I SA/Wa 1015/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Elżbieta Lenart Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi S. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "W." w W. wnioskiem z dnia [...] maja 2006 r. wystąpiła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r., nr [...], którą to decyzją stwierdzono nabycie przez Powiat W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zabudowanej, położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ew. [...] i [...] w obrębie [...] o łącznej powierzchni [...] m². Jako podstawę wznowienia Spółdzielnia wskazała art. 145 § 1 pkt 1,2,4 i 5 kpa. Wojewoda [...] rozpatrując powyższy wniosek postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. z uwagi na to, że został on wniesiony po upływie terminu wskazanego w art. 148 § 1 i § 2 kpa. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że wnioskodawczyni o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego dowiedziała się z akt postępowania toczącego się przez Sądem Okręgowym w W. sygn. akt [...], zakończonego wyrokiem z dnia 6 marca 2006 r., co oznacza, że o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego powzięła wiadomość przed 6 marca 2006 r. Ponadto Wojewoda podkreślił, że wnioskodawczyni z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r., nr [...], zapoznała się w dniu 24 października 2002 r., a wniosek o wznowienie postępowania złożono dopiero w dniu 19 maja 2006 r. Minister Skarbu Państwa na skutek wniesionego przez Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową "W." zażalenia - postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. o odmowie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu Minister podał, że słusznie Wojewoda uznał, iż wniosek Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "W." w W. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. został wniesiony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 kpa. Ponadto podkreślił, że nie można zgodzić się z tezą Spółdzielni, iż jej pismo z dnia 31 października 2002 r., złożone w dniu 5 listopada 2002 r., zatytułowane jako odwołanie należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania. Odnosząc się do powyższego wskazał także, że żądanie wznowienia postępowania złożone przez Spółdzielnię powinno odpowiadać wymogom określonym w art. 63 § 2 kpa, a ponadto z podania powinno jednoznacznie wynikać żądanie wznowienia postępowania. Strona musi wskazać również dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o przyczynach wznowienia lub o dacie wydania decyzji. Reasumując Minister podsumował, że treść przedmiotowego pisma i żądanie w nim zawarte nie budzą wątpliwości, że posiada ono charakter odwołania. Potwierdzeniem tego, zdaniem Ministra jest okoliczność, że Spółdzielnia faktu tego nigdy nie kwestionowała. Nie podniosła tego również w swej skardze do Sądu na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2003 r., która to skarga została oddalona wyrokiem z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA 2153/03. Wskazał również, że Spółdzielnia w swym odwołaniu z dnia 31 października 2002 r. podniosła, iż w posiadanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. weszła przypadkowo w dniu 24 października 2001 r. W związku z czym Minister stanął na stanowisku, że w dniu 24 października 2001 r. skarżąca posiadała już wiedzę o wydaniu decyzji z dnia [...] września 2001 r. oraz o jej treści. Na marginesie sprawy Minister wskazał także, iż wraz z zażaleniem skarżącą Spółdzielnia złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r., który to wniosek będzie rozpatrzony w odrębnym postępowaniu. Skargę do Sądu na powyższe postanowienie wniosła Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "W." zarzucając naruszenie: a) art. 7 kpa. poprzez uznanie, iż pismo Spółdzielni z dnia 31 października 2002 r. nie może być potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania, a jedynie jako odwołanie; b) Naruszenie art. 77 § 1 kpa w zw. Z art. 7 i 8 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nadto brak odniesienia się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez Spółdzielnię w zażaleniu lub odniesienie się do nich w sposób niepełny, w szczególności do zarzutu naruszenia art. 101 § 1 kpa w zw. z art. 10 kpa poprzez nie wydanie lub nie doręczenie stronie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania i jednocześnie wydanie postanowienia oraz zarzutu naruszenia art. 145 § 4 pkt 4 kpa poprzez nieuwzględnienie faktu, iż strona nie brała udziału w postępowaniu, a także naruszenie interesu prawnego skarżącej wynikającego z konieczności zapewnienia ochrony prawa własności skarżącej. Wobec powyższego skarżąca wniosła: a) o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. i wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r., nr [...]; b) sprostowanie przedmiotowego postanowienia co do pouczenia o prawie jego zaskarżenia, z uwagi na błędne pouczenie co do terminu zaskarżenia oraz uzupełnienie postanowienia co do wskazania środka zaskarżenia przysługującego skarżącej, z uwagi na jego nie wskazanie; c) uchylenia na podstawie art. 135 P.p.s.a. aktu z 4 grudnia 2007 r. sporządzonego w niniejszej sprawie przez Ministra Skarbu Państwa wydanego z pogwałceniem przepisów o właściwości organów administracji publicznej; d) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo odniosła się do wskazanych powyżej zarzutów oraz opisała stan sprawy. Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wcześniej decyzją ostateczną w przypadkach, gdy zachodzi przypuszczenie, że postępowanie poprzedzające wydanie owej ostatecznej decyzji administracyjnej było wadliwe (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 10, Warszawa 2009, s. 504). Ratio legis istnienia tej instytucji wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło albo też mogą pojawić się okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy. Enumeratywny katalog przesłanek wznowienia postępowania zawarty jest w art. 145 § 1 kpa, 145a § 1 kpa i art. 145b § 1 kpa. Wznowienie postępowania administracyjnego – jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej, w przypadkach prawem przewidzianych, wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej składa się z dwóch etapów. W pierwszym organ właściwy w sprawie postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych – co w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony – oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 kpa, a także czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i 145 § b kpa. Jeżeli wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia pochodzi bezspornie od osoby nie mającej przymiotu strony w danym postępowaniu albo, że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca – mimo stosownego wezwania przez organ administracji – nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 kpa). Dopiero gdy postępowanie wstępne wykaże, że nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności, organ wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 kpa), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa). W drugim etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania przechodzi do badania przyczyn wznowienia, a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 kpa tj. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a kpa, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z przywołanych unormowań wynika, że w pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie analizuje przyczyn wznowienia, gdyż jego kompetencje w tej fazie proceduralnej sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy wnioskodawca wskazał przynajmniej jedną z ustawowych przyczyn uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, czy był do tego legitymowany oraz czy zachował wskazany w ustawie termin. Powinność zbadania przyczyn wznowienia aktualizuje się dopiero w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie, które stanowi podstawę do przeprowadzania postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 kpa). W sprawie niniejszej Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie przez Powiat W. własności nieruchomości zabudowanej położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne [...] i [...] o powierzchni [...] m². Uzasadniając to orzeczenie stanął na stanowisku, że żądanie Spółdzielni wznowienia postępowania sformułowane przez skarżącą w oparciu o treść art.145 § 1 pkt. 1,2,4 i 5 kpa ,zostało wniesione z uchybieniem terminu wskazanego art.148 § 1 i 2 kpa tj. po upływie 1 miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia jak również po upływie 1 miesiąca od dnia gdy strona dowiedziała się o wydaniu decyzji (art.148 § 2 kpa.). Tym samym wyraził pogląd, że organ I instancji zasadnie odmówił wznowienia postępowania. Skarżąca wskazała natomiast w skardze, że organy obu instancji wadliwie potraktowały jej pismo z dnia 31 października 2002 r. jako odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r., które zostało złożone z uchybieniem terminu, zamiast prawidłowo potraktować to pismo jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie. Pogląd ten nie zasługuje, zdaniem Sądu na akceptację, a rozstrzygnięcie Ministra Skarbu Państwa odpowiada prawu. Przede wszystkim podkreślić należy, że o treści decyzji Wojewody [...] wydanej w dniu [...].09.2001 r. skarżąca Spółdzielnia powzięła wiadomość w dniu 24.10.2002 r. co wprost wynika z jej pisma stanowiącego odwołanie z dnia 31.10. 2002 r. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, że wyżej wymienione pismo Spółdzielni z dnia 31.10.2002 r. złożone przez nią w dniu 5.11.2002 r. zatytułowane jako odwołanie zgodnie z jego treścią powinno być potraktowane przez organ jako wniosek o wznowienie postępowania. Sąd w tym zakresie podziela pogląd wyrażony przez Ministra Skarbu Państwa w zaskarżonym postanowieniu, że żądanie wznowienia postępowania powinno zarówno odpowiadać wymogom art. 63 § 2 kpa jak i zawierać treść z której wynika żądanie wznowienia postępowania. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie niniejszej, wniosek skarżącej nie pozostawia tymczasem wątpliwości, co do jego treści oraz intencji wnioskodawców oraz faktu, że faktycznie stanowi odwołanie. Pogląd ten nie był przez skarżącą kwestionowany w toku rozpoznawania sprawy. Jako odwołanie było bowiem potraktowane pismo Spółdzielni z dnia 31.10.2002 r. zarówno przez Ministra Skarbu Państwa, który rozpoznał je decyzją z dnia [...].08.2003 r. jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 14.12.2004 r. sygn.. akt I SA/Wa 2153/03 uchylił zaskarżoną decyzję. Następnie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Minister Skarbu Państwa wydał w dniu [...].04.2006 r. postanowienie stwierdzające, że odwołanie Spółdzielni z dnia 31.10.2002 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego złożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5.11.2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1069/08 oddalił skargę na to postanowienie, a skarga kasacyjna od tego rozstrzygnięcia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.11.2009 r., sygn. akt I OSK 183/09. W żadnym z wymienionych postępowań skarżąca nie zaprzeczyła tożsamej interpretacji swojego pisma z dnia 31.10.2002 r. jako odwołania przez organy administracji ani sądy obu instancji. Odmienna argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy. Przy ocenie stanowiska skarżącej w tym przedmiocie jako wewnętrznie sprzecznego, nie można także pominąć faktu, że Spółdzielnia Budowlano- Mieszkaniowa "W." w W. w piśmie z dnia 25.07.2012 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...].09.2001 r., który organ rozpozna w odrębnym postępowaniu. Ponadto zauważyć należy, że Spółdzielnia wskazując we wniosku o wznowienie postępowania w sprawie na zaistnienie okoliczności o których mowa w art.145 § 1 kpa pkt 1,2, 4 i 5 kpa - tj., że przy wydawaniu kwestionowanej decyzji organ I instancji oparł się na dowodach, które nie istniały lub zostały sfałszowane, pojawiły się nowe dowody, które nie były organowi znane w chwili orzekania, a urzędnik wydający decyzję przekroczył swoje uprawnienia – wyjaśniła, że wiedzę o powyższym powzięła z akt sprawy o sygnaturze [...], która toczyła się przed Sądem Okręgowym w W. oraz zakończyła wydaniem wyroku w dniu 6 marca 2006 r. Jakkolwiek skarżąca nie sprecyzowała o jakie dowody chodzi, które z nich i w jaki sposób zostały sfałszowane oraz jakie nowe dowody pojawiły się w sprawie, których nie znał organ wydający decyzję, to zaznaczyć trzeba, że wiedzę o tym powzięła najpóźniej w dniu wydania wyroku tj. 6 marca 2006 r. natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożyła dopiero w dniu 19 maja 2006 r. Pozostałe zarzuty skargi wskazane w szczególności na stronie 5, 6 i 7 jej uzasadnienia mogłyby być przedmiotem postępowania jednakże, jak wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia dopiero w drugim etapie rozpoznawania wniosku o wznowienie postępowania, jeśli okazałoby się, że nie istnieją negatywne przesłanki do jego kontynuowania. Wbrew żądaniom skargi w ramach kognicji Sądu rozpoznającego sprawę nie mieści się oczekiwane przez Spółdzielnię orzeczenie o wznowieniu postępowania ani też sprostowanie postanowienia Ministra Skarbu Państwa w zakresie błędnego pouczenia o terminie i sposobie jego zaskarżenia. Sąd dostrzega jego wadliwość i zasadność zarzutu skargi w tym zakresie. Powyższe pozostaje jednakże bez wpływu na wynik sprawy jako, że skarga Spółdzielni została wniesiona skutecznie w następstwie czego doszło do jej rozpoznania. W odniesieniu do kwestionowanego przez skarżącą pisma Ministra Skarbu Państwa z dnia 4 grudnia 2007 r. podkreślić należy, że nie zawiera ono treści " postanawiającej o wstrzymaniu rozpatrzenia sprawy". Mając wskazane okoliczności na uwadze, na podstawie art.151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.