I SA 2189/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący s.NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] 2/ zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. nr. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] czerwca 2003r nr [...] w przedmiocie przyznania G. K. zasiłku celowego w miesiącu czerwcu 2003r. w wysokości [...] zł. na uzupełnienie niezbędnych potrzeb życiowych. W uzasadnieniu przyznano, że sytuacja bytowa i zdrowotna skarżącego jest bardzo trudna, i choć spełnia on kryterium dochodowe to jednakże wysokości świadczenia nie może być warunkowana potrzebami zgłaszanymi przez świadczeniobiorcę. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie może stanowić pełnego źródła utrzymania. Ponadto wskazano, że G. K. jest pod stałą opieką Ośrodka Pomocy Społecznej, który w miarę swoich możliwości stara się co miesiąc wspomóc skarżącego, co przy skromnym budżecie ośrodka i dużej liczbie osób potrzebujących z konieczności sprowadza się do formy nie satysfakcjonującej skarżącego. Na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego G. K. W skardze domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego. Wskazał, że nie z własnej woli pozostaje bez pracy co powoduje, że nie ma żadnych źródeł dochodu. Zgodnie z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP przysługuje mu prawo do skutecznego zabezpieczenia społecznego na poziomie umożliwiającym bytowanie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazano. Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1271 z poz. zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, do czego sąd administracyjny powołany jest w myśl art. 3 § 1 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdził, że zarówno decyzja ostateczna jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania co nie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 listopada 1994r. w sprawie III ARN 55/94 OSNAP i US nr7 poz.83 uznał " Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego ( art.80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący ( art. 77 §1 kpa) , a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści ( art. 7 kpa)". Pogląd ten w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Rzeczą organu orzekającego w drugiej instancji było sprawdzenie, czy faktycznie organ pierwszej instancji nie dysponował niezbędnymi środkami finansowymi, ażeby przyznać skarżącemu wyższy zasiłek okresowy. Możliwości płatnicze ośrodka pomocy społecznej powinny jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji. Za gołosłowne uznać należy stwierdzenie, ze Ośrodek Pomocy Społecznej w P. nie posiada wystarczających środków, bez wskazania jakiegokolwiek dowodu dla uprawdopodobnienia tego stanowiska. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 7 i 77 k.p.a.). Dotyczy to nie tylko ustalenia przesłanek, jakie według przepisów ustawy o pomocy społecznej powinien spełniać skarżący, ażeby przyznać mu świadczenie, ale również okoliczności, które decydują o odmowie jego przyznania w oczekiwanej przez skarżącego wysokości. Przepisy art. 107 k.p.a nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego i prawnego wydawanych decyzji. Uchybienie tym rygorom uniemożliwia sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji nie spełniają tych wymogów. Odnosząc się do zarzutu naruszenia Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez przedmiotową decyzję, podnieść należy , że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. SK15/01 ( OTK 2001/8/252) po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej o stwierdzenie, iż przepis art. 31 ust 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, póz. 414 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz. U. Nr 26, poz. 140) są sprzeczne z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP orzekł: "Przepisy art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, póz. 414 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz. U. Nr 26, poz. 140) są zgodne z art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, nie jest uprawniona taka interpretacja przepisu art. 67 ust. 2 Konstytucji, z której wynikałoby indywidualne roszczenie o świadczenie przewidziane w każdej z form składających się na zabezpieczenie społeczne. Dlatego też przepisy art. 31 ust. 1 ustawy oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia, na podstawie których organ administracyjny nie ma obowiązku a jedynie prawo do tego, by przyznać określonym osobom zasiłek okresowy, są zgodne ze wskazanym przez skarżącego wzorcem konstytucyjnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wymienione braki w wyjaśnieniu sprawy wskazują, że jej rozstrzygnięcie nastąpiło z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 107 kpa zaś uchybienie tym przepisom pozostaje w związku z treścią zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji, co powoduje ich uchylenie na podstawie art. 145 §1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. NR.153 poz. 1270). Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono o nie wykonalności zaskarżonej decyzji.