I SA 2806/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Emilia Lewandowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi E. E. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. E. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 2806/03 UZASADNIENIE Wojewoda [...], decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w W. przy al. [...], oznaczonej jako działka ewid. nr [...], o powierzchni [...] m2, z obrębu [...], stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...], będącej własnością W. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że będąca przedmiotem wniosku o zwrot nieruchomość położona w W. przy al. [...], stanowiąca własność E. E. , została nabyta na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia [...] maja 1975 r. pod realizację osiedla mieszkaniowego [...], zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji Naczelnego Architekta Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] lipca 1972 r. znak [...]. Wnioskiem z dnia [...] marca 1992 r. E. E. wystąpił o zwrot części przedmiotowej nieruchomości , jako niewykorzystanej na cel przewidziany w decyzji wywłaszczeniowej. Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Prezydent W. odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości uznając , że została ona w całości zagospodarowana zgodnie z celem, na jaki została wywłaszczona i nie zaistniały przesłanki z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543). Pismem z dnia 7 marca 2003 r. E. E. wnosił o uchylenie w/w decyzji w części dotyczącej działki nr [...]. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. E. wnosił o uchylenie powyższej decyzji zarzucając jej , że nie jest zgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał , że skarga zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 19 maja 2003 r. w sprawie sygn. akt OPS 1/03 (ONSA 2003, z. 4, poz. 115), podjął następującą uchwałę: "W sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa , co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta". Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w przytoczonej wyżej uchwale. Decyzja z dnia [...] lipca 2003 r. , odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w W. przy al.[...], została wydana w pierwszej instancji przez Prezydenta W. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 102, poz. 1087), W. jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. Natomiast art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest starosta. Prezydent W. wykonuje zadania starosty - art. 91 i 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm) w związku z art. 39 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy jak również jest organem upoważnionym do reprezentowania miasta W. na zewnątrz, co wynika wprost z przepisu art. 31 o samorządzie gminnym. W ramach wykonywania funkcji reprezentowania miasta na zewnątrz prezydent miasta reprezentuje miasto w postępowaniu administracyjnym oraz przed sądami administracyjnymi, Według art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wydaje on decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, w czym może być zastąpiony na podstawie art. 39 ust. 2 tej ustawy przez swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy przez niego upoważnionych, zatem działa w granicach własnych przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś w granicach interesu prawnego miasta . W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji w ogóle nie zajęły się kwestią własności gruntów i w związku z tym, właściwością organów do załatwienia sprawy zwrotu tej nieruchomości. W materiale dokumentacyjnym znajdują się wypisy z rejestru gruntów, z których wynika, że objęta niniejszą sprawą nieruchomość stanowi własność W. W stosunku do działki, której właścicielem jest m.st. Warszawa , miasto to w sprawie o zwrot tej nieruchomości posiada status strony w tym postępowaniu, zaś Prezydent status organu administracji publicznej, właściwego do rozstrzygnięcia tej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe ustalenia należy uznać, że w stosunku do nieruchomości stanowiącej własność W., decyzję w pierwszej instancji wydał organ podlegający wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa. Wydanie zaś decyzji przez organ, który podlega wyłączeniu, stosownie do art. 24 kpa stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 3 kpa, co skutkuje uchyleniem takiej decyzji. Natomiast organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwą decyzję wydał tym samym decyzję, która jest niezgodna z prawem, a więc także podlegającą uchyleniu. Wypis z rejestru gruntów nie jest tytułem własności, dlatego też organ ponownie rozpoznając sprawę wniosku o zwrot części nieruchomości , ustali – w sposób nie budzący wątpliwości - tytuł własności do działki gruntu nr [...] , przede wszystkim na podstawie wpisu w księdze wieczystej, o ile działka ta taką księgę ma urządzoną. W stosunku do działki gruntu, która stanowi własność W. Prezydent tego miasta, jako podlegający wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie na podstawie art. 24 § 1 p ust 1 i 4 kpa, nie mogąc rozpatrywać wniosku o zwrot tej działki przekaże sprawę, w tym zakresie, do załatwienia przez organ wyższego stopnia (w tym wypadku przez wojewodę), przy czym organ wyższego stopnia nad prezydentem miasta może w tej sytuacji wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ, co wynika z regulacji zawartej w art. 26 § 2 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.