I SA/Wa 1003/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa Sędziowie WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. N. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 686/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. N. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. J. N. (dalej jako: skarżąca), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 686/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, wniosku skarżącej o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...], rej. hip. [...]" w zakresie obecnych działek ew. o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej skardze skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd ustalił, że akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 8 czerwca 2018 r., wpłynęły do Prezydenta w dniu 11 lipca 2018 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 11 września 2018 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący przed wniesieniem do Sądu przedmiotowej skargi wezwał Prezydenta do wykonania ww. wyroku pismem z dnia [...] lutego 2019r., jednak Prezydent nie zastosował się do tego wezwania i nie wydał decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu sprawa są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach dotyczących nieruchomości objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. Waga tych sprawa i stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych do rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) powoływanej dalej jako: "ppsa". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W przedmiotowej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 czerwca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 686/17, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" w zakresie szeregu działek opisanych w wyroku. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 11 lipca 2018 r. Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął 11 września 2018 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, mimo uprzedniego wezwania organu przez stronę skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku( vide: pismo z 18 lutego 2019 r. ), Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 8 czerwca 2018 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Organ wprawdzie powołuje się na postępowanie prowadzone przez Ministra Inwestycji i Rozwoju dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lipca 1960 r, która dotyczyła nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...]. Jednakże nie zawiesił postępowania w sprawie, chociaż w odpowiedzi na skargę sugerował istnienie okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby takie rozstrzygnięcie. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] zł, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa. Tym bardziej, że grzywna może być wymierzana wielokrotnie. Jednakże ocena całokształtu okoliczności związanych z przebiegiem postępowania nie pozwala na ocenę, że zaistniałe zaniechanie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Oprócz faktu prowadzenia przez Ministra Inwestycji i Rozwoju postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lipca 1960 r, która dotyczyła nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] ( z udziałem ponad 1000 stron postępowania), Sądowi znane są twierdzenia wielokrotnie przywoływane przez Prezydenta w innych analogicznych sprawach usprawiedliwiające bezczynność takie jak: złożoność stanu prawnego sprawy, konieczność podejmowania wielu czynności materialno-technicznych, czy wprowadzenie nowej procedury rozpoznawania wniosków w trybie art. 7 dekretu warszawskiego oraz związana z tym konieczność ponownej analizy zgormadzonej dotychczas dokumentacji. Wskazane przyczyny mają charakter wewnętrzny i leżą po stronie organu. Jakkolwiek są one nieistotne dla sprawy z punktu widzenia praw strony postępowania domagającej się załatwienia sprawy na jej wniosek, to jednak problemy organizacyjne z jakimi boryka się organ nie mogą być przez Sąd całkowicie ignorowane. Okoliczności te chociaż nie uwalniają organu od obowiązku podejmowania czynności zmierzających do merytorycznego załatwienia sprawy, to jednak wpływają na ocenę charakteru naruszenia prawa . Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie ppsa orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 3 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy .