I SA 2493/02

WyrokWSA w Warszawie2004-06-08

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Anna Lech, Jan Paweł Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która przed wojną zamieszkiwała na terenach obecnej Polski, a jej nieruchomość znajdowała się na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego, spełnia przesłanki do ubiegania się o ekwiwalent za mienie pozostawione poza granicami państwa, jeśli przed wojną stale zamieszkiwała na terenie obecnej Polski?
Ratio decidendi
Ekwiwalent za mienie pozostawione poza granicami państwa przysługuje osobom, które we wrześniu 1939 r. zamieszkiwały na terenach wschodnich, nie wchodzących obecnie w skład Rzeczypospolitej Polskiej, a ich nieruchomość znajdowała się na tych terenach. Skarżący nie spełnił tego warunku, ponieważ przed wojną stale zamieszkiwał na terenie obecnej Polski, a jego nieruchomość znajdowała się na terenach, które przed wojną nie były częścią Polski, ale nie spełnił przesłanki zamieszkiwania na tych terenach.
Stan faktyczny
Skarżący K.C. domagał się przyznania ekwiwalentu za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Polski. Organy administracji odmówiły stwierdzenia posiadania uprawnień do ekwiwalentu, wskazując, że skarżący i jego rodzina przed wojną stale zamieszkiwali na terenie obecnej Polski, a nie na terenach, gdzie znajdowała się nieruchomość. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając błędną interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech NSA Jan Paweł Tarno Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia posiadania uprawnień do ekwiwalentu za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Państwa Polskiego oddala skargę. I S.A. 2493/02 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2002r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania K.C. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia posiadania uprawnień przez K.C. do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Państwa Polskiego na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali stanowiących własność Skarbu Państwa. Starosta Powiatu [...] rozpoznając sprawę podał, że w dniu 18 maja 2002 r. K.C. wystąpił z wnioskiem o przyznanie ekwiwalentu za nieruchomość pozostawioną na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego. Sprawy rekompensaty za pozostawione poza obecnymi granicami państwa są rozpatrywane w oparciu o art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543 ze zm.). Z przedstawionych dokumentów uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2001 r. sygn. akt [...] wynika, że K.C. i jego nieżyjąca siostra W.C. po śmierci matki w 1938 r. właścicielki nieruchomości [...] położonej w gminie [...], powiecie [...] stali się współwłaścicielami tego majątku. Zarówno oni jak i ich matka przed wojną stale zamieszkiwali w S. pod W., a więc nie zostały spełnione przesłanki wymagane do ubiegania się o ekwiwalent. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody [...] złożył K.C. Rozpoznając sprawę Wojewoda [...] podał, że z orzeczenia sądu z dnia [...] marca 2002r. sygn. akt [...] wynika, że właścicielami majątku [...] położonego w gminie [...], powiat S., województwo nowogrodzkie byli rodzeństwo K. i W. C. W.C. zmarła dnia [...] listopada 1982r. w O. Prawa do spadku nabył K.C. ( postanowienie sądu z dnia [...] grudnia 1982r. sygn. akt [...] ). Zarówno oni jak i ich matka przed wojną stale zamieszkiwali w S. pod W., zaś przedmiotowa nieruchomość była oddana w dzierżawę. W tej sytuacji nie zostały spełnione przesłanki ustawowe wymagane do ubiegania się o ekwiwalent. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K.C. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu zarzucił błędną interpretację przepisu art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543 ze zm.). Powoływał się przy tym na orzeczenia wydane w sprawie przez sądy powszechne tzn. Sąd Okręgowy w S. i Sąd Apelacyjny w L. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przyjęto, obowiązujący w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, przepis art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami ( tj. Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm. ), który w ustępie 1stanowił, że na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali stanowiących własność Skarbu Państwa osobom, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły nieruchomości na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa, a które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez państwo miały otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą, zalicza się wartość pozostawionych nieruchomości. Oznacza to, iż ekwiwalent z wyżej wymienionego artykułu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. przysługuje osobom, które: miały obywatelstwo polskie, zamieszkiwały we wrześniu 1939 r. na terenach wschodnich, nie wchodzących obecnie w skład Rzeczypospolitej Polskiej, pozostawiły na tych terenach majątek nieruchomy, za który nie uzyskały żadnego ekwiwalentu i obecnie zamieszkują w Polsce. Taki kierunek wykładni tego przepisu znajduje oparcie zarówno w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 czerwca 1987r. P 1/87 jak i w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 1991r. mającej moc zasady prawnej III CZP 84/90. Ze zgromadzonego materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że skarżący nie spełnia powyższych kryteriów. K.C. i jego nieżyjąca siostra W.C., która zmarła w O. dnia [...] listopada 1982r., po śmierci ich matki w 1938r. będącej właścicielką nieruchomości [...] położonej w gminie [...], powiecie S., stali się współwłaścicielami tego majątku. Zarówno oni jak i ich matka przed wojną stale zamieszkiwali w S. pod W., czego skarżący nie kwestionuje, a więc nie zostały spełnione przesłanki wymagane do ubiegania się o ekwiwalent. Twierdził jedynie, że w połowie sierpnia 1939r. opuścili przedmiotowy majątek i wrócili do swojego miejsca zamieszkania w S. pod W. Z przytoczonych względów argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło