I SA/Wa 1042/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie : WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewelina Ryszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi M. L., E. J. i K. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. L., K. S. i E. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] września 1954 r. nr [...] i utrzymanego tą decyzją orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1954 r. nr [...] odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...], ozn. nr hip. [...], utrzymał w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał, że odmowa stwierdzenia nieważności nastąpiła z uwagi na nie wystąpienie przesłanki wynikającej z art. 156 § 1 kpa, ponieważ uzasadnienie odmowy przyznania prawa własności czasowej zawarte w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 1954 r., utrzymanym w mocy decyzją z dnia [...] września 1954 r. było zgodne z przeznaczeniem przedmiotowej nieruchomości w obowiązującym wówczas planie zagospodarowania przestrzennego, a zatem nie naruszało art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Po rozpatrzeniu wniosku M. L., K. S. i E. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, wniosek właściciela gruntu lub jego następcy prawnego będącego w posiadaniu gruntu o przyznanie prawa własności czasowej, powinien być uwzględniony, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela "da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania". Organ stwierdził, że postępowanie przeprowadzone przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w trybie nadzoru wykazało, iż nieruchomość położona w W. przy [...] znajdowała się w granicach terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nr [...], uchwalonym w dniu [...] maja 1949 r., na podstawie art. 3 lit. a ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m.st. Warszawy i uchwały Naczelnej Rady Odbudowy m.st. Warszawy z dnia 4 maja 1948 r., który uzyskał moc obowiązującą zgodnie z § 8 i § 16 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 11 grudnia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy sporządzaniu planów zagospodarowania przestrzennego dla obszaru W. i [...] Zespołu Miejskiego oraz zawieszenia wniosków o zmianę przeznaczenia terenów i dokonywania inwestycji na tym obszarze (Dz.U. R.P. Nr 74, poz. 479,) z dniem ogłoszenia obwieszczenia Przewodniczącego Naczelnej Rady Odbudowy W. w Monitorze Polskim, tj. z dniem [...] maja 1949 r. (M.P. Nr [...] poz. [...]). Według tego planu przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenach przeznaczonych "pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej z pozostawieniem niezabudowanej części terenu, urządzonej jako dziedzińce, zieleńce, przejścia piesze do użytku publicznego oraz drogi wraz z urządzeniami pomocniczymi". Zdaniem organu, wydana przez Ministerstwo Budownictwa decyzja z dnia [...] września 1954 r. utrzymująca w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1954 r. odmawiające dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...], wobec przeznaczenia tej nieruchomości w planie na cele użyteczności publicznej, nie naruszała rażąco art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Organ stwierdził, że pogląd taki wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 2090/97, w którym wskazał, iż stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej byłoby możliwe w wypadku, gdyby odmowa ta nastąpiła wbrew treści art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. W sprawie zaś ustalono, iż obowiązujący w dacie wydania decyzji plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał dla wskazanego terenu przeznaczenie go na cele publiczne, czyli urządzenia mające charakter ogólnodostępny. Oddanie go we własność czasową byłym właścicielom oznaczało, iż teren ten zostanie urządzony i wykorzystany dla celów indywidualnych. Oddanie tego terenu byłym właścicielom byłoby zatem sprzeczne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego i w tych okolicznościach, zdaniem organu, odmowa przyznania własności czasowej była prawnie uzasadniona. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły M. L., E. J. i K. S., w obszernej skardze przytaczając argumenty wskazane we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, i podnosząc, że interpretacja pojęcia "użyteczność publiczna" powinna opierać się na przepisach rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli. Zgodnie z art. 320 tego dekretu, pojęcie użyteczności publicznej odnosi się do budynków: świątyń, teatrów, kinematografów, strzelnic, cyrków, szkół, hoteli, hal targowych, szpitali, budynków przeznaczonych do użytku publicznego, i nie jest to wyliczenie wyczerpujące. Zdaniem skarżących, pojęcie użyteczności publicznej nie stanowiło przeszkody dla zrealizowania tej funkcji przez osobę fizyczną, ponieważ oznaczało ono, że nieruchomość winna być wykorzