I SA 711/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-28
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Cezary Pryca, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie wykazała prawa własności do nieruchomości objętych decyzją komunalizacyjną, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Osoba, która nie wykazała prawa własności do nieruchomości objętych decyzją komunalizacyjną, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności. Brak wykazania interesu prawnego, opartego na przepisach prawa materialnego, uniemożliwia skuteczne żądanie wszczęcia postępowania w trybie art. 157 § 2 KPA. Umowy nie zawarte w formie aktu notarialnego nie przenoszą skutecznie prawa własności.Stan faktyczny
K. P. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 1997 r. o nabyciu przez Gminę B. z mocy prawa własności działek. Skarżący twierdził, że działki te stanowią jego własność na podstawie umów z 1957 r. i 1974 r., które nie zostały zawarte w formie aktu notarialnego. Minister odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał przymiotu strony, ponieważ nie przedstawił dowodów własności, a umowy nie przeniosły skutecznie prawa własności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Cezary Pryca WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę
I SA 711/03
UZASADNIENIE
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją Nr [...] z dnia
[...] lutego 2003r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji Nr [...] z dnia [...] maja 2002r. odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1997r. Nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę B. z mocy prawa nieodpłatnie własności działek oznaczonych w operacie ewidencji gruntów wsi B. nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha opisanych w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, co następuje: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1997 Nr [...] działając na podstawie art.18 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10maja 1990r. – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził nabycie przez Gminę B. z mocy prawa własności nieruchomości opisanych w sentencji niniejszej decyzji. Wobec nie zaskarżenia przedmiotowej decyzji w ustawowym terminie stała się ona ostateczna.
Z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności wystąpił K. P. Zdaniem wnioskodawcy działki objęte komunalizacją stanowią jego własność, ponieważ w dniu [...] sierpnia 1957r. zawarł on umowę z Komisją Mienia Wiejskiego
w B. o nabycie działki gruntowej oznaczonej obecnie nr [...] o powierzchni[...] ha, a w lutym 1974r. na wniosek Urzędu Gminy w B. wyraził zgodę na zamianę działki, której był wówczas właścicielem na działkę mienia wiejskiego oznaczoną obecnie nr [...] o powierzchni [...] ha.
Wnioskodawca przyznał, że obie umowy nie zostały zawarte w formie aktu notarialnego w związku z czym nie mógł dokonać wpisów w księdze wieczystej.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2002r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] i wskazał, że zgodnie z art.157 § 2 KPA postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W myśl art. 28 KPA stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wnioskodawca nie przedstawił dowodów świadczących o tym, że jest właścicielem nieruchomości będących przedmiotem komunalizacji, a swoje roszczenia w stosunku do przedmiotowych nieruchomości wywodzi z zawartych przez niego umów: kupna – sprzedaży oraz zamiany nieruchomości nie zawartych w formie aktów notarialnych, które zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie mogły skutecznie przenieść prawa własności tych działek.
Zatem zdaniem organu wydającego decyzję wnioskodawca nie był legitymowany do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody[ ...], bo nie posiadał przymiotu strony (brak tytułu prawnego do nieruchomości).
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył K. P. wnosząc o jej uchylenie i nakazanie organowi wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]
z [...] czerwca 1997r.
W obszernym uzasadnieniu skargi wywodzi, że ma interes prawny a tym samym przymiot strony do występowania w sprawie dotyczącej komunalizacji spornych działek.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł
o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz ustawę – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wpłynęły przed 01.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Skarga nie może być uwzględniona. Stosownie do art. 127 § 3 KPA odwołanie służy stronie postępowania, którą jest podmiot określony w art. 28 KPA tj. każdemu czyjego interesu prawnego lub obowiązku postępowanie dotyczy, albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Interes prawny jest kategorią normatywną mającą swoje źródło w przepisach prawa materialnego.
Podnoszone przez skarżącą argumenty wskazują, zatem na jej interes, ale nie mieszczący się w pojęciu prawnym. Można go określić jako taki, który orzecznictwo nazywa faktycznym, ale ten nie daje legitymacji strony postępowania w rozumieniu art. 127 § 1 KPA w związku z art. 28 KPA.
Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. W toku postępowania administracyjnego, skarżący nie wykazał, że przysługuje mu przymiot strony postępowania komunalizacyjnego, ponieważ nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o tym, że jest właścicielem nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją komunalizacyjną Wojewody [...].
Znajdujące się w aktach sprawy umowy kupna – sprzedaży i zamiany nieruchomości nie mogły skutecznie przenieść prawa własności działek będących przedmiotem sporu, ponieważ nie były zawarte w formie aktu notarialnego.
Stronami postępowania komunalizacyjnego w niniejszej sprawie są Wojewoda [...] i Gmina B.. Stroną takiego postępowania mogłaby także być osoba, która wykazałaby, że skomunalizowano nie mienie skarbu państwa, lecz mienie stanowiące jej własność. Jednak w rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca.
Z powyższych względów zarzuty skargi należy uznać za nieuzasadnione,
a zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Dlatego też sąd w oparciu o przepis
art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło