I SA 2975/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie ASR WSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka NSA - Marek Stojanowski (spr.) Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2004 r. sprawy ze skarg K. W. i B. W. na decyzje Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie z dnia [...] października 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zezwolenia na użytkowanie części kwatery - oddala skargi - Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie decyzjami z dnia [...] października 2002r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołań K. W. i B. W. utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] stwierdzające nieważność decyzji Dowódcy Garnizonu P. z dnia [...] czerwca 1993r. nr [...] udzielających K. W. i B. W. zezwoleń na użytkowanie części kwatery położonej w P., przy ul. [...]. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. rozpoznając sprawę podał, że kwatera stała przy ul. [...] w P. składająca się z [...] pokoi o powierzchni użytkowej [...] m2 i powierzchni mieszkalnej [...] m2 została przydzielona K. W. decyzją z dnia [...] lutego 1980 r. nr [...]. Osobami uwzględnionymi przy przydziale była żona oraz dwoje dzieci. Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w P. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia 21 kwietnia 1993 r. małżeństwo B. i K. W. zostało rozwiązane przez rozwód (sygn. akt I.2C.875/92). Wykonanie władzy rodzicielskiej powierzono matce, ograniczając ją ojcu do możliwości kontaktowania się z dziećmi i współdecydowania o ich istotnych sprawach. Ustalono również sposób korzystania z zajmowanej kwatery. Dowódca Garnizonu P. - po rozpatrzeniu wniosków K. W. i B. W. decyzjami z dnia [...] czerwca 1993 r. zezwolił im na użytkowanie każdemu z nich odpowiedniej części kwatery położonej w P., przy ul. [...] ze współużytkowaniem kuchni, łazienki i przedpokoju. Postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2002 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w B. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Garnizonu P. z dnia [...] czerwca 1993 r. udzielającej K. W. i B. W. zezwoleń na użytkowanie części kwatery położonej w P., przy ul. [...], którego efektem były decyzje wydane w dniu [...] kwietnia 2002 r. nr [...]. W decyzjach tych Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w B. stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Garnizonu P. z dnia [...] czerwca 1993 r. udzielającej K. W. i B. W, zezwoleń na użytkowanie odpowiedniej części przedmiotowej kwatery. W związku z błędnym pouczenieniem zawartym w powyższej decyzji, o przysługującym prawie do wniesienie skargi bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r. dokonał sprostowania przez zapis prawidłowego pouczenia. K. W. złożył odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z dnia [...] kwietnia 2002 r do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. B. W. również wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. rozpoznając sprawę podał, że zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych ( tj. Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, w razie orzeczenia rozwodu żołnierza zawodowego zajmującego osobną kwaterę stałą, rozwiedzeni małżonkowie zachowali prawo do zamieszkiwania w dotychczasowej kwaterze do czasu przekwaterowania. Unormowania § 20 ust. 2 Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 marca 1990 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1990 r. Nr 15, poz. 117) dopuszczały możliwość dokonania podziału dotychczas zajmowanej kwatery, tj. określenia sposobu jej użytkowania do czasu przekwaterowania w celu ustalenia wysokości opłat dla każdego z rozwiedzionych małżonków za zajmowaną część lokalu. Przywołana wyżej ustawa jak również powołane zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nie stanowiły, iż podziału lokalu dla określenia wysokości opłat dla każdego z rozwiedzionych małżonków należy dokonać w formie decyzji. W ocenie organu, powyższe prowadzi do wniosku, że nie zachodzą przesłanki prowadzące do uchylenia decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2002r. Skargę na powyższą decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K. W. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu podał, że decyzja objęta stwierdzeniem nieważności jest prawidłowa pod względem prawnym i zgodna z Kodeksem postępowania administracyjnego. Informował ponadto o tym, że wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia [...] kwietnia 1993 r. zostało rozwiązane jego małżeństwo i, że w tym wyroku Sąd orzekł o sposobie oraz zakresie korzystania z kwatery. Podkreślał przy tym, iż wielokrotnie składał wnioski o rozkwaterowanie ale do tego nie doszło. Aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ( tj. Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 368 ze zm. ) nie przewiduje w swej treści rozkwaterowania rozwiedzionych małżonków. Skarżący uważa, że w tej sytuacji nabył prawo do rozkwaterowania w oparciu o już nieaktualne przepisy i powinno być ono zrealizowane. Ze skargą na powyższą decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpiła także B. W. wnosząc o jej uchylenie oraz utrzymanie w mocy decyzji Garnizonowej Administracji Mieszkań z dnia [...] czerwca 1993r. nr [...] z prawem otrzymania decyzji najmu na cały lokal mieszkalny. W uzasadnieniu podała, że podjęła starania o uzyskanie lokalu zamiennego. Wskazała również na to, że poniosła nakłady na lokal oraz poinformowała o niewłaściwym postępowaniu byłego męża w stosunku do rodziny. Przypomniała, iż wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia 21 kwietnia 1993 r. został orzeczony rozwód, jak też ustalono sposób korzystania ze wspólnego mieszkania w ten sposób, że skarżącej i jej dzieciom M. W., M. W. oraz K. W. Sąd przyznał do wyłącznego użytkowania dwa pokoje (największy i średni) natomiast trzeci pokój (najmniejszy) byłemu mężowi, zaś kuchnię i łazienkę do wspólnego użytkowania. Następnie, wskutek wystąpienia do Dowódcy Garnizonu otrzymała decyzję zezwalającą na użytkowanie części kwatery ustalonej przez Sąd. Podała, iż wielokrotnie zwracała się do właściwych organów z prośbą o rozkwaterowanie, lecz nie przyniosło to rezultatu. Podała, że były mąż został zwolniony z Jednostki Wojskowej w P. i przeniesiony do [...]. W odpowiedzi na skargę K. W. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. W odpowiedzi na skargę B. W. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo podał, że istotą problemu jest to czy Dowódca Garnizonu P. miał podstawy do zezwolenia na użytkowanie części kwatery w formie decyzji administracyjnej. Przepisy poprzednio obowiązującej ustawy o zakwaterowaniu nie dawały takiej podstawy, zaś przepis wykonawczy dopuszczał podział kwatery. Budzi jednak wątpliwości czy decyzja w tej sprawie była konieczna, skoro Sąd w wyroku orzekającym rozwód określił sposób i zakres korzystania z kwatery. W tych warunkach prawidłowym i właściwym rozwiązaniem było ustalenie opłat czynszowych i innych świadczeń związanych z korzystaniem z kwatery w formie pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie czy określona decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad, o których mowa w art.156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że nie jest istotą tego postępowania rozpatrywanie kwestii merytorycznych, a więc ponowne rozpatrzenie sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądów literatury przedmiotu decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, co na podstawie jego brzmienia niejako od razu "rzuca się w oczy" (zob. H. Poleszak: Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w postępowaniu przed NSA, Nowe Prawo 1984r. z. 1, s.25). Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. analizując sprawę ocenił, że zachodzi tak rozumiane rażące naruszenie prawa w przypadku decyzji wydanych przez Dowódcę Garnizonu zonu P. w dniu [...] czerwca 1993r. nr [...] i nr [...], którymi udzielono K. zezwoleń na użytkowanie części kwatery położonej w P., przy ul. [...], czemu dał wyraz w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Sąd bowiem nie ocenia prawa, a jedynie bada czy organy administracji przy wydawaniu orzeczeń prawidłowo je stosują. Podstawę prawną powołanych wyżej decyzji z dnia [...] czerwca 1993r. stanowił przepis art. 18 ust. 1 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych ( tj. Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19), stanowiący że w razie orzeczenia rozwodu żołnierza zawodowego zajmującego osobną kwaterę stałą, rozwiedzeni małżonkowie zachowują prawo do zamieszkiwania w dotychczasowej kwaterze do czasu przekwaterowania oraz przepisy § 82 ust. 1 Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 czerwca 1976r. Nr 31 w sprawie przydzielania, zwalniania i remontów osobnych kwater stałych oraz właściwości organów kwaterunkowych w tych sprawach ( tj. Dz. Rozk. MON z 1984r., poz.16 ), a nadto unormowania § 20 ust. 2 Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 marca 1990 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1990 r. Nr 15, poz. 117) dopuszczające możliwość dokonania podziału dotychczas zajmowanej kwatery tj. określenia sposobu jej użytkowania do czasu przekwaterowania w celu ustalenia wysokości opłat dla każdego z rozwiedzionych małżonków za zajmowaną część lokalu. Wskazana powyżej ustawa jak również powołane zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nie zawierały w swej treści unormowania, iż podziału lokalu dla określenia wysokości opłat dla każdego z rozwiedzionych małżonków należy dokonać w formie decyzji. Ustawodawca bowiem nie przewidział w takim stanie faktycznym podstawy prawnej do działania w formie decyzji. Tak więc Dowódca Garnizonu P. nie miał umocowania do wydania zezwoleń na użytkowanie części kwatery w formie decyzji administracyjnej. To zaś oznacza, że w tej sytuacji wydawałoby się poprawnym rozwiązaniem ustalenie opłat czynszowych i innych świadczeń związanych z korzystaniem z kwatery w formie aktu prawa wewnętrznego np. w postaci stosownego zarządzenia organu czy pisma. Na marginesie należy wskazać, iż aktualnie obowiązujące unormowania zawarte w ustawie z dnia 22 czerwca 1995r . o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 368 ze zm.) jak również wydane na tej podstawie rozporządzenia, nie zawierają w swej treści rozwiązań dotyczących wyżej omawianej kwestii. W ocenie Sądu, powyższe prowadzi do wniosku, że nie zachodzą w sprawie przesłanki prowadzące do uchylenia zaskarżonych decyzji. Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skargach nie mogą zostać uwzględnione. Kwestie podnoszone przez skarżącą a dotyczące poniesionych nakładów na przedmiotowy lokal, podjęcia starań o uzyskanie lokalu zamiennego, niewłaściwego zachowania byłego męża czy też rozkwaterowania nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.