I SA 1248/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno NSA Anna Lech (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi W. W. na uchwałę Rady Gminy w O. z dnia [...] października 1997 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. R. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA 1248/02 UZASADNIENIE W. W. wniósł w dniu 18 kwietnia 2002 r. skargę na uchwałę Rady Gminy w O. nr [...] z dnia [...] października 1997 r. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy O. pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, oznaczonych na planie symbolem 31 MN i położonych w O., przy ulicy [...] zarzucając, że jest ona niezgodna z prawem i narusza jego interes prawny. W szczególności podniósł, że uchwała ta jest sprzeczna z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, narusza art. 102 i 107 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżący twierdzi, że odpowiedź udzielona mu w dniu 5 kwietnia 2002 r. jest fałszywa, gdyż podpisana jest przez jedną osobę to jest Przewodniczącego Rady Gminy bez wiedzy i zgody radnych. Zdaniem skarżącego podział nieruchomości odbył się w 1986-1987 r. i był bez scalenia, gdyż tylko działka nr [...], która jest własnością skarżącego została podzielona na 17 działek. Rada Gminy O. wyjaśniła, że odpowiedzi na pismo W. W. z dnia 21 marca 2002 r. (data wpływu do urzędu), którego nie uważa za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Rady Gminy w O. nr [...], udzieliła w dniu [...] kwietnia 2002 r., a następnie [...] maja 2002 r. i [...]czerwca 2002 r. Na wezwanie Sądu Gmina w O. przesłała szereg dokumentów i wyjaśnień dotyczących niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W pierwszej kolejności sąd obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. I SA 1248/02 Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że warunkiem dopuszczalności skargi jest wezwanie Rady Gminy, która odjęta uchwałę, do usunięcia naruszenia prawa. Przepisu art. 101 ust. 1 tej ustawy nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekł już sąd administracyjny i skargę oddalił (art. 101 ust. 2). W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3). W sprawie ze skargi W. W. na tę samą uchwałę orzekał już sąd administracyjny i postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2001 r. sygn. akt I SA 1629-1632/00 odrzucił skargę na uchwałę Rady Gminy w O. z dnia [...] października 1997 r., nr [...] z tego względu, że skarżący W. W. nie wezwał Rady Gminy w O. do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego ta uchwałą. Odrzucenie skargi oznacza, że sąd administracyjny nie rozpatrzył sprawy merytorycznie, a zatem z tego względu nie ma przeszkód do jej rozpoznania w niniejszej sprawie. Kolejną kwestią jest zbadanie czy W. W. przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego tą uchwałą. W aktach sprawy znajdują się pisma W. W. z dnia [...] marca 2002 r. i z dnia [...] kwietnia 2002 r., w których wezwał Radę Gminy w O. do usunięcia niezgodności z prawem występującej między innymi w uchwale nr [...]. Na wezwania te Rada Gminy odpowiadała kilkakrotnie, między innymi w pismach z dnia [...] kwietnia 2002 r., z dnia [...] maja 2002 r., z dnia [...] czerwca 2002 r. W. W. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 18 kwietnia 2002 r. W tej sytuacji sąd przyjął, że skarżący wniósł skargę w terminie 30 dni od udzielenia odpowiedzi na wezwanie, oceniając inaczej niż Rada Gminy w O., że pismo W. W. z dnia 20 marca 2002 r. (data wpływu do urzędu 21 marca 2003 r.), jest wezwaniem do usunięcia naruszenia I SA 1248/02 prawa. Wprawdzie odpowiedź Rady Gminy w O. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nawiązuje do wezwania W. W. z dnia 20 marca 2001 r., a nie 20 marca 2002 r., lecz traktować to należy jako lapsus. Nadto odpowiedź ta nie nawiązuje wprost do zaskarżonej uchwały, jednakże w pismach wzywających do usunięcia naruszenia prawa W. W. porusza jednocześnie bardzo wiele kwestii, na które uprzednio otrzymał już wyjaśnienia, więc można przyjąć, że w odpowiedzi Rada Gminy porusza tylko te kwestie, na które jeszcze nie udzieliła odpowiedzi. Po tych wstępnych ustaleniach należy rozważyć podniesione w skardze zarzuty W. W. dotyczące naruszenia jego interesu prawnego uchwałą nr [...]