I SA/Wa 1037/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-28
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na rzecz jednostki samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. jest prawidłowa, mimo zbycia nieruchomości przez dotychczasowego właściciela po tej dacie oraz zarzutów dotyczących braku publicznoprawnego władania nieruchomością i bezprzedmiotowości postępowania?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. jest prawidłowa, gdy nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego na dzień 31 grudnia 1998 r., niezależnie od późniejszego zbycia nieruchomości. Postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, a kwestie związane z odszkodowaniem regulowane są odrębnie i nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 73.Stan faktyczny
S. M. zaskarżył decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z lutego 2013 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody z kwietnia 2012 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na rzecz Województwa z dniem 1 stycznia 1999 r. Nieruchomość ta była własnością J. M. na dzień 31 grudnia 1998 r., który następnie sprzedał ją S. M. Skarżący kwestionował zajęcie nieruchomości drogą publiczną, władztwo publiczne nad nią oraz bezprzedmiotowość postępowania z powodu późniejszego zbycia nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska Sędzia WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] lutego 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. M. , utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] własności nieruchomości położonej w Gm. D., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 , zajętej pod drogę publiczną, tj. wojewódzka nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzją z [...] stycznia 2011 r. orzekł o nabyciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] prawa własności wyżej wymienionej działki, zajętej pod drogę publiczną, a stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność J. M. (co potwierdza treść księgi wieczystej KW nr [...]), który z kolei zbył ją aktem notarialnym z dnia [...] maja 2005 r. (rep. A nr [...]) na rzecz S. M.
Przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta były drogą publiczną – drogą krajową nr [...]. Do tej kategorii zaliczona ona została uchwałą nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (MP z 1986 r. Nr 3, poz. 16). Zgodnie zaś z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. Nr 160, poz. 1071) stała się ona z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą wojewódzką.
Sprawa potwierdzenia przejścia ex lege prawa własności zajętej nią nieruchomości na rzecz Województwa [...] była dwukrotnie rozstrzygana przez Wojewodę [...]. Pierwsza wydana w tym przedmiocie decyzja z [...] kwietnia 2009 r. została bowiem uchylona przez Ministra Infrastruktury decyzją z [...] lipca 2009 r. nr [...] ze względu na niewyjaśnienie kwestii publicznoprawnego władania nieruchomością. Skarga na tę ostatnią decyzję został oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1416/09, od którego to wyroku wywiedziona został skarga kasacyjna, która również został oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r. sygn. akta i OSK 1660/10. Oddalając wówczas skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] z dnia [...] maja 2004 r. wynika, że Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w [...] do dnia [...] grudnia 1998 r., wykonywała faktyczne władztwo w szczególności poprzez podejmowanie działań mających na celu utrzymanie i prawidłową eksploatację działki nr [...] zajętej pod drogę krajową Nr [...]. W konsekwencji sąd kasacyjny wyraził stanowisko, że ocena prawna i wskazania sądu pierwszej instancji co do dalszego toku postępowania mogą nakładać na organ zbędne i nieuzasadnione prawnie czynności dowodowe. Powyższa ocena, nie doprowadziła jednak do uchylenia kontrolowanego wyroku, gdyż skarga kasacyjna nie zawierała żadnej argumentacji na poparcie tej tezy jak też nie zawarto w niej w tym zakresie prawidłowo sformułowanych zarzutów.
W tym stanie rzeczy, odejmując po raz kolejny w dniu [...] kwietnia 2012 r. decyzję, Wojewoda [...] ustalił, że stanowiąca własność J. M. działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...] zajęta była 31 grudnia 1998 r. drogą publiczną – krajową, a to zajęcie potwierdza kopia mapy ewidencyjnej w skali 1:1000 z wykazanym stanem zainwestowania pasa drogowego, potwierdzona przez uprawnionego geodetę oraz notatka służbowa z okazania w dniu 29 października 2008 r. przebiegu granic drogi wojewódzkiej nr [...]. W odniesieniu zaś do zawartej w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przesłanki publicznoprawnego władania nieruchomością Wojewoda [...] powołał się na złożone w tym względzie na podstawie art. 75 § 2 k.p.a. oświadczenie dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] z [...] lutego 2012 r., wskazujące, że dyrekcja ta jako zarządca drogi do dnia 31 grudnia 1998 r. wykonywała władztwo, a w jego ramach podejmował czynności polegające na bieżącym jak też zimowym utrzymaniu dróg, remontach nawierzchni, utrzymaniu poboczy, chodników i odwodnienia, a także oznakowania poziomowego i pionowego oraz sprawował nadzór nad robotami prowadzonymi w pasie drogowym. Dodatkowo władztwo to potwierdzają umowy zawarte pomiędzy [...] SA a dyrekcja Okręgową Dróg Publicznych w [...], dotyczące ubezpieczenia dróg krajowych i wojewódzkich na terenie województwa [...] i [...] z [...] kwietnia 1997 r. nr [...] i z [...] maja 1998 r. nr [...].
Powyższe zdaniem Wojewody wskazuje na spełnienie przesłanek z art. 73 powołanej ustawy skutkujące przejściem z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności ww. nieruchomości na rzecz Województwa [...].
Od decyzji tej S. M. wniósł odwołanie kwestionując zarówno zajęcie gruntu drogą publiczną jak też wykazanie w toku postępowania wykonywania na nieruchomości władztwa publicznoprawnego.
W następstwie rozpoznania tego odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją z [...] lutego 2012 r. utrzymał rozstrzygnięcie Wojewody [...] w mocy. Przywołując treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. organ odwoławczy wywodził, że przy rozstrzyganiu o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa nieruchomości w trybie tego przepisu organ bada jedynie czy spełnione zostały określone w przepisie przesłanki, tj. czy nieruchomość nie stanowiła w dacie 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, czy była wówczas zajęta droga publiczną oraz czy pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem Ministra te przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione. W związku zaś z podniesionym zarzutem braku wykazania przez Wojewodę zajętości przedmiotowej nieruchomości drogą publiczną, organ wyjaśnił, że ta kwestia była już przedmiotem jego oceny. Minister Infrastruktury bowiem w decyzji z [...] lipca 2009 r. wskazał, iż zgromadzony materiał daje podstawy do stwierdzenia, że w 1998 r. sporna nieruchomość była zajęta drogą publiczną. Powyższe zaś stanowisko nie zostało zakwestionowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznający skargę S. M. W odniesieniu natomiast do kwestii władztwa publicznego, to uwzględniając uzupełnienie przez organ wojewódzki materiału m.in. o umowy ubezpieczenia dróg krajowych i wojewódzkich, także ta okoliczność została zdaniem Ministra potwierdzona.
Na powyższą decyzję S. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia, jak tez uchylenia poprzedzającej ja decyzji Wojewody [...]. W jego ocenie decyzje te zostały podjęte z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. polegającym nie umorzeniu postępowania, mimo że jest ono bezprzedmiotowe. Tej bezprzedmiotowości upatrywał ona zaś w fakcie zbycia po dniu 31 grudnia 1998 r. spornej nieruchomości przez ujawnionego w księdze wieczystej jej właściciela. Zarzucał także naruszeniu art. 21 ust. 2 Konstytucji polegające na uznaniu, iż możliwe jest prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa bez rozstrzygnięcia o odszkodowaniu. A to ze względu na wydanie decyzji o przejęciu nieruchomości już po wygaśnięciu terminu do złożenia wniosku odszkodowawczego.
W uzasadnieniu skargi podtrzymał także formułowane na etapie postępowania odwoławczego zarzuty odnoszące się do nie wykazania publicznego wyładniania nieruchomością na dzień 31 grudnia 1998 r. jak też urządzenia w tej dacie w obszarze spornej nieruchomości drogi publicznej.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów uznać należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Decyzją tą Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] własności nieruchomości położonej w gminie D., obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 , zajętej pod drogę publiczną, tj. drogę wojewódzką nr [...] relacji [...].
Materialnoprawną podstawą tej decyzji był art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub własnością jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Jak trafnie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, powołany przepis określa trzy przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Są to: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., władanie nią w tej dacie przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nie przysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje to, że przebiegająca m.in. przez gminę D. droga nr [...], stanowi drogę publiczną (pierwotnie drogę krajową, a od 1 stycznia 1999 r. drogę wojewódzką), oraz że taki status miała ona na długo przed dniem 31 grudnia 1998 r. Nie jest również sporne, że działka nr [...] (wydzielona z działki nr [...]) w ww. dacie stanowiła własność osoby fizycznej. Okoliczności te nie budzą również wątpliwości Sądu i znajdują potwierdzenie w zgromadzonych w aktach sprawy dokumentach.
