I SA 2818/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber /spr./ Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r., numer [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2003 roku, numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.. I SA 2818/03 UZASADNIENIE Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] września 2003 r. znak. [...] odmówił S. M. zwrócenia nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...]. Nieruchomość w 1974 r. została przeznaczona na cele inwestycyjne Zakładu Energetycznego w P., a odebrana na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] kwietnia 1975 r. zawartej pomiędzy J. M., spadkodawcą S. M., a Zakładem Energetycznym. S. M. w dniu 6 października 2003 r. wniosła odwołanie. W uzasadnieniu tak jak we wniosku podkreśliła, że wywłaszczone grunty nie zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia, określonym w akcie notarialnym kupna-sprzedaży nieruchomości. Zdaniem odwołującej się część działki, na której znajdują się słupy kratowe pozostaje niezagospodarowana i zgodnie z art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinna zostać zwrócona spadkobiercom. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego nie zaistniały przesłanki określone w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 46 z 2000 r. poz. 543 ze zm.) gdyż nieruchomość nie stała się zbędna ze względu na cel w decyzji o wywłaszczeniu wskazany. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła S. M. Skarżąca podniosła, że wydane decyzje naruszają art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543) bowiem nie ustalono czy realizacja inwestycji objęła całą czy też część wywłaszczonej nieruchomości. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) I SA 2818/03 podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Sąd uchylił decyzje Prezydenta Miasta P. oraz decyzję Wojewody [...] z innych przyczyn aniżeli podniosła skarżąca w zarzutach skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 19 maja 2003r. w sprawie OPS 1/03 (ONSA 2003, z. 4, poz. 115) podjął następującą uchwałę: "W sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa, co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta." Nie będąc związanym powyższą uchwałą stosownie do treści art. 100 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w pierwszej instancji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest starosta (art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Prezydent P. wykonuje zadania starosty (art. 91 i 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1592 ze zm. w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.). Prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy jak również jest organem upoważnionym do reprezentowania miasta na zewnątrz, co wynika wprost z przepisu art. 31 o samorządzie gminnym. W ramach wykonywania funkcji reprezentowania miasta na zewnątrz prezydent miasta reprezentuje miasto w postępowaniu administracyjnym oraz przed sądami administracyjnymi, według art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wydaje on decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, w czym może być zastąpiony na podstawie art. 39 ust. 2 tej ustawy przez swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy przez niego upoważnionych, zatem działa w granicach własnych przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś w granicach interesu prawnego miasta. I SA 2818/03 W rozpatrywanej sprawie miasto P. jako właściciel przedmiotowej nieruchomości, objętej postępowaniem w sprawie o zwrot tej nieruchomości, posiadała status strony postępowania administracyjnego w tej sprawie, zaś Prezydent P. status organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Pozostawanie ze stroną - miastem P. - w stosunku zatrudnienia, sprawowanie funkcji organu wykonawczego miasta, a także pełnienie funkcji jego ustawowego przedstawiciela, można uznać za pozostawanie ze stroną postępowania w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć chociażby pośredni wpływ na prawa lub obowiązki prezydenta miasta P. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1593) zobowiązuje prezydenta jako pracownika w szczególności dbać o dobro zakładu pracy i chronić jego mienie, innymi słowy prezydent powinien troszczyć się o dobro miasta i jego urzędu oraz chronić mienie komunalne (art. 43 ustawy o samorządzie gminnym). W świetle powyższego uznać należy, że wynik sprawy o zwrot nieruchomości stanowiącej własność miasta może mieć wpływ na prawa i obowiązki prezydenta i dlatego konieczne jest jego wyłączenie od udziału w postępowaniu na mocy art. 24 § 1 pkt 1 kpa. Wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania (art. 26 § 3 kpa). W omawianej sytuacji więc będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 26 § 2 kpa. Sprawa będzie podlegała załatwieniu przez organ wyższego stopnia nad prezydentem miasta (w tym wypadku przez wojewodę), przy czym organ ten będzie mógł wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ. Skoro w sprawie orzekał organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu z mocy prawa, a stanowi, to zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 kpa, podstawę do wznowienia postępowania, decyzję tegoż organu jak też decyzję organu wyższego stopnia należało uchylić Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 2, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.