I SA 1760/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ewa Dzbeńska /spr./ Sędziowie NSA Janina Antosiewicz a WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi I.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku gwarantowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Sygn. I SA 1760/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] kwietnia 2003r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania I. Z. gwarantowanego zasiłku okresowego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że I. Z. nie spełnia kryterium dochodowego. Z przepisu art.31 ust.4a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. pomocy społecznej /jt.Dz.U.Nr 64, poz.414 z 1998r. ze zm./ wynika jednoznacznie, że dochód rodziny ubiegającej się o gwarantowany zasiłek okresowy nie może przekraczać : kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art.4 ust. l cyt. ustawy. W myśl tego przepisu prawo do świadczeń z pomoc społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza na pierwszą osobę w rodzinie - 418 na każdą następną osobę w rodzinie poniżej 15 lat - 210 zł., co łącznie dla rodziny skarżącej stanowi kwotę [...] zł. Dochód rodziny oznacza sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Skarżąca jest w 1/2 części współwłaścicielem gospodarstwa rolnego położonego na terenie gminy Z. o pow. [...] ha, co daje [...] ha przeliczeniowego. Odliczając grunty użytkowane przez D. P. i Z. M. pozostaje część gospodarstwa rolnego o pow.[...] ha, w którym udział skarżącej wynosi [...] ha przeliczeniowego, co daje dochód w wysokości [...] zł. miesięcznie niezależnie od tego czy dochód te został faktycznie osiągnięty / 1 ha przeliczeniowy wynosi [...] zł./. Łączny dochód rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie gwarantowanego zasiłku okresowego, wynosił [...] zł., na który złożyły się: 3 zasiłki rodzinne -[...] zł., 2 zasiłki pielęgnacyjne - [...] zł., dodatek mieszkaniowy - [...] zł., dobrowolne alimenty -[...] zł. oraz dochód z 1/2 części I SA 1760/03 gospodarstwa rolnego - [...] zł. Dochód rodziny był więc wyższy od kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej. Na powyższą decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. Z. W skardze zarzuca błąd w ustaleniu stanu faktycznego jej sprawy. Podnosi, że nie uprawia i nigdy nie uprawiała oraz nie osiągała żadnych dochodów z gospodarstwa rolnego w miejscowości Z., którego jest współwłaścicielem w 1/2 części. Utrzymuje się wraz z dwojgiem małych dzieci z zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł. i alimentów w wys.[...] zł. miesięcznie, co jest niewspółmierne do potrzeb. W konsekwencji wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie pomocy w formie gwarantowanego zasiłku stałego ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty podane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć że zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r r. Przepisy wprowadzające prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1271 ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym / utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004r. Stosownie do treści art. 97 cytowanej ustawy sprawy w, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 /. Skarga zasługiwała na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów niż podniesiono w skardze. W myśl art. 31 ust. 4a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (jedn. tekst - Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 - przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy, jeżeli w dniu utraty prawa do zasiłku dla I SA 1760/03 bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do 7 roku życia. Zasiłek ten przysługuje, jeżeli osoba uprawniona wystąpiła z wnioskiem o jego wypłatę nie później niż w terminie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub 30 dni od dnia otrzymania decyzji urzędu pracy o ustaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Treść tego przepisu wskazuje, że określone w nim przesłanki powinny być spełnione łącznie, aby osoba ubiegająca się o gwarantowany zasiłek okresowy mogła go otrzymać. Poza sporem pozostaje fakt, że skarżąca zachowała termin do wniesienia wniosku o przyznanie jej gwarantowanego zasiłku okresowego, bowiem w dniu 8 sierpnia 2002r. ustało prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, zaś stosowny wniosek złożyła w dniu 6 września 2002 r. Również bezsporną okolicznością jest, że skarżąca samotnie wychowuje dwoje dzieci. Zatem istotne w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy skarżąca spełnia kryterium dochodowe. Ustalając dochód rodziny skarżącej orzekające organy przyjęły, że skarżąca posiada gospodarstwo rolne, zaś dochód z gospodarstwa rolnego wyliczony jest jako wartość dochodu odpowiadająca dochodowi z 1 ha przeliczeniowego ogłoszona przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej, W następstwie analizy materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy oraz wydanych na ich podstawie decyzji stwierdzić należy, że organy orzekały w oparciu o niepełny materiał dokumentacyjny, a w swojej ocenie materiału dowodowego przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 listopada 1994r. w sprawie III ARN 55/94 OSNAPiUS nr7 poz.83 uznał " Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego ( art.80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący ( art. 77 §1 kpa) , a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści ( art. 7 kpa)". Pogląd ten w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Nie jest przekonywujące twierdzenie, w świetle znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, to znaczy wypisu z rejestru gruntów i zaświadczenia Referatu I SA 1760/03 Finansowego Urzędu Miejskiego w Z., że skarżąca uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego. Wspomniane dokumenty nie potwierdzają prawa własności skarżącej do gospodarstwa rolnego o pow. 1,85 h. w miejscowości Z., jak również nie pozwalają przyjąć, że I. Z. takie gospodarstwo posiada. W tym stanie rzeczy za nieuzasadnione uznać należy stanowisko organów, które do dochodu rodziny skarżącej wliczyły dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego. Zaniedbanie organów administracji polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jak również uproszczona ocena zebranego, niepełnego materiału dowodowego stanowią uchybienie zasad postępowania wyrażonych w art.7, 77 i 80 kpa, co uzasadnia uchylenie decyzji obu instancji wydanych w wyniku tych uchybień. Należy podkreślić, że ustalenie powyższej okoliczności ma zasadnicze znaczenie dla skarżącej, bowiem przyjęty przez organy dochód z gospodarstw rolnego pozbawia I. Z. prawa do gwarantowanego zasiłku okresowego, a jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organy dostrzegają jej trudną sytuację materialną. Prawo obywatela do pomocy ze strony państwa zagwarantowane w art. 67 Konstytucji, a sprecyzowane w art. 2 ustawy o pomocy społecznej, nakłada na orzekające w tych sprawach organy obowiązek szczególnie precyzyjnego gromadzenia materiału dowodowego. Rozpoznając ponownie sprawę organy zbadają, czy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie gwarantowanego zasiłku okresowego , skarżąca nabyła w drodze postępowania spadkowego prawo do gospodarstwa rolnego po swoim ojcu oraz sprecyzują jaką ma ono powierzchnię. Nadto organy powinny wyjaśnić na podstawie jakiego tytułu prawnego użytkują, przypisywane skarżącej gospodarstwo, wspomniane w decyzji osoby D. P. i Z.M. Wyjaśnienie tych okoliczności pozwoli prawidłowo ustalić dochód rodziny skarżącej dający podstawę do ustalenia kryterium dochodowego. W tym stanie rzeczy skarga jako uzasadniona prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 §1pkt 1 lit.c. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .