SA/Sz 817/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-02-11
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność nieodpłatnego przekazania przez spółkę nieruchomości na rzecz gminy, w zamian za umorzenie części jej zadłużenia wobec Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT jako wydanie towaru w miejsce świadczenia pieniężnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że czynność nieodpłatnego przekazania nieruchomości na rzecz gminy nie stanowiła wydania towaru w miejsce świadczenia pieniężnego, ponieważ spółka nie była zobowiązana wobec gminy do świadczenia pieniężnego. W związku z tym, nie było podstaw do odmowy zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego dla darowizny towarów używanych. Zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia prawa materialnego.Stan faktyczny
Spółka "T R C" S z o.o. przekazała nieodpłatnie na rzecz Gminy S S nieruchomości zabudowane budynkami infrastruktury komunalnej na mocy umowy darowizny. Czynność ta miała miejsce w ramach umowy restrukturyzacji zadłużenia spółki wobec Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, gdzie umorzenie części długu spółki było powiązane z przekazaniem nieruchomości gminie. Organ kontroli skarbowej oraz Izba Skarbowa uznały tę czynność za podlegającą opodatkowaniu VAT jako wydanie towaru w miejsce świadczenia pieniężnego. Spółka wniosła skargę do sądu, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S 2 w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr/ Sędziowie: WSA Alicja Polańska Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Anna Malinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2004r. sprawy ze skargi "T R C" S z ograniczoną odpowiedzialnością w K na decyzję Izby Skarbowej w S z dnia [...] Nr [..] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] . nr [...] II. z a s ą d z a na rzecz skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej w S kwotę [...]ł /[...] / tytułem zwrotu kosztów sądowych III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Izba Skarbowa w S decyzją z dnia[...]., wydaną w trybie odwoławczym, utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli z UKS w S, z dnia [...]., w której organ ten określił zobowiązanie podatkowe Spółki z o.o. "T R C" w K w podatku od towarów i usług za [...] w kwocie [...]zł i zaległość podatkową z tego tytułu w kwocie [..] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...]zł.
Podstawą określenia wyższego niż zadeklarowany podatku było ustalenie w wyniku kontroli skarbowej, że Spółka nie naliczyła i nie zapłaciła podatku VAT od czynności wydania towaru w miejsce świadczenia pieniężnego, o której mowa w art. 2 ust.3 pkt 3b ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm./.
Czynność wydania towaru, o której mowa w sprawie, to notarialna umowa darowizny z[...] . zawarta pomiędzy Spółką, a Gminną S S, na mocy której Spółka darowała Gminie wymienione w niej działki gruntu zabudowane w większości budynkami stacji ujęcia wody, hydroforni, przepompowni ścieków, oczyszczalni ścieków oraz budynkiem gospodarczym. Łączna wartość darowanych Gminie budynków wynosiła [...] zł, a gruntów [...] zł.
Przed zawarciem w/w umowy darowizny Spółka w dniu[...]. zawarła umowę z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa O/T w S w sprawie restrukturyzacji zadłużenia. Spółka była zadłużona wobec Agencji z tytułu zakupu w [...]. nieruchomości rolnej. Według stanu na[...]. zadłużenie wynosiło [...]zł w tym należność główna [...]zł i odsetki umowne[...]. W § 3 umowy Spółka oświadczyła że w terminie [...] przekaże nieodpłatnie w formie aktu notarialnego na rzecz Gminy S S nieruchomość, na której usytuowane są obiekty infrastruktury komunalnej służące do zaspokojenia potrzeb mieszkańców Gminy w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Ponadto Spółka zobowiązała się do dnia [...]. uregulować w ustalonych ratach wierzytelność Agencji w kwocie [...]zł natomiast Agencja oświadczyła, że w przypadku dokonania przez Spółkę zapłaty kwoty [...] zł w ustalonych terminach zwolni Spółkę z części odsetek umownych w kwocie [...] zł. W § 5 umowy strony postanowiły , że w przypadku nie przeniesienia prawa własności opisanej wyżej nieruchomości na rzecz Gminy lub nie wykonania terminów płatności, zapisy umowy dotyczące odroczenia płatności i zwolnienia z długu przestają wiązać strony umowy.
W ocenie Inspektora Kontroli czynność Spółki nie była darowizną, lecz opodatkowaną na podstawie art. 2 ust.3 pkt 3a ustawy o VAT czynnością wydania towaru /budynków/ na rzecz osoby trzeciej Gminy, w zamian za umorzoną przez Agencję wierzytelność w kwocie [...]zł.
Natomiast Izba Skarbowa powyższą kwalifikację prawną uznała za błędną wskazując, że właściwą podstawę opodatkowania omawianej czynności stanowi art. 2 ust.3 pkt 3b ustawy o VAT, bowiem Spółka w miejsce świadczenia pieniężnego /[...] zł/ przysługującego Agencji wydała towar /budynki/ na rzecz Gminy.
Izba Skarbowa nie podzieliła argumentów odwołania co do zastosowania zwolnienia przedmiotowego od podatku przewidzianego w art.7 ust.1 pkt 5 ustawy o VAT wyjaśniając, że aczkolwiek omawiane budynki były towarem używanym w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o VAT, to jednak zwolnienie przewidziane w art. 7 ust.1 pkt 5 ma zastosowanie tylko przy sprzedaży w rozumieniu art.535 K.c i darowiźnie, nie ma natomiast zastosowania do innych czynności wymienionych w art. 2 ust.3.
Art. 7 ust.1 pkt 5 jest przepisem szczególnym, co wyłącza stosowanie definicji pojęcia "sprzedaż" zawartej w art. 4 pkt 8 ustawy o VAT.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] . Spółka domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej zarzucając, że wydana została z naruszeniem art. 7 ust.1 pkt 5 ustawy o VAT. W uzasadnieniu skargi, tak jak w odwołaniu, skarżąca wyraża pogląd, że definicja sprzedaży towarów zawarta w art. 4 pkt 8 ustawy o VAT przewidziana do stosowania w dalszych przepisach, dotyczy także art. 7 ust.1 pkt 5 tej ustawy, wobec czego odmowa przyznania zwolnienia podatkowego rażąco narusza ten przepis.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania skargi na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za uzasadnioną, choć z innych przyczyn niż w niej wyrażonych, do uwzględnienia których upoważnia art. 134 § 1 ustawy o p.s.a..
Powołany za podstawę prawną opodatkowania czynności dokonanej przez skarżącą Spółkę przepis art. 2 ust.3 pkt 3b ustawy o VAT stanowi, że przepisy ust.1 i 2 – a więc dotyczące opodatkowania sprzedaży towarów i odpłatnego świadczenia usług na terytorium RP jak również eksportu i importu towarów lub usług – stosuje się również do wydania towarów lub świadczenia usług w miejsce świadczenia pieniężnego.
Z powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że została objęta opodatkowaniem podatkiem VAT czynność przekazania towaru w miejsce świadczenia pieniężnego. Oznacza to, że przekazujący towar jest zobowiązany wobec swojego kontrahenta do świadczenia pieniężnego, lecz w miejsce tego świadczenia pieniężnego przekazuje mu towar lub świadczy usługę.
Sytuacja taka nie występowała w sprawie, bowiem nie wykazano, by skarżąca spółka była zobowiązana wobec Gminy S S do świadczenia pieniężnego oraz, by w miejsce takiego świadczenia pieniężnego wydała jej towar /budynki/.
W okolicznościach faktycznych sprawy nie ma podstaw do kwestionowania czynności z [...] . jako darowizny, nie było bowiem żadnych podstaw do uznania, że czynność ta ukrywa inną, odpłatną czynność Spółki wydania towarów na rzecz Gminy w miejsce świadczenia pieniężnego. Tym samym nie było podstaw do odmowy zastosowania ulgi przedmiotowej z art. 7 ust.1 pkt 5 ustawy o VAT skoro przedmiotem darowizny były towary /budynki/ używanie w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o VAT.
Okoliczność, że darowizna na rzecz Gminy dokonana została z inicjatywy Agencji i jej kosztem polegającym na umorzeniu części długu Spółki, nie ma – zdaniem Sądu – wpływu na ocenę charakteru prawnego czynności darowizny dokonanej przez Spółkę na rzecz Gminy, bowiem Agencja była uczestnikiem poprzedniego pod względem podatkowym jak i cywilnoprawnym, etapu obrotu tj. sprzedaży nieruchomości na rzecz Spółki, którego rozliczenie pomiędzy stronami tego etapu nie odnosi się do następnego etapu obrotu pomiędzy innymi stronami, wyjaśnia jedynie przyczynę darowizny.
Z tych przyczyn należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust.3 pkt 3 a i b i art. 7 ust.1 pkt 5 oraz art. 27 ust. 5 ustawy o VAT, wobec czego podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy o p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło