I SA 1985/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie del. NSA Izabella Kulig – Maciszewska (spr.) WSA Daniela Kozłowska Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2004 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę I SA 1985/02 UZASADNIENIE Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2002 r. o utracie z dniem [...] września 1999 r. uprawnień do otrzymywania przez A. N. równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że A. N. na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 1996 r. Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej od dnia [...] kwietnia I996 r. otrzymywał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W dniu [...] listopada 1999 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia uprawnień funkcjonariusza do dalszego otrzymywania tego świadczenia, w wyniku którego decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. odmówił A. N. przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] września 1999 r., uznając iż posiada on lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby oraz nakazał zwrot wypłaconego mu świadczenia od tej daty. Od decyzji tej zainteresowany złożył odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej, który decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W związku z zaskarżeniem przez stronę w/w decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w dniu 6 marca 2002 r. wyrokiem sygn. akt I S.A. 3349/01 tenże sąd uchylił decyzję nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2000 r. oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 1999 r. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, iż decyzja przyznająca równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jest decyzją o charakterze konstytutywnym i utrata przyznanego nią świadczenia musi nastąpić również w tej samej formie, czyli w drodze decyzji konstytutywnej orzekającej o utracie czy cofnięciu nabytych praw inną decyzją. W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2002 r. decyzją nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej orzekł o utracie z dniem [...] września 1999 r. przez A. N. uprawnień do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przyznanego decyzją własną nr [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. Od tej decyzji funkcjonariusz złożył w dniu [...] maja 2002 r. odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej wskazując, iż wydana ona została z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, gdyż postępowanie wszczęte w dniu [...] listopada 1999 r. zostało prawomocnie zakończone, a wydanie kolejnej decyzji wymagało ponownego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego, co nie zostało dokonane, ponadto nie zapewniono stronie czynnego udziału w tym postępowaniu, czym naruszono art. 10 § 1 Kpa, a co uniemożliwiło stronie wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, a także naruszono podstawową zasadę nie działania prawa wstecz bowiem wydana decyzja orzeka o utracie uprawnienia ze skutkiem od dnia [...] września 1999 r. Organ II instancji na podstawie całości dokumentacji zebranej w sprawie oraz odwołania A.N. zważył, co następuje. W/wymieniony jest emerytem policyjnym z tytułu służby w Straży Granicznej i w stosunku do niego zastosowanie mają, ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, akty prawne wydane w jej wykonaniu oraz ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji ... Straży Granicznej ... oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 53, poz. 214 ze zm.). Zgodnie z art.96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego powstaje, jeżeli funkcjonariusz lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Pobliską zaś. o czym przesądza art. 92 ust. 3 w/w ustawy, jest miejscowość, do której czas dojazdu w obie strony, środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami lub środkami transportu Straży Granicznej nie przekracza łącznie dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby, bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której funkcjonariusz dojeżdża oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. W okresie, którego dotyczy decyzja organu I instancji odwołujący się był funkcjonariuszem Straży Granicznej i jak wynika z akt sprawy, zamieszkiwał w Z., w lokalu, do którego tytuł prawny posiada jego żona. Służbę pełnił w Granicznej Palcówce Kontrolnej P. Po uruchomieniu przez Międzygminny Związek Komunikacji Pasażerskiej linii autobusowej relacji T. – P., która umożliwia przejazd między miejscowościami Z. i P. w czasie poniżej 2 godzin w obie strony, z dniem [...] września 1999 r. miejscowości te stały się pobliskie. W takim stanie rzeczy zainteresowany nie spełnia warunków niezbędnych do otrzymywania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Mimo, iż organ I instancji nie powołał w podstawie prawnej decyzji nr [...] obowiązującego w dacie jej wydania rozporządzenia MSWiA z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz.U. Nr 106, poz.1213), należy stwierdzić, iż ma ono zastosowanie i zgodnie z § 8 ust.4, równoważnik za brak lokalu mieszkalnego przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnień do jego pobierania do dnia, w którym nastąpiła utrata tych uprawnień. W tym przypadku dniem utraty uprawnień do pobierania świadczenia jest 1 września 1999 r. Powyższe ustalenia nie są podważane przez stronę. Odwołujący się wskazał w odwołaniu na błędy proceduralne, które jego zdaniem skutkują uchyleniem wydanej przez organ I instancji decyzji. Postępowanie wszczęte w dniu [...] listopada 1999 r. nie zostało prawomocnie zakończone. Na podstawie art. 54 ust. 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, sąd administracyjny po wydaniu orzeczenia i sporządzeniu jego uzasadnienia, doręcza je uczestnikom postępowania. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji przewidziany w kodeksie liczy się od dnia zwrócenia mu akt sprawy. Jeżeli z istoty stosunku prawnego po wydaniu wyroku wynika potrzeba wydania nowej decyzji w sprawie (a tak jest w omawianym przypadku) organ zobowiązany jest ją wydać w terminie i trybie określonym w art.35 Kpa. Będąca przedmiotem odwołania decyzja Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej została wydana zgodnie ze wskazaniami umieszczonymi w uzasadnieniu wyroku NSA sygn. akt I S.A./3349/01. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Sprawa uprawnień zainteresowanego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego toczy się od dnia [...] listopada 1999 r. W zawiadomieniu nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego istnieje pouczenie o możliwości zapoznania się strony z aktami sprawy. Jak wynika z akt sprawy, z tego uprawnienia strona jednak nie skorzystała. Ponadto od daty wydania wyroku przez NSA nie uległa zmianie sytuacja odwołującego się jak również nie uległ zmianie stan faktyczny. Wszystkie okoliczności skutkujące wydaniem zaskarżonej decyzji są identyczne jak w dniu wszczęcia postępowania. Ponieważ konieczność wydania nowej decyzji wynika z uzasadnienia wyroku NSA, to tym samym należy uznać, że postępowanie w sprawie toczy się nieprzerwanie od dnia jego wszczęcia, a w takiej sytuacji nie naruszono zasady nie działania prawa wstecz. Od decyzji tej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. N. zarzucając naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego m.in. art. 61, 7, 8, 9, 10, 107 § 1 kpa, a także art. 291 § 2 kodeksu pracy oraz generalnej zasady, ze prawo nie działa wstecz. Zdaniem skarżącego organ prowadził postępowanie i wydał zaskarżone decyzje pomimo prawomocnego zakończenia już postępowania administracyjnego i bez wszczęcia ponownego postępowania. Ponadto orzekł o uprawnieniach skarżącego, kiedy już skarżący nie był funkcjonariuszem Służby Granicznej ponieważ został z niej zwolniony. Jednocześnie skarżący wskazał, na zarzut przedawnienia w stosunku do pracownika. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzki sądy administracyjne na podstawie przepisów – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i w związku z tym podlega ona rozpoznaniu na podstawie przepisów wskazanej wyżej ustawy. Natomiast odnosząc się do zarzutów skargi to należy stwierdzić, że nie są one zasadne. Wbrew temu co twierdzi skarżący przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte stosownym zawiadomieniem z dnia [...] listopada 1999 r. Wydanie decyzji ostatecznej, która następnie został wyrokiem sądu administracyjnego wyeliminowana z obrotu prawnego, powoduje że przedmiotowe postępowanie administracyjne nie zostało zakończone i wymaga wydania stosownej decyzji. Taka decyzja została wydana przez organ I instancji, a następnie przez organ odwoławczy i jest ona przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. Nie jest również zasadny najdalej idący zarzut o przedawnieniu roszczeń i braku możliwości rozstrzygania niniejszej sprawy przez organy wobec faktu, iż skarżący nie jest już funkcjonariuszem Straży Granicznej. Wprawdzie wbrew temu co twierdzi organ odwoławczy skarżący nie jest emerytem policyjnym, a jak wynika ze świadectwa służby został z tej służby wydalony, to okoliczność ta nie ma znaczenia dla możliwości orzekania o uprawnieniach skarżącego wynikających ze służby jako funkcjonariusza Straży Granicznej w okresie kiedy był tym funkcjonariuszem. Przedmiotowe postępowanie dotyczy bowiem takiego okresu i organ był władny rozstrzygać o uprawnieniach przysługujących skarżącemu w okresie pełnienia służby. Natomiast stosownie do art. 111 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Przy czym bieg przedawnienia przerywa m.in. każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacji Straży Granicznej upoważnionej do rozpatrywania tych roszczeń. Tak więc w niniejszej sprawie nie nastąpiło przedawnienie roszczenia wynikającego z uprawnienia do równoważnika pieniężnego. Dodać należy, iż stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny. Skarżący nie kwestionuje bowiem faktu, iż z dniem [...] września 1999 r. utracił on uprawnienia do otrzymywania równoważnika za brak mieszkania w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. W takiej sytuacji, co wskazał w swoim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny z dniem 6 marca 2002 r. sygn. akt I SA 3349/01, organ był zobligowany wydać decyzję o utracie tych uprawnień, do czego się zastosował. Zarówno bowiem obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jak również decyzji będącej przedmiotem oceny sądu administracyjnego w sprawie I SA 3349/01 – na co powołuje się Sąd, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz.U. Nr 106, poz. 1213), a także obowiązujące w dacie utraty uprawnień do przedmiotowego równoważnika zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 czerwca 1997 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania funkcjonariuszom Służby Granicznej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (M. Pel. Nr 76, poz. 712) przewidywało zasadę, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje w okresie od dnia powstania uprawnienia do jego otrzymania do daty, w której nastąpiła utrata tych uprawnień. Ponieważ uprawnienia do otrzymywania równoważnika statuowane są w formie decyzji administracyjnej, to również utrata tych uprawnień musi nastąpić w formie decyzji. Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd na zasadzie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.