I SA 1981/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka Płaczkowska WSA Daniela Kozłowska Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg H. S. i S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz S. K. kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz na rzecz H. S. kwotę 30 (trzydzieści) zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu. Sygn. I SA 1981/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] Prezydenta W. odmawiająca H. S. i S. K. zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej nr ew. [...] o pow. [...] m2 i nr ew. [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że powyższa nieruchomość będąca częścią gruntu o pow. [...] m2 została nabyta na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...] września 1972r. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (DZ.U1961r.Nr18 poz. 94) z przeznaczeniem na budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" zgodnie z decyzją lokalizacyjną Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] listopada 1971r. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2000 Nr 46 poz.543) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137 tej ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z tym ostatnim przepisem nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu siedmiu lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Wystarczy, aby jedna z tych przesłanek została spełniona, żeby uznać, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Żadna z powyższych przesłanek nie zachodzi w badanej sprawie. Decyzja lokalizacyjna w przedmiotowej sprawie nie utraciła ważności i została zrealizowana. Powstało osiedle "[...]", na którym wybudowano nie tylko budynki mieszkalne, ale także niezbędną dla funkcjonowania osiedla infrastrukturę to znaczy: obiekty użyteczności publicznej ciągi piesze, drogi dojazdowe, parkingi, tereny rekreacyjne, zieleń osiedlową oraz place zabaw dla dzieci. Obie działki będące przedmiotem postępowania przeznaczono na teren rekreacyjny dla mieszkańców tworząc na nich park. Na powyższą decyzję wnieśli skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego H. S. i S. K. domagając się jej uchylenia. W skardze podnoszą, że objęta decyzją lokalizacyjną działka nr ew. [...] była pierwotnie przeznaczona pod budowę przedszkola, którego nie wybudowano zaś na działce tej urządzono park. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271 z póz. zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270.) Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja dotknięta jest wada nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt.2kpa. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 19 maja 2003r. w sprawie OPS 1/03 (ONS 2003 z 4 poz.115) podjął następującą uchwałę: "W sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta." Nie będąc związanym powyższą uchwałą stosownie do treści art. 100 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. Nr 102 poz. 1087), W. jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest starosta (art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Prezydent Miasta W. wykonuje zadania starosty (art. 91 i 92 ustawy z dnia 5 czerwca *1998 r. o samorządzie powiatowym - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm. w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy jak również jest organem upoważnionym do reprezentowania miasta W. na zewnątrz, co wynika wprost z przepisu art. 31 o samorządzie gminnym. W ramach wykonywania funkcji reprezentowania miasta na zewnątrz prezydent miasta reprezentuje miasto w postępowaniu administracyjnym oraz przed sądami administracyjnymi, Według art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wydaje on decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, w czym może być zastąpiony na podstawie art. 39 ust. 2 tej ustawy przez swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy przez niego upoważnionych, zatem działa w granicach własnych przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś w granicach interesu prawnego miasta . W rozpatrywanej sprawie miasto W. jako właściciel nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] objętej postępowaniem w sprawie o zwrot tej nieruchomości, posiadała status strony postępowania administracyjnego w tej sprawie ( art. 26 ust.1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy), zaś Prezydent Miasta W. status organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tej sprawy w drodze decyzji administracyjnej .Pozostawanie ze stroną - miastem W. w stosunku zatrudnienia, sprawowanie funkcji organu wykonawczego miasta, a także pełnienie funkcji jego ustawowego przedstawiciela, można uznać za pozostawanie ze stroną postępowania w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć chociażby pośredni wpływ na prawa lub obowiązki prezydenta miasta W.. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych (Dz.U.2001Nr142 poz.1593) zobowiązuje prezydenta jako pracownika w szczególności dbać o dobro zakładu pracy i chronić jego mienie, innymi słowy prezydent powinien troszczyć się o dobro miasta i jego urzędu oraz chronić mienie komunalne (art. 43 ustawy o samorządzie gminnym). W świetle powyższego uznać należy, że wynik sprawy o zwrot nieruchomości stanowiącej własność miasta może mieć wpływ na prawa i obowiązki prezydenta i dlatego konieczne jest jego wyłączenie od udziału w postępowaniu na mocy art. 24 § 1 pkt. 1 k.p.a. Wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania, (art. 26 § 3 k.p.a.). W omawianej sytuacji więc będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 26 § 2 k.p.a. Sprawa będzie podlegała załatwieniu przez organ wyższego stopnia nad prezydentem miasta (w tym wypadku przez wojewodę), przy czym organ ten będzie mógł wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ. W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że decyzja organów obu instancji wydane została z rażącym naruszeniem prawa tak materialnego jak i procesowego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 §1pkt.2 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.