I SA/Wa 1036/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. U. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej P. U. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Wojewoda Małopolski decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie potwierdzenia na rzecz P.U. (dalej jako "skarżąca") i D.U. prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] października 2016 r. utrzymał tę decyzję w mocy, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1785/16 oddalił skargę ww. osób na tę decyzję. P.U. i L.Z. wnioskiem z [...] lutego 2017 r. wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2016 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (jako organ właściwy w sprawie od 1 stycznia 2017 r.) postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r., działając na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), powoływanej dalej jako "K.p.a.", odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania wskazując, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze zbiegiem postępowania sądowoadministracyjego oraz nadzwyczajnego administracyjnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych, których przedmiotem jest to samo rozstrzygnięcie administracyjne, tj. decyzja Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2016 r. W ocenie organu, skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] maja 2017 r., po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie z [...] kwietnia 2017 r. Organ wskazał, że okoliczność, że strona zaskarżyła ostateczną decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie po kilku miesiącach wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją powoduje, że wszczęcie postępowania wznowieniowego w trakcie trwania postępowania sądowoadministracyjnego jest niemożliwe. W tej sytuacji koniecznym było wydanie postanowienia w trybie art. 149 § 3 K.p.a., bowiem dopiero po zakończeniu postępowania sądowego możliwa będzie ocena, czy kwestionowana decyzja dalej funkcjonuje w obrocie prawnym. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, zaskarżając je w całości, wnosząc o uchylenie postanowienia organu pierwszej i drugiej instancji. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ powinien był zawiesić postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego kwestionowanej decyzji Ministra Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że pozostawia uznaniu Sądu sprawę odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, w związku z wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z 5 czerwca 2017 r. sygn. akt II GPS 1/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powodem odmowy wznowienia przedmiotowego postępowania była ocena, że skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2016 r. stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowań nadzwyczajnych dotyczących tej decyzji, w tym postępowania wznowieniowego. Podnieść należy, że kwestia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w trybach nadzwyczajnych, w tym w trybie wznowienia postępowania - po skutecznym wniesieniu skargi do sądu administracyjnego - wywoływała rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Z tej przyczyny zagadnienie to stało się przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, w wyniku której w dniu 5 czerwca 2017 r. sygn. akt II GPS 1/17 podjęta została uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z treścią której w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w powyższej uchwale tutejszy Sąd, na mocy art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", jest związany, i pogląd ten w całości podziela. Naczelny Sąd Administracyjny w powyższej uchwale stwierdził ponadto, że skoro w art. 56 P.p.s.a. ustawodawca wskazał, że w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu do czasu ich zakończenia, to należy a contrario przyjąć, że nie ma podstaw do zawieszenia postępowania sądowego w sytuacji, gdy administracyjne postępowanie w trybie nadzwyczajnym zostało uruchomione po wniesieniu skargi. Sąd wskazał następnie, że jeżeli nie ma podstaw do zawieszenia postępowania przed sądem administracyjnym, a sprawa nie może być rozstrzygana jednocześnie w postępowaniu administracyjnym i sądowym, to organ administracji ma obowiązek zawiesić administracyjne postępowanie nadzwyczajne do czasu prawomocnego zakończenia sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że sąd administracyjny rozpoznając skargę, nie jest związany jej zarzutami, co powoduje, że przedmiotem kontroli sądu mogą być również okoliczności stanowiące podstawę zastosowania jednego z trybów nadzwyczajnych, a w świetle art. 170 P.p.s.a. organ administracji publicznej nie może wydać rozstrzygnięcia sprzecznego z wyrokiem sądu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził następnie, że wydanie prawomocnego orzeczenia przez sąd nie zawsze zamyka drogę do weryfikacji decyzji lub postanowienia w trybie nadzwyczajnym, jednak oba postępowania pozostają ze sobą w ścisłym związku. Wobec tego, choć wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie stanowi podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania zakończonych zaskarżoną decyzją lub postanowieniem, to jednak organ - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. - jest w takim przypadku zobowiązany do zawieszenia postępowania, aż do prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem. Załatwienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przez organ będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia. Rozpatrzenie sprawy przez sąd powinno być traktowane, tak jak rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanych przepisów. Z powyższego wynika, że zawisłość sprawy przed sądem administracyjnym nie stanowi podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną do sądu decyzją, ani też sama w sobie nie stanowi podstawy do odmowy wznowienia postępowania. Jednakże, w takim przypadku organ zobowiązany jest do zawieszenia postępowania, aż do prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. Załatwienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przez organ będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia. Wobec powyższego, wydając wobec P.U. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] października 2016 r. z powodu zawisłości sprawy zakończonej tą decyzją przed sądem administracyjnym, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji naruszył art. 149 § 3 K.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowi z urzędu wiadome jest przy tym, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1785/16 oddalający skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z 14 października 2016 r. nie jest prawomocny, bowiem zaskarżony został przez skarżącą skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), na które to koszty składają się wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącego w wysokości 480 zł. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.