I SA 2662/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Gminy P. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji mienia Skarbu Państwa oddala skargę. I SA 2662/02 UZASADNIENIE Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...], po rozpoznaniu odwołania zarządu Gminy K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] orzekającej o przekazaniu Gminie P. urządzeń kolektora sanitarnego przebiegającego przez obszar Gminy P .od przepompowni ścieków "S." do granic Miasta G. , składającego się z: - kolektora sanitarnego ks [...] długości [...], wykonanego z żeliwa, przebiegającego przez działki o nr: [...] oraz - kolektora sanitarnego ks [...] długości [...], wykonanego z żeliwa, przebiegającego przez działki o nr: [...] - postanowiła uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że powołaną decyzją z dnia [...]marca 2002 r. Wojewoda [...] przekazał Gminie P., na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) opisane wyżej urządzenia odcinka kolektora sanitarnego znajdujące się na obszarze tej Gminy. Od decyzji odwołała się Gmina K., która twierdzi, że decyzja narusza jej interesy przez wyłączenie części układu kanalizacyjnego z uporządkowanego systemu zbiorczego odprowadzania ścieków, w tym również z terenu Gminy K.. O wszczęciu postępowania odwołująca się nie była powiadomiona, mimo że postępowanie dotyczy jej interesu prawnego, a także interesu prawnego Spółki [...] "R.", której organ błędnie nie uznał za stronę postępowania Rozpoznając odwołanie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wzięła pod uwagę, że - jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, w tym z map sporządzonych przez Starostwo Powiatowe w P. z dnia [...] I SA 2662/02 grudnia 2001 r. - będący przedmiotem komunalizacji kolektor sanitarny stanowi część urządzeń wchodzących w skład szerszego systemu kanalizacyjnego znajdującego się na obszarze co najmniej trzech gmin: K., P. oraz Gminy G. Ściśle związanymi ze sobą elementami tej sieci jest przepompownia ścieków w S. oraz znajdująca się już na obszarze Gminy G. oczyszczalnia ścieków. Wynika z tego, że urządzenia te tworzą niepodzielną całość służącą zbiorowemu realizowaniu zadań więcej niż jednej gminy z zakresu usuwania ścieków - art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Urządzenia te tworzące zorganizowaną całość, stosownie do art. 49 kc, nie należą do części składowych gruntu, na którym się znajdują. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, wymaga wyjaśnienia stan własnościowy omawianego mienia, a ponadto - zważywszy na jego niepodzielność oraz fakt służenia realizacji zadań więcej niż jednej gminy - wymaga także rozważenia ewentualne zastosowanie przepisu art. 6 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W każdym razie niepodzielność mienia wskazuje na interes prawny w sprawie jego komunalizacji każdej z tych gmin, w związku z czym zasadny jest zarzut odwołującej się Gminy K. dotyczący nie powiadomienia jej o toczącym się postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ I SA 2662/02 administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zasadnie stwierdziła, że zachodzi konieczność usunięcia istotnych braków w postępowaniu wyjaśniającym poprzedzającym wydanie przez Wojewodę Pomorskiego decyzji o przekazaniu mienia. Podkreślić należy, że podstawową przesłanką komunalizacji mienia na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych jest okoliczność, iż przedmiot komunalizacji stanowi własność Skarbu Państwa. Obowiązkiem zatem Wojewody [...] było ustalenie w sposób jednoznaczny, czy kolektor, o którego przekazanie wystąpiła Gmina P., stanowi mienie Skarbu Państwa. Ta okoliczność nie została wyczerpująco wyjaśniona. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji analizował jedynie, z jakich środków finansowana była budowa kolektora, natomiast pominął istotną - jak słusznie zauważyła Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa - okoliczność, że przedmiot komunalizacji stanowi część większego układu ściekowego, do którego może mieć zastosowanie art. 49 kc. Ponadto podkreślić należy, komunalizacji mienia Skarbu Państwa na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. dokonuje się na podstawie fakultatywnej decyzji wojewody podjętej na zasadzie uznania administracyjnego, przy czym jest to decyzja związana wymogiem istnienia związku przekazywanego mienia I SA 2662/02 z realizacją zadań gminy, która wnosi o przekazanie jej mienia. Oznacza to, że wojewoda jest obowiązany do wnikliwego rozważenia zasadności złożonego wniosku, a uzasadnienie decyzji o przekazaniu bądź odmowie przekazania mienia winno wyczerpująco i jasno precyzować przesłanki, jakimi kierował się organ. Takiego uzasadnienia brak jest w niniejszej sprawie. W aktach sprawy nie ma w ogóle wniosku Gminy P.o przekazanie mienia. Zważyć ponadto należy, że przedmiot komunalizacji ze względu na swój charakter stanowi mienie służące użyteczności publicznej, do którego mają zastosowanie postanowienia art. 5 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czego Wojewoda [...] w ogóle nie rozważał. Zgodnie z art. 5 ust. 3 mienie Skarbu Państwa służące użyteczności publicznej podlega obligatoryjnemu przekazaniu ("...przekazuje się ...") na podstawie konstytutywnej decyzji wojewody. Jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 5 ust. 3, to ten tryb komunalizacji ma pierwszeństwo przed przekazaniem mienia na podstawie art. 5 ust. 4, który pozwala na przekazanie mienia "innego niż wymienione w art. 5 ust. 1-3". W takim razie - jak prawidłowo zauważyła Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa - należałoby rozważyć, czy nie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 6 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Tych wszystkich kwestii organ odwoławczy nie miał możliwości wyjaśnić w ramach przeprowadzonego we własnym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 kpa). W tych warunkach należało uznać, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości przez organ pierwszej instancji, co oznacza, że zaskarżona jest zgodna z prawem. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.