I SA 769/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie NSA Anna Lech WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] w przedmiocie nadania licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oddala skargę. I SA 769/03 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2002 r. odmawiającą nadania skarżącemu licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. W uzasadnieniu podano, że zainteresowany wystąpił z wnioskiem o nadanie licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami w wyniku uznania dotychczasowej praktyki kiedy to wykonywał funkcję syndyka. W sprawie zostało przeprowadzone postępowanie kwalifikacyjne przez Państwową Komisją Kwalifikacyjną do spraw uprawnień i licencji zawodowych. Wynik tego postępowania zawiera protokół spisany [...] listopada 2001 r. W opinii Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej dostarczone dokumenty nie stanowią wymaganych dowodów potwierdzających faktyczne wykonywanie czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Wykonywane przez zainteresowanego czynności syndyka masy upadłości różnych przedsiębiorstw związane z likwidacją podmiotów gospodarczych nie były, w rozumieniu art. 180 ustawy o gospodarce nieruchomościami, działalnością w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Zainteresowany nie wykazał, że wykonywał czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, a zatem nie zostały spełnione wymogi z art. 232 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z negatywnym wynikiem postępowania kwalifikacyjnego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydał decyzję, w której odmówił nadania licencji zawodowej. Ponieważ powołana decyzja została wydana w pierwszej instancji przez naczelny organ administracji państwowej, zainteresowany zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku twierdził, że czynności wykonywane są przez syndyka na rzecz upadłego i że są one związane z doprowadzeniem do zawarcia umowy pomiędzy zlecającym czynności pośrednictwa a jego kontrahentem. Komisja Kwalifikacyjna prowadząc ponowne postępowanie stwierdziła, że wykonywane czynności syndyka (zarząd i zajmowanie się majątkiem upadłego) nie wyczerpują znamion czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Czynności te nie wiązały się z żadnym stosunkiem gospodarczym czy też pracy na rzecz podmiotu zajmującego się pośrednictwem. Wobec nadal istniejącego niewykazania działalności pośredniczenia, postępowanie kwalifikacyjne okazało się negatywne, a oparta na nim decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa utrzymała w mocy decyzję poprzednią orzekającą odmowę nadania licencji zawodowej. Powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zainteresowany domagając się jej uchylenia jako naruszającej przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności jej art. 232 ust. 1 pkt 3 i wywodząc szczegółowo o pracy syndyka jako mieszczącej się w zakresie pośrednictwa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał decyzję i podkreślił, że atrybuty syndyka wynikające z art. 90 prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512) pozwalają uznać, że jest to szczególny rodzaj zastępstwa wykonywanego przez syndyka jako organu sądu działającego z mocy prawa we własnym imieniu, kiedy to syndyk w czasie postępowania upadłościowego wykonuje czynności zarządzania i likwidacji jako właścicielskie w stosunku do mienia upadłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skarga stała się przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jako, że wniesiono ją do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. a postępowanie nie zostało zakończone. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę do wystąpienia z wnioskiem o nadanie licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami stanowi art. 232 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten dopuszcza zwolnienie osoby ubiegającej się na jego podstawie o nadanie licencji zawodowej pośrednika w obrocie nieruchomościami z obowiązku ukończenia kursu kwalifikacyjnego, odbycia praktyki zawodowej oraz złożenia egzaminu, pod warunkiem, że osoba ubiegająca się o licencję udokumentuje faktyczne wykonywanie działalności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami w okresie dłuższym aniżeli pięć lat przed dniem wejścia w życie wyżej wymienionej ustawy, tj. przed 1 stycznia 1998 r. Art. 180 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami określa model tej działalności przy czym: - czynności określone w ust. 1 powołanego artykułu pośrednik powinien wykonywać osobiście lub przy pomocy osób działających pod jego nadzorem (ust. 2), - powinien działać w oparciu o umowę pośrednictwa (ust. 3), - z tytułu realizacji czynności zawartych we wskazanej umowie powinien otrzymać wynagrodzenie (ust. 4 i 5). Państwowa Komisja Kwalifikacyjna wskazała, że jako syndyk zainteresowany wykonywał obowiązki określone przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe związane z likwidacją podmiotów gospodarczych, które nie są tożsame z czynnościami w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami określonymi przepisami art. 180 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści przepisów rozdziału III rozporządzenia z dnia 24 października 1934 r. syndyk masy upadłościowej jest obowiązany zarządzać majątkiem upadłego tworzącym masę upadłości, poprzez podejmowania wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do uzyskania głównego celu tego zarządu, tj. likwidacji masy w sposób pozwalający uzyskać najbardziej korzystną cenę czy to za całe przedsiębiorstwo, czy za poszczególne składniki majątkowe oraz ściągnięcie należących do upadłego wierzytelności, przy czym funkcje te wykonuje pod nadzorem sądowym. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej, iż takie czynności wykonywane przez skarżącego nie noszą znamion pośrednictwa, skoro w myśl art. 180 ust. 3 i 4 powołanej wyżej ustawy zakres czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami określa umowa pośrednictwa wskazująca jego przedmiot i wynagrodzenie pośrednika, przy czym pośrednik występuje jako osoba trzecia, niezależna od stron umowy ani nie związana z jedną ze stron. Organ administracji w decyzji nie kwestionuje faktu, że syndyk wykonuje różne czynności związane z zarządzeniem majątkiem i zabieganiem o uzyskanie możliwie najwyższej ceny ani też faktu innych czynności z zakresu pośrednictwa, niemniej czynności te nie spełniają kryteriów wyraźnie wskazanych w art. 180 powołanej ustawy, a tylko ich spełnienie stanowi podstawę do uzyskania zwolnienia z obowiązku ukończenia kursu kwalifikacyjnego, odbycia praktyki zawodowej oraz złożenia egzaminu (art. 232 ust. 1 pkt 3 ustawy). Postępowanie z zastosowaniem art. 232 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w pierwszym etapie stanowi domenę Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej, która przeprowadza postępowanie kończące się wynikiem pozytywnym bądź negatywnym dla zainteresowanego. W drugim etapie, w oparciu o stanowisko Komisji, które ma charakter wiążący - Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nadaje bądź nie licencję zawodową. Ocena przedstawionych przez stronę dokumentów mających potwierdzać spełnienie przez nią warunków ustawowych do uzyskania licencji jest dokonywana w postępowaniu kwalifikacyjnym przez Państwową Komisję Kwalifikacyjną. Organ centralny uprawnień w tym zakresie nie posiada (tak NSA w wyroku z dnia 7 września 2001 r. – I SA 651/00). Czynności organu administracji przeprowadzono prawidłowo. Komisja Kwalifikacyjna dokonała oceny przy pierwszym wniosku skarżącego, a organ wydał decyzję, po czym gdy skarżący złożył wniosek do organu centralnego o ponowne rozpatrzenie, sprawa została skierowana do Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej, gdzie przeprowadzono rozprawę, a zainteresowany miał możliwość dodatkowego udokumentowania wniosku. Ocena dokonana przez Komisję, a uzewnętrzniona w protokole z dnia [...] września 2002 r. stała się podstawą do wydania decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. Decyzja ta oparta na ocenie Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej nie narusza prawa, a jej uzasadnienie wyczerpująco wyjaśnia kryteria leżące u podstaw tego rozstrzygnięcia. Nie znajdując podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.