I SA 1147/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Daniela Kozłowska (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie równoważnika pieniężnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1147/03 U z a s a d n i e n i e Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], odmówił przyznania J. M. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 15 marca 1999 r. do 29 czerwca 2002 r. Uzasadniając tę decyzję organ podał, że funkcjonariusz J. M. rozkazem personalnym z [...] marca 1999 r., nr [...], został mianowany z dniem [...] marca 1999 r. na stanowisko asystenta Sekcji I Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w B. Wcześniej pracował w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej w W. Przeniesienie nastąpiło w związku z reformą administracji publicznej. Rozkaz ten nie określał jednoznacznie miejsca pełnienia służby, a z pisma p.o. naczelnika Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w B. z [...] lipca 2002 r. wynika, że J. M. pełnił służbę w W. – do czasu przeniesienia na własną prośbę z dniem 30 czerwca 2002 r. do Komendy Powiatowej Policji w L. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918), równoważnik za brak lokalu przysługuje, jeżeli funkcjonariusz lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. J. M. w okresie od 15 marca 1999 r. do 29 czerwca 2002 r. zamieszkiwał w W. i w tej miejscowości pełnił służbę i wobec tego nie było podstaw do przyznania równoważnika za brak lokalu. W odwołaniu od tej decyzji J. M. podniósł, że nie zgadza się z jej uzasadnieniem. Do Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w B. został przeniesiony ze zlikwidowanej Komendy Wojewódzkiej Policji w W. W rozkazie o przeniesieniu nie ma zapisu, że miejscem pełnienia służby jest W. Wydział [...] KWP w B. nie posiadał delegatury zamiejscowej w W. Rozkaz personalny nr [...] nie określa jednoznacznie miejsca pełnienia służby. W Wydziale [...] KWP w B. podpisywał listę obecności, otrzymywał z niej polecenia i rozkazy, pobierał materiały. Komendant Główny Policji decyzją z [...] kwietnia 2003 r., nr [...], uchylił decyzję I instancji i umorzył postępowanie. Organ ten przyjął, iż prawo funkcjonariusza do świadczeń z tytułu braku lokalu określa art. 92 ust. 1 ustawy o Policji i rozporządzenie wykonawcze. Przepisy upoważniające do wydania decyzji w tym przedmiocie znajdują się w rozporządzeniu z 28 czerwca 2002 r. W myśl § 9 ust. 1 tego rozporządzenia decyzje wydają komendanci, którym funkcjonariusze podlegają służbowo. W przypadku J. M., który jest policjantem Komendy Powiatowej w L. – zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia – organem właściwym do orzekania o jego uprawnieniach jest Komendant tej jednostki. Komendant Wojewódzki Policji w B. naruszył przepisy o właściwości. Jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 k.p.a. jest wydanie decyzji przez niewłaściwy organ (wyrok NSA z 29 czerwca 1996 r., sygn. I SA 695/95). Organ powołał także wyrok NSA z 9 lutego 1999 r., sygn. III S.A. 1591/98, według którego organ odwoławczy może podjąć decyzję o umorzeniu postępowania w trybie art. 138 par.—1 pkt 2 k.p.a., gdy zachodzą przesłanki z art. 105 k.p.a. Komendant Wojewódzki Policji w B. naruszył przepisy o właściwości, skutkujące bezprzedmiotowością postępowania przed tym organem, co uzasadnia uchylenie decyzji i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. M. podniósł, że w okresie od 15 marca 1999 r do 29 czerwca 2002 r. był zatrudniony w Wydziale [...] KWP w B. na podstawie rozkazu nr [...] z [...] marca 1999 r. W tym okresie składał oświadczenia mieszkaniowe, w których podawał, że pełni służbę w B., a zamieszkuje w W. i czas przejazdu przekracza 2 godziny. W dniu złożenia wniosku o wypłatę równoważnika do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w październiku 2002 r. był już funkcjonariuszem KP Policji w L., ale roszczenie dotyczy zatrudnienia w B. Ustalenie uprawnień do równoważnika za brak lokalu dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, wymóg ten był spełniany corocznie (1999-2002) do Komendy Wojewódzkiej w B. Wypłaty powinna dokonywać również Komenda Wojewódzka w B. Odpowiadając na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podając, że w przedmiotowej sprawie zachodziła konieczność określenia organu właściwego miejscowo i rzeczowo do przeprowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania o uprawnieniach J. M. Zgodnie z powołanymi w decyzji przepisami do załatwienia sprawy nie był właściwy komendant jednostki, w której zainteresowany pełnił służbę w okresie, za który domaga się świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga jest uzasadniona. Z decyzji organu II instancji wynika, że organ ten nie oceniając uprawnień skarżącego do równoważnika za brak lokalu przyjął, że właściwa w tej sprawie jest aktualna jednostka zatrudniająca skarżącego, ale nie wyjaśnił z czego to wynika. Powołał tylko przepisy o właściwości organów wynikające z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918), które jednak nie określają sytuacji – jak w niniejszej sprawie – gdy roszczenie funkcjonariusza dotyczy okresu, w którym pełnił służbę w jednostce innej, niż aktualne miejsce pełnienia służby. W ocenie Sądu określona w tym rozporządzeniu właściwość organów dotyczy tylko takich przypadków, gdy miejsce pełnienia służby (podległość służbowa) funkcjonariusza są takie same w okresie, za który domaga się równoważnika, jak i obecnie. W razie, gdy są one różne zastosowanie ma przepis art. 21 § 2 k.p.a., według którego właściwość miejscową organu administracji określa się na podstawie miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania. Wobec błędnego ustalenie właściwości organu zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, a organ II instancji rozpoznając ponownie odwołanie powinien odnieść się merytorycznie do roszczenia J. M. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.