. Skarżący złożył w 1997 roku do Rady Gminy w O. wniosek o podział swojej działki nr [...] o powierzchni 1,35 ha i stwierdził, że pokryje koszty związane z podziałem i rozliczeniem. Rada Gminy podjęła uchwałą z dnia [...] października 1997 r., nr [...] o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy O. pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, oznaczonych w planie symbolem 31 MN i położonych w O., przy ulicy [...]. Z treści tej uchwały wynika, że Rada Gminy w O. wszczęła na wniosek W. W. postępowanie w sprawie scalenia i podziału na działki budowlane gruntów położonych w O., to jest działki nr [...] o powierzchni 1.35 ha stanowiącej własność W. W. i działki nr [...] o powierzchni 0.08 ha stanowiącej własność Gminy O. Postępowanie scaleniowe miało zostać przeprowadzone zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego terenu przeznaczonego pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne przy ulicy [...] w O., przyjętym uchwałą Rady Gminy w O. nr [...] z dnia [...] grudnia 1986 r. oraz mapą z projektem podziału geodezyjnego nr [...], przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu 19 kwietnia 1988 r. Podstawę prawną podjętej uchwały stanowił przepis art. 14 ust. 1 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 Nr 30, poz. 127 ze zm.) Przepis ten określa, że rady gmin mogą ustalać w drodze uchwały granice gruntów przeznaczonych pod I SA 1248/02 skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, na obszarach przeznaczonych na ten cel w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (art. 14 ust. 1). Nieruchomości położone w tych granicach podlegają scaleniu i podziałowi na działki budowlane (art. 14 ust. 3). Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne następuje na wniosek właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości posiadających więcej niż 50% powierzchni gruntów położonych na obszarach przeznaczonych na ten cel w planie zagospodarowania przestrzennego (art. 14 ust. 4 pkt 1). Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że wszystkie przesłanki określone w tym przepisie zostały spełnione. Rada Gminy w O. w dniu [...] grudnia 1986 r. podjęła uchwałę nr [...], na podstawie art. 16 ust. 3., art. 26 i art. 31 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 35, poz. 185), w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego terenu budownictwa jednorodzinnego we wsi O. przy ulicy [...]. Na podstawie tej uchwały Rada Gminy w O. podjęła następną uchwałę z dnia 29 czerwca 1987 r. w sprawie podziału na normatywne działki budowlane we wsi O. przy ulicy [...], w oparciu o art. 31 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym. Do obu tych uchwał dołączone były jako załączniki w postaci map z projektem podziału (znajdujące się w aktach sprawy). Powierzchnia terenów budownictwa jednorodzinnego wynieść miała 5.6628 ha, a powierzchnia ogólna terenu 6,7051 ha. W latach 1987-1988 Naczelnik Gminy O. dokonywał wykupu na rzecz Skarbu Państwa od prywatnych właścicieli gruntów przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne nazwane "Osiedle [...]" (akt notarialny z dnia [...] czerwca 1987 r. znajduje się w aktach sprawy), w tym między innymi dokonał wykupu działki oznaczonej nr [...]. W tym czasie skarżący W. W. nie zgodził się na sprzedaż swojej działki nr [...]. Wydzielono działki budowlane i zaprojektowano drogi na wykupionych gruntach, natomiast wydzielenie kolejnych 17 działek z działki [...] stanowiącej własność skarżącego uległo zawieszeniu. I SA 1248/02 W wyniku wydzielenia działek i dróg dojazdowych nie na całym obszarze planowanego "Osiedla [...]" między drogą, a działką rolną W. W. powstał wąski pas gruntu, który został wydzielony geodezyjnie jako działka nr [...], chociaż nie zostało to wprowadzone do ewidencji geodezyjnej. Fakt ten stwierdził dopiero geodeta prowadzący prace scaleniowe (pismo Przewodniczącego Rady Gminy O. z dnia 8 kwietnia 2004 r.). W tej sytuacji w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały w objętym w planie zagospodarowania przestrzennego terenie "Osiedla [...]" znajdowały się dwie działki - działka gminy nr [...] o pow. 775 m2 stanowiąca wąski pas gruntu między drogą a działką rolną W. W. oraz działka nr [...] będąca własnością skarżącego. W odpowiedzi na wniosek skarżącego o podział jego działki rolnej nr [...] Zarząd Gminy w O. w piśmie z dnia [...] lipca 1997 r. (znajdującym się w aktach sprawy) wyjaśnił, że podział działki musi być zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, a zatem jedynym możliwym trybem dokonania podziału jest art. 14 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Skarżący na własny koszt zlecił wykonanie projektu scalenia i podziału nieruchomości. Okoliczność ta wskazuje, że przyjął do wiadomości sposób podziału wraz ze scaleniem, a nadto ponaglał organ o jak najszybsze załatwienie tej sprawy. Sąd uznał, że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, a w szczególności plan zagospodarowania przestrzennego, wskazują, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Skarżący uważa, że jego interes prawny został naruszony przez to, że nie żądał scalenia, a jedynie podziału swojej nieruchomości, podział ten jego zdaniem nastąpił w 1986 r., a zaskarżona uchwała była zbędna, gdyż gmina żadnego swojego gruntu nie dawała, ponieważ ten grunt jest jego własnością. Sąd nie podzielił poglądu, że zaskarżona uchwała Rady Gminy w O. nr [...] narusza interes prawny skarżącego. Uchwała ta podjęta bowiem była na wniosek skarżącego, a z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że działka nosząca dziś nr [...] o powierzchni 775 m2 stanowiła w dacie podjęcia uchwały własność Skarbu Państwa, a obecnie własność Gminy O. I SA 1248/02 Okoliczność ta była badana w trakcie komunalizacji tej nieruchomości, gdyż skarżący twierdził, że jest jego własnością, lecz organ nie podzielił tego poglądu, a decyzja komunalizacyjna jest prawomocna. Również w niniejszej sprawie kwestia ta była badana. Przy prowadzeniu prac scaleniowych prowadzonych przez geodetę na podstawie dokumentów źródłowych z Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej okazało się, że z działki nr [...] została wydzielona działka nr [...] o powierzchni 775 m2, chociaż podział ten nie został wprowadzony do ewidencji geodezyjnej ani na mapę ewidencyjną w skali 1:5000. Działka oznaczona nr [...] o powierzchni 775 m2 i wydzielona geodezyjnie została podana w późniejszej uchwale Rady Gminy w O. nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r. w sprawie scalenia i podziału nieruchomości na terenie skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego - Osiedle [...] (pismo Rady Gminy O. z dnia [...] kwietnia 2004 r.). Działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki [...] o powierzchni 1,34 ha, którą Skarb Państwa nabył aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1987 r. nr rep. [...] od W. i Z. małżonków W. (akt notarialny k-152). Fakt, że w zaskarżonej uchwale podano nr działki [...] o powierzchni 0,08 ha, a następnie w kolejnej uchwale sprecyzowano, że działka ta ma nr [...] i powierzchnię 775 m2 nie można uznać za istotną kwestię w ocenie legalności zaskarżonej uchwały. W każdym bowiem razie wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia granic gruntów było zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a działka skarżącego jako wnioskującego stanowiła około 95 % całości gruntów przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne, a zaś około 5% działka Gminy O. Skarżący nie przyjmuje tego faktu do wiadomości oraz błędnie uważa, że wydzielenie planistyczne terenu w 1986 r. i sporządzenie mapy z projektowaną wielkością przyszłych działek budowlanych było podziałem jego nieruchomości. Wszelkie dokumenty zgromadzone w aktach niniejszej sprawy przeczą takiemu rozumieniu przez skarżącego swojej sytuacji prawnej. W tej sytuacji sąd uznał, że interes prawny skarżącego nie został naruszony i na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. I SA 1248/02 Ustanowiony pełnomocnik z urzędu adwokat P. R. oświadczył, że opłata za jego czynności nie została uiszczona i z tego względu sąd, na podstawie § 19 i 20 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), postanowił o poniesieniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.