I SA/Wa 1007/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 7 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M.S., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego od lutego 2003 r. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy. Do dnia [...] stycznia 2003 r. M.S. przysługiwało prawo do zasiłku stałego wyrównawczego, które zostało uchylone decyzją z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] z powodu przyznania mu przez ZUS prawa do renty. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji oraz wyrokami sądów administracyjnych. Aktualnie tego rodzaju świadczenie nie przysługuje, zostało zastąpione świadczeniem stałym. W dniu 8 grudnia 2017 r. M.S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie i wypłatę zasiłku stałego od lutego 2003 r. Po rozpoznaniu wniosku Prezydenta [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, podnosząc, że prawo M.S. do zasiłku stałego zostało rozstrzygnięte stosownymi decyzjami i wyrokami oraz że nie uległy zmianie okoliczności faktyczne i prawne dotyczące przyznania zasiłku stałego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M.S. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., a przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania była okoliczność, iż w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie administracyjne i kwestia przyznania Markowi Sawickiemu prawa do tożsamego z zasiłkiem stałym wyrównawczym świadczenia została już prawomocnie rozstrzygnięta. Kolegium wyjaśniło, że decyzja z dnia [...] marca 2003 r. zmieniająca decyzję przyznającą M.S. zasiłek stały wyrównawczy i odmawiająca jego przyznania z uwagi na nabycie przez skarżącego prawa do renty jest ostateczna i wywołała taki skutek, że zamknęła organowi możliwość wszczęcia o prowadzenia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Wskazana decyzja poddana była ocenie sądu administracyjnego. Zatem ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. nie jest możliwe. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M.S. podnosząc, że nie zmieniły się warunki, na podstawie których przyznano mu zasiłek stały. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowieniem, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, nie naruszają przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie SKO w [...] z dnia [...] marca 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty skarżącemu zasiłku stałego od lutego 2003 r. Podstawę prawną rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania następuje przede wszystkim z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada zatem, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Z art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, drugą jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2017 r., II OSK 1572/15, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego uznały fakt, że w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie i kwestia przyznania skarżącemu prawa do zasiłku stałego (dawniej zasiłku stałego wyrównawczego) była już przedmiotem merytorycznego ostatecznego rozpoznania. Nie uległy przy tym zmianie okoliczności, które uzasadniałyby ewentualne ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie o tożsamym przedmiocie. W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji. Oczywiste jest bowiem, że wniosek z dnia [...] grudnia 2017 r. stanowi ponowny wniosek złożony w tej samej sprawie. Pierwszy wniosek skarżącego z lutego 2003 r. o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. został rozpoznany decyzją z dnia [...] marca 2003 r., utrzymaną w mocy przez SKO w [...], a następnie poddaną kontroli sądów administracyjnych. W tej sytuacji organy obu instancji słusznie uznały, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. jest niedopuszczalne oraz że zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postepowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Ostateczność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2003 r. o odmowie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego wywołała taki skutek, że zamknęła organowi możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Co prawda decyzja ta dotyczyła zasiłku stałego wyrównawczego, a skarżący obecnie domaga się zasiłku stałego, jednakże uchwalona w dniu 12 marca 2004 r. ustawa o pomocy społecznej, która zaczęła obowiązywać od dnia 1 maja 2004 r., wprowadziła pojęcie "zasiłku stałego" zastępując tym samym formę pomocy znaną wcześniej jako "zasiłek stały wyrównawczy". W tych okolicnościach stwierdzić należy, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Dlatego też skarga, jako bezzasadna, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.