SA/Sz 894/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-03-10
Skład orzekający: M.D., A. P., K. M.
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne, ustalając wartość celną używanego pojazdu, mają obowiązek uwzględnić jego faktyczny przebieg i stopień zużycia, nawet jeśli cena transakcyjna została uznana za zaniżoną?Ratio decidendi
Organy celne, ustalając wartość celną używanego pojazdu, mają obowiązek uwzględnić jego indywidualne cechy, takie jak faktyczny przebieg i stopień zużycia, nawet jeśli cena transakcyjna została uznana za rażąco niską i odrzucona. Pominięcie tych czynników przy stosowaniu metody ostatniej szansy stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący M.S. wniósł skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. Organy celne uznały zgłoszenie celne dotyczące importowanego samochodu za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej, uznając cenę podaną w fakturze za zaniżoną w stosunku do cen rynkowych. Wartość celną ustalono metodą ostatniej szansy, opierając się na katalogu Eurotax, bez uwzględnienia faktycznego przebiegu i stanu technicznego pojazdu. Skarżący zarzucił nieuwzględnienie tych czynników.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych. Stwierdzono również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA M.D. /spr/ Sędziowie: Sędzia WSA A. P. Asesor WSA K. M. Protokolant A. M. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] r.. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie długu celnego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz skarżącego M. S. [...] zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor urzędu Celnego w S. na podstawie art.207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.), art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c w związku z art.70 § 2, art.I3 § 1 i § 3, art.21, art.23 § 7 i, art.29 § 1, art.84, art.85 § 1 oraz z art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23 poz.117 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 119 poz.1253 ze zm.) oraz ust. 1 lit. d, ust. 5 pkt.1. części 1 A Postanowień Wstępnych do Taryfy Celnej stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia uznał zgłoszenie celne nr [...] z [...] r. dokonane przez M. S. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej samochodu marki F., rok produkcji [...], nr nadwozia [...], nr silnika [...], poj. silnika [...] ccm, olej napędowy i określił podstawę opłaty na [...] zł oraz stawkę celną i kwotę cła obejmując ten towar procedurą dopuszczenia do obrotu.
W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że załączona do zgłoszenia celnego faktura i ujęta w niej cena importowanego towaru nie odzwierciedla jego rzeczywistej wartości, jest znacznie zaniżona w stosunku do cen tego rodzaju towaru na rynku Unii Europejskiej , odnotowanych w katalogu Eurotax Schwacke SPS-D 11/2001 str. 247. W katalogu tym cena porównywanego pojazdu wynosi 20.100 DEM, podczas gdy kontrahent zagraniczny określił wartość importowanego towaru na kwotę [...] DEM. Według tego organu przedłożony dokument zawiera więc niewiarygodne informacje , wobec tego organ ten na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego zakwestionował wartość transakcyjną pojazdu uznając, że wartość ta jest rażąco niska w stosunku do faktycznego stanu i rzeczywistej jego wartości. Wartość celną organ ten ustalił w oparciu o metody zastępcze określone w art. 25-29 Kodeksu celnego przyjmując, że dla potrzeb ustalenia wartości celnej pojazdów używanych metoda ostatniej szansy jest tą metodą, która dotyczy nietypowych transakcji handlowych, a przy tym ma ona zastosowanie , gdy wartości celnej nie można ustalić jedną z wcześniejszych metod. Stosując tę metodę organ ten przyjął za wartość wyjściową pojazdu wartość rynkową podobnego pojazdu zawartą w wydawnictwie Eurotax. "Notowania rynkowe 12/2001S127 ustalając wartość celną na kwotę [...] zł.
W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła nie uwzględnienie rzeczywistego przebiegu nabytego przez niego pojazdu oraz uszkodzeń pojazdu podnosząc, że przyjęta przez organ celny wartość z katalogu nie odzwierciedla jego rzeczywistej wartości.
Do odwołania strona dołączyła ocenę techniczną rzeczoznawcy.
Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z [...] . Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926/, art. 262, art. 23 § 7, art. 29 § 1 oraz art. 85 § 1 ustawy z 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny /t.jedn. z 2001r. Nr 75, poz. 802/ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził, że przepisy prawa celnego przewidują możliwość ochrony interesów Skarbu Państwa przed posługiwaniem się przez podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą niewiarygodnymi dokumentami, upoważniając organa celne do omowy przyjęcia w takich wypadkach wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru. Stosownie do postanowień art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, o której mowa w art. 23 § 1, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji i dokumentów służących do określenia wartości celnej przedstawionych przez importera. Wiarygodność dokumentów w rozumieniu tego przepisu dotyczy nie tylko ich prawdziwości pod względem formalnym. Według tego organu istniały uzasadnione podstawy do uznania, że podana w umowie przedłożonej przez stronę cena transakcyjna została zaniżona.
Z porównania cen rynkowych na rynku eksportera wynika bowiem, że ceny pojazdów o podobnych parametrach kształtują się na poziomie prawie dwukrotnie wyższym, niż wartość transakcyjna zadeklarowana przez importera. Organ ten podzielił stanowisko organu i instancji, co do tego, że w przypadku pojazdów używanych wartość celna ustalona jest wg metody ostatniej szansy określonej w art. 29 kodeksu celnego. Skorzystanie przez organ I instancji do ustalenia wartości celnej pojazdu z Informatora Rynkowego Samochodów Osobowych "EUROTAX" Nr 12/2001 organ ten uznał za prawidłowe. Zawarte w tym katalogu ceny są średnie i jednocześnie zbliżone do cen transakcyjnych, dotyczą przy tym do pojazdów używanych. Odnosząc się do zarzutów odwołania co do pominięcia korekt związanych ze zużyciem pojazdu i uszkodzeniami nadwozia organ ten wskazał, że w związku z wejściem w życie przepisów mających na celu ograniczenie przywozu używanych pojazdów samochodowych i zarazem przywozu pojazdów uszkodzonych /zakwalifikowanych jako odpad/ - rozporządzenie Ministra Środowiska z 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów /Dz.U. Nr 112, poz. 1206/ wykluczone są korekty z tytułu ponadnormatywnego zużycia, a także braków i uszkodzeń.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Dyrektor Izby Celnej w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w S. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny, który stosownie do art. 97 w/w ustawy władny jest orzekać w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego i postępowanie nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004r., stosując przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do treści art. 23 § 1 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802/ podstawową metodą ustalania wartości celnej importowanych towarów jest wartość transakcyjna tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar w celu przywozu na polski obszar celny. W uzasadnionych jednak przypadkach organy celne mogą zakwestionować wiarygodność materialną i formalną informacji lub dokumentów dołączonych przez stronę do zgłoszenia celnego, mających być podstawą określenia należności celnych. W rezultacie badania wiarygodności ceny ujawnionej przez stron i wynikającej z dokumentów przez nią przedstawionych nie zawsze ustala się cenę, którą rzeczywiście zapłaciła strona. Badanie wiarygodności ceny transakcyjnej może jedynie doprowadzić do ustalenia, że jest ona niewiarygodna dla potrzeb ustalenia wartości celnej. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie na podstawie art. 23 § 7 kodeksu celnego ma miejsce w sytuacji, gdy okaże się ona rażąco niska. /vide orzeczenie NSA z 20 lutego 2001r, I SA/Łd 14/00 ONSA 2002/2/76/. Organy celne weryfikując cenę importowanego towaru powinny uwzględniać metody ustalania wartości celnej przewidziane w art. 25-29 Kodeksu celnego.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że w przypadku pojazdów używanych metody ustalenia wartości celnej określone w art. 25 - 28 nie zawsze dają możliwość ustalenia wartości celnej tego towaru.
W przypadku samochodów używanych najwłaściwszą z metod ustalenia wartości celnej jest metoda ostatniej szansy określona w art. 29 Kodeksu celnego /vide wskazany wyżej wyrok oraz wyrok SN sygn. akt III RN 178/01 nie publ./
Metoda ostatniej szansy nie polega jednak na dowolnym ustaleniu wartości celnej. Wartość ta powinna bowiem uwzględniać indywidualne okoliczności zakupu. Na wartość celną pojazdu bez wątpienia zdaniem Sądu poza rocznikiem, typem pojazdu ma także wpływ stopień jego zużycia, który wynika z faktycznego jego przebiegu. Tej ostatniej okoliczności organy celne nie uwzględniły mimo, że skarżący dysponował książkę serwisową pojazdu, z której powinien wynikać faktyczny jego przebieg. Skoro na ustalenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu ma wpływ jego przebieg brak ustaleń w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na sprawy. Organ stosowni do treści art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 Kodeksu celnego jest obowiązany , jest bowiem zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że wykluczone są korekty z tytułu ponadnormatywnego przebiegu nie ma żadnego uzasadnienia. Organ nie wykazał zresztą z jakiego konkretnego przepisu rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów /Dz.U. Nr 112, poz. 1208/ miałaby wynikać niemożność uwzględnienia przebiegu pojazdu przy ustalaniu wartości celnej.
Wobec powyższego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 § 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy.
Na podstawie art. 152 tej ustawy rozstrzygnięto w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło