wniesione odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że obiekt został wybudowany przed [...]r. tj. w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974r. Przepis art. 42 ust. 3 nie nakładają obowiązku wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wszelkie roszczenia stron związane z położeniem części obiektu na ich terenie winny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi. Jak wynika z akt sprawy inwestor spełnił wszystkie warunki wynikające z art. 56 Prawa budowlanego z 1974r., a położenie obiektu nie jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i obiekt jest zdatny do użytkowania. Od powyższej decyzji skargę do Sądu administracyjnego złożył S. F. wnosząc o zweryfikowanie błędnej decyzji Wojewody legalizującej wybudowanego bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na terenie będącym cudzą własnością co stanowi naruszenie art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy niesłusznie uznał, że wniesione odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Ponadto niezgodnie z prawdą przyjął, że obiekt został wybudowany przed [...]r., w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974r., a przepis art. 42 ust. 3 nie narzuca obowiązku wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo budowlane z 1974r. w art. 42 ust. 3 mówi, że podstawą wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu, natomiast art. 29 ust. 5 mówi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Niezgodne z prawdą jest również stwierdzenie, iż położenie obiektu nie jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. 4 Sygn.akt SA/Sz 78/02 W decyzji Starosty z dnia [...] r, stwierdzono, że z informacji Burmistrza Miasta i Gminy wynika, iż przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego miasta K. P. pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i jednorodzinną z garażami, które traktowane są jako zabudowa uzupełniająca podstawową funkcję terenu. W związku z tą błędną i stronniczą interpretacją ustaw przez organ odwoławczy, skarżący wniósł o obiektywne i praworządne rozpatrzenie sprawy i powrót do decyzji Starosty z dnia [...]r., która w sposób mądry i zdecydowany walczy z anarchią budowlaną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotowy obiekt - budynek gospodarczy - wybudowała K. H. w [...]r. bez wymaganego prawem pozwolenia na działce nr [...] znajdującej się w K. na zapleczu garaży położonych między ul. M. i ul. S.. Teren ten został wydzierżawiony przez inwestora od Gminy K. na podstawie umowy z dnia [...]. na okres [...] lat tj. do dnia [...]. Kolejną umową z dnia [...]. czas trwania dzierżawy został przedłużony na czas określony do dnia [...]r. Data wybudowania obiektu została ustalona na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów .w szczególności ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (postanowienie z dnia [...] r. Nr [...], akta administracyjne - k. [...]), dokumentacji technicznej obiektu (załącznik nr [...], akta administracyjne - k. [...]), oświadczenia z dnia [...] r. Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., akta administracyjne - k. [...]). Datę tę potwierdził również skarżący S. F. (oświadczenie z dnia [...] r. -akta administracyjne organu I instancji, a także pismo uzupełniające skargę z dnia [...]r. (k. [...] akt sądowych). Z oświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy K. wynika, że przedmiotowy obiekt położony jest na terenie określonym w planie zagospodarowania przestrzennego jako [...] - Teren istniejącej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i jednorodzinnej, a w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym garaż jest traktowany jako zabudowa uzupełniająca funkcji mieszkaniowej, nie narusza zatem ustaleń planu. 5 Sygn.akt SA/Sz 78/02 Dokonane w toku postępowania administracyjnego ustalenia pozwoliły na przyjęcie, że przedmiotowy obiekt gospodarczy odpowiada warunkom sztuki budowlanej przewidzianym dla tego typu obiektów (dokumentacja techniczna, oświadczenie Powiatowego Inspektora Sanitarnego, oględziny dokonane przez PINB w K.) i może być dopuszczony do użytkowania. W tej sytuacji gdy inwestor spełnił wszystkie wymogi nałożone przez Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia [...] r. organ I instancji mógł na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r. nr 38, poz. 229) udzielić pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, ponieważ został on postawiony w czasie obowiązywania tych przepisów. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze, a dotyczącego naruszenia prawa własności nieruchomości przysługującego skarżącemu należy wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...], IV S.A[...]), w którym wyrażono pogląd, że organ orzekający w sprawie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę nie ma obowiązku dokonywania ustaleń, czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością. Udzielenie zezwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 42 Prawa budowlanego z 1974r.) nie przesądza o prawie własności gruntu i nie ma bezpośredniego wpływu na ustalenie tych spraw [...] Roszczenia związane z budową na cudzym gruncie zostały uregulowane w prawie cywilnym i dochodzone są przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnym. Ingerencja organu administracji w stosunek' między inwestorem a właścicielem nieruchomości zmierzałaby do rozstrzygnięcia sporu i w konsekwencji naruszenia zakresu właściwości sądu cywilnego. W tej sytuacji, mając na uwadze powyższe rozważania należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego ma mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło