I SA/Wa 1040/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1040/11 oddalił skargę W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego. Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. (data stempla pocztowego) W.K. wniósł o doręczenie ww. orzeczenia. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z dnia 22 sierpnia 2011 r., zgodnie z żądaniem wniosku, doręczono skarżącemu odpis sentencji wyroku z dnia 18 sierpnia 2011 r. Postanowieniem z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1040/11 referendarz sądowy przyznał W.K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie z urzędu radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. W dniu [...] listopada 2011 r. ww. Rada nadesłała do Sądu informację o wyznaczeniu radcy prawnego A.S. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. Pismem nadanym w dniu [...] grudnia 2011 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik W.K. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz złożył stosowny wniosek. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że skarżący od wielu lat leczy się psychiatrycznie. Pełnomocnik załączył jednocześnie kartę informacyjną leczenia szpitalnego nr [...], z której wynika, że u skarżącego zdiagnozowano [...], które charakteryzują się utrudnionym zaburzeniem myślenia w postaci niepokojarzenia oraz wypowiadaniu treści [...]. Jest osobą chorą, przyjmuje leki [...], w związku z czym występuje u niego niemożność prawidłowego rozeznania przysługujących mu praw, ciążących na nim obowiązków, jak również ocena skutków podejmowanych przez niego działań. Zdaniem pełnomocnika potwierdza to treść skarg i wniosków kierowanych przez skarżącego w niniejszej sprawie, z których wynika, że nie jest on w stanie samodzielnie w sposób właściwy ich sformułować, pomimo udzielanych mu pouczeń i wyjaśnień. Z uwagi na jego stan zdrowia nie można przypisać mu winy w uchybieniu terminu. Podniósł także, że skarżący zamieszkuje sam, w związku z czym brak było osoby, która mogłaby udzielić mu pomocy w przedmiotowej sprawie, a sytuacja materialna nie pozwoliła na wyznaczenie pełnomocnika z wyboru, któremu mógłby powierzyć prowadzenie swoich spraw. Pełnomocnik stwierdził, że o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dowiedział się w dniu [...] grudnia 2011 r., w którym odebrał z siedziby Okręgowej Izby Radców Prawnych stosowne pismo. W tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu w niniejszej sprawie, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik W.K. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uzasadniając, że terminowi temu skarżący uchybił w związku z niepoprawnym sformułowaniem wniosku, co wynika z choroby, na którą cierpi. Z tego względu podejmowane przez niego czynności nie zawsze pociągają za sobą pozytywne dla niego skutki. W związku z czym nie ponosi on winy w uchybieniu przedmiotowemu terminowi. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07). W świetle powyższego nie można zatem przyjąć, że skarżący bez swojej winy uchybił terminowi. W.K. został prawidłowo pouczony w piśmie informującym o wyznaczeniu rozprawy z dnia [...] czerwca 2011 r. (karta 11) o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę w terminie 7 dni, od dnia jego ogłoszenia wyroku. W ocenie sądu nie stanowi usprawiedliwienia argument pełnomocnika skarżącego, że W.K. jest pod opieką psychiatryczną. Z załączonej karty informacyjnej leczenia szpitalnego nr [...] wynika, że W.K. był dwukrotnie hospitalizowany w roku 2001 i 2006, z rozpoznaniem [...]. W karcie stwierdzono, że przy przyjęciu był prawidłowo zorientowany w czasie i miejscu, natomiast w kontakcie słownym wykazywał zaburzenia myślenia w postaci niepokojarzenia, wypowiadał liczne treści [...]. Ponadto potwierdzono, że w dniu wypisu, w związku z leczeniem, uzyskano poprawę kontaktu z pacjentem, zblednięcie wypowiadanych treści [...] oraz deklarację dalszego leczenia w warunkach ambulatoryjnych. Stwierdzić należy, że skarżący posiada pełną zdolność do czynności prawnych, nie jest osobą częściowo, ani całkowicie ubezwłasnowolnioną. W związku z czym niepoprawne sformułowanie wniosku – obciąża przede wszystkim jego osobę i nie stanowi przesłanki wyłączającej jego winę. Z akt nie wynika także, aby schorzenia skarżącego wpływały na dokonywane przez niego czynności, bądź też ograniczały postrzeganie rzeczywistości. Zatem jak każda osoba fizyczna - posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, ponosi odpowiedzialność w sferze prawnej za swoje działania. Tym bardziej, iż skarżący był już stroną licznych postępowań zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, które inicjował wnoszonymi skargami. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 86 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.