I SA 2255/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Emilia Lewandowska Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta Z. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowa z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie komunalizacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 2255/03 UZASADNIENIE Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] SA Oddział Centrum w N., uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę Z., prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej Z. w obrębie nr [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał: Wojewoda [...] wskazując na art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę Miejską Z., prawa własności nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...]. Uznał, że w dniu 27 maja 1990 r. sporna nieruchomość (działka nr [...]) jako stanowiąca wtedy mienie ogólnonarodowe (państwowe) i nie pozostająca wówczas w prawidłowo ustanowionym zarządzie innej niż państwo, państwowej osoby prawnej oraz nie podlegająca wyłączeniu z komunalizacji następującej w tym trybie – będąc położoną w tamtym czasie na obszarze Gminy Miejskiej Z., stała się z mocy prawa własnością tej Gminy. Odwołanie od tej decyzji złożyło [...] twierdząc, że nieruchomość tę posiadało w zarządzie. Jak stwierdziła Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w aktach sprawy brak wniosku komunalizacyjnego właściwego organu Gminy i organ odwoławczy został pozbawiony możliwości sprawdzenie pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia z treścią wniosku. Przesłanie przez Naczelnika Wydziału Urzędu Miasta karty inwentaryzacyjnej, nie może skutecznie zastąpić wniosku uprawnionego organu Gminy, zarówno z uwagi na brak załączenia jakiegokolwiek upoważnienia dla tego pracownika jak i ze względu na niepodanie przez Gminę nawet trybu w jakim domaga się komunalizacji działki nr [...]. Nadto w zaskarżonej decyzji jako materialnoprawną podstawę jej podjęcia wskazano art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Jak z treści tego przepisu wynika, komunalizacja mienia w trybie określonym art. 5 ust 1 pkt 1 powoduje z mocy samej ustawy, przepływ prawa własności mienia tym przepisem objętego – z dniem 27 maja 1990 r. Wojewodowie swoimi decyzjami, niezależnie od tego kiedy podjętymi, tylko potwierdzają ten fakt. Skoro więc skutki przepisu art. 5 ust 1 pkt 1 następują dokładnie i wyłącznie z dniem 27 maja 1990 r., mogą dotyczyć składników – w tym nieruchomych – tylko w ich kształcie i stanie, w tym ewidencyjnym, istniejącym w dniu 27 maja 1990 r. Nie mogą zatem odnosić się do składników utworzonych po tej dacie. Data utworzenia działki nr [..], nie została prawidłowo udokumentowana a zebrany dotąd materiał dowodowy zawiera na tę istotną okoliczność sprzeczne ze sobą dane. Projekt podziału poprzednio istniejącej działki nr [...] z której następnie wydzielono sporną działkę nr [...] ma datę [...] stycznia 1992 r. (k-1), a w wypisie z rejestru gruntów sporządzonego w dniu [...] lipca 2002 r., podano, że wpis ten z figurującą w nim działką nr [...], sporządzono według stanu z dnia [...] maja 1990 r. (k-3). Wątpliwości pogłębia treść decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1990 r., (k -2), w której ustalono opłaty za istniejącą jeszcze wówczas działkę nr [...] z której dopiero po tej dacie nastąpiło wydzielenie wnioskowanej do skomunalizowania działki nr [...]. Zdaniem organu drugiej instancji ustanowienia wówczas prawa zarządu nieruchomości nie można wywodzić na przykład z decyzji Naczelnika Miasta Z. z dnia [...] maja 1990 r. o ustalaniu opłat rocznych za zarząd nieruchomości, a tym bardziej opłat za inną działkę niż działka nr [...]. W ocenie organu drugiej instancji rozstrzygnięcie zostało podjęte przed wyjaśnieniem okoliczności mających istotne znaczenie dla podjęcia decyzji, stąd rozstrzygnięcie nie mogło być utrzymane w mocy. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Gmina Miasto Z., domagając się uchylenia decyzji w związku z naruszeniem art. 5 i 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym, art. 78 i 166 Konstytucji oraz art. 46 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Skarżący podniósł, że [...] nie udowodnił prawa zarządu co do działki [...], że zarządu nie można domniemywać, a powinien on być potwierdzony decyzją oraz, że wniosek w przedmiocie komunalizacji jest zbędny, bowiem zgodnie przepisami właściwym było dokonanie inwentaryzacji. Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Za błędny należy uznać pogląd organu drugiej instancji, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], nie istniała w chwili decyzji komunalizacyjnej. Nieruchomość ta fizycznie istniała w 1990 r. i wchodziła w skład większej nieruchomości, określonej jako działka nr [...], należącej do Skarbu Państwa, natomiast zmiana oznaczenia w ewidencji gruntów jak i wyznaczone geodezyjne granice, pozostają w takim przypadku bez znaczenia. Istotne natomiast było ustalenie czy spełnione są przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r., Nr.32, poz. 191). Istnienie tych przesłanek ustalił organ pierwszej instancji i na tej podstawie wydał decyzję komunalizacyjną. Za nietrafne należy też uznać stanowisko organu drugiej instancji o braku wniosku komunalizacyjnego, co uniemożliwiało stwierdzenie w jakim trybie gmina domagała się komunalizacji, skoro tryb ten wskazują art. 17 i następne powołane wyżej ustawy nie przewidując składania takiego wniosku. Jak przyznał w swym uzasadnieniu organ drugiej instancji, nie ma dokumentu wskazującego prawo zarządu nieruchomością dla [...] SA, które złożyło odwołanie od decyzji komunalizacyjnej, zaś prawa tego nie można wywodzić z decyzji ustalającej opłaty roczne za zarząd inna działką. Skoro zatem przy wydawaniu decyzji komunalizacyjnej, Wojewoda stwierdził istnienie przesłanek z ustawy komunalizacyjnej, a nie istniał dowód, że przedmiotowa działka na dzień 27 maja 1990 r. była użytkowana przez [...], bądź miał on prawo zarządu tą nieruchomością to nie sposób podzielić stanowiska organu drugiej instancji, iż niewyjaśnione zostały okoliczności mające istotne znaczenie dla podjęcia decyzji komunalizacyjnej a tym samym decyzja ta nie mogła być utrzymana w mocy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1a Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzję organu drugiej instancji stwierdzając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.