Istotą sporu jest natomiast to, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. droga publiczna posadowiona była w obszarze tej działki i czy nieruchomość znajdowała się w faktycznym władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Skarżący bowiem kwestionuje w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy.
Przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, jak trafnie zauważył Minister, determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. Pasem drogi jest zaś zgodnie z tym przepisem wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. W rozpoznawanej sprawie dokumentami obrazującymi stan zajęcia nieruchomości drogą publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. są: kopia mapy ewidencyjnej w skali 1:1000, zawierająca adnotację stwierdzającą, iż wykazano na niej "stan zainwestowania pasa drogowego na dzień 31 grudnia 1998 r.". dokument ten został przygotowany przez uprawnionego geodetę. Z uwagi na treść powyższej adoptacji, odnoszącą się do "stanu zainwestowania pasa drogowego", uprawnione jest wnioskowanie, że zobrazowany na niej został stan faktyczny zagospodarowania gruntu elementami infrastruktury objętej definicją legalną pasa drogowego. Nie ma przy tym podstaw by kwestionować wiarygodność materialną (co do treści) i formalną (co do autentyczności) powyższego dokumentu. Zwłaszcza, że skarżący poza polemiką ze stanowiskiem organu nie przedkłada żadnych dowodów uprawniających do wnioskowania, że stan faktyczny stopnia urządzenia pasa drogowego, jest inny niż zobrazowany na wspomnianej mapie. W aktach znajduje się także notatka służbowa z [...] października 2008 r. podpisana przez dwóch geodetów i Kierownika Rejonu Dróg Wojewódzkich z okazania przebiegu granicy drogi wojewódzkiej w obszarze spornej działki. Dokumenty te oceniane we wzajemnej łączności potwierdzają zajętość na koniec 1998 r. nieruchomości w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego.
Skoro więc na przedmiotowej działce w dniu 31 grudnia 1998 r., jak wynika z ww. dokumentów posadowione zostały elementy infrastruktury drogowej drogi krajowej (później wojewódzkiej), to nie budzi wątpliwości Sądu, że została spełniona przesłanka zajęcia przedmiotowej nieruchomości drogą publiczną, a podnoszone w tym względzie zarzuty skargi nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Trafne jest również stanowisko organów, że w niniejszej sprawie została spełniona ostatnia z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1981 r. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest bowiem jedynie to by jednostka ta (działająca w tym wypadku przez Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w [...]) wykonywała faktyczne czynności w doniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami i.t.p., a nie posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Taką wykładnie użytego w ww. przepisie zwrot normatywnego "pozostające we władaniu" konsekwentnie akceptuje orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 21.08.2002 r. sygn. akt I SA 1441/00 Lex nr 137831; wyrok WSA w Warszawie z 22.05.2006 r. sygn. akt I SA/Wa 375/09, Lex nr 563402). Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizacji czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie – co w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Wykonywanie zaś tego władztwa przed 1999 r. przez zarządcę drogi potwierdzają w realiach niniejszej sprawy znajdujące się w aktach dokumenty w postaci: oświadczenia Dyrektora Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z 20 maja 2004 r., oświadczenie tego Dyrektora złożone na zasadzie art. 75 § 2 k.p.a. w dniu [...] lutego 2012 r. i umowy ubezpieczenia dróg. Powyższe dokumenty jednoznacznie wskazują, że to przewidziany ustawą o drogach podmiot, a nie były właściciel nieruchomości, był odpowiedzialny i zobowiązany za prawidłowe utrzymywanie pasa drogi i koordynowania w jego obszarze wszelkich robót oraz ich finansowanie (por. art. 23 ust. 6 ustawy o drogach w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.). Brak wskazania konkretnych prac jakie w obszarze pasa drogowego wykonywał ówczesny zarządca drogi, nie jest w realiach rozpoznawanej sprawy okolicznością wyłączającą wspomniane domniemanie. Zauważyć przy tym należy, że kwestia władania publicznego przedmiotową nieruchomością nie budziła także wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu wydanego na gruncie niniejszej sprawy wyroku z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1660/10.
Skoro zatem przedmiotowa działka, stanowiąca w dniu 31 grudnia 1989 r. własność osoby fizycznej, zajęta była w tej dacie drogą publiczną – krajową (która z dniem 1 stycznia 1999 r. uzyskała kategorię drogi wojewódzkiej) i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy stała się ona z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością województwa, na obszarze którego jest położona. Wydanie w takich okolicznościach decyzji deklaratoryjnej potwierdzającej ten skutek odpowiada prawu.
Fakt zbycia nieruchomości po dniu 31 grudnia 1998 r. przez osobę ujawnioną wówczas jako właściciel, nie stanowi, wbrew temu co twierdzi skarżący, przeszkody do wydania przez organ wojewódzki decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Jak wyjaśnił to już Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku nabycie przez skarżącego spornej nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego przed wydaniem decyzji Wojewody [...], nie skutkuje brakiem podstaw do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia tej nieruchomości na własność jednostki samorządu. Pomijając fakt, iż stanowisko to pozostaje w sprzeczności z art. 73 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r., zgodnie z którym "Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody", to zagadnienie mocy prawnej wpisu prawa własności spornej nieruchomości w księdze wieczystej nie stanowi przedmiotu niniejszej sprawy. Zagadnienie rzeczywistego skutku prawnego umowy kupna – sprzedaży niniejszej nieruchomości i mocy prawnej wpisu prawa własności w księdze wieczystej dokonanego w takich okolicznościach – co do nabycia prawa własności takiej nieruchomości nie może być bowiem w ogóle rozstrzygane w sprawach administracyjnych regulowanych na podstawie art. 73 powołanej ustawy, gdyż przepis ten reguluje sytuację z zakresu prawa publicznego – administracyjnego, a nie prawa prywatnego – cywilnego. Spory w tym zakresie mogą być rozstrzygane tylko na drodze cywilnoprawnej. Z tego względu upatrywanie w fakcie zawarcia umowy notarialnej sprzedaży nieruchomości, objętej późniejszą deklaratoryjną decyzją Wojewody [...] przeszkody w wydaniu takiej decyzji, a w konsekwencji bezprzedmiotowości poprzedzającego ją postępowania, nie ma jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, którego skarżący upatruje w braku możliwości skutecznego dochodzenia odszkodowania, a to wobec wydania decyzji o nabyciu nieruchomości po upływie określonego w art. 73 ust. 4 terminu złożenia w tym względzie przez byłego właściciela (osobę, która od niego nabyła nieruchomość) wniosku o odszkodowanie. Zważyć należy, że w kwestii zgodności zakreślonego w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. terminu z odpowiednimi wzorcami konstytucyjnymi wypowiadał się już kilkukrotnie Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z 19 maja 2011 r. sygn. akt K 20/09 opowiedział się on za zgodnością tego przepisu z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji. Z kolei we wcześniejszym wyroku z 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07, wprost wskazał, że przepis ten w zakresie w jakim określa termin wygaszenia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, której mowa w art. 73 ust. 3 ww. ustawy jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał zważył, iż "wystąpienie z żądaniem odszkodowania nie było uzależnione od uprzedniego wydania decyzji wojewody. Złożenie w określonym przez art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających okresie wniosku było wystarczającą czynnością, by uzyskać prawo do odszkodowania za wywłaszczenie. Wniosek ten stanowił bowiem oświadczenie, że były właściciel zamierza skorzystać z prawa do odszkodowania, a dopiero w następnej kolejności zawierał żądanie ustalenia i wypłaty odszkodowania w przewidzianej prawem procedurze. W konsekwencji to, kiedy wojewoda wydał decyzję, nie stanowiło przeszkody do skorzystania przez każdego z byłych właścicieli z prawa do zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego."
Tym samym brak złożenia w przewidzianym ustawą terminie wniosku o odszkodowanie przez byłego właściciela (jego następcę prawnego), oznacza wprawdzie pozbawienie możliwości skutecznego dochodzenia przez niego odszkodowania, jednakże przyczyna tego stanu rzeczy nie tkwi ani w działaniach organów władzy publicznej, ani niekonstytucyjności przepisu art. 73 ust. 4 powołanej ustawy. Zatem nie można podzielić zarzutu skarżącego, że przy rozpoznawaniu sprawy doszło do naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, wedle którego wywłaszczenie dopuszczalne jest jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.
Sąd nie dopatrzył się także, by w toku postępowania wyjaśniającego doszło do istotnego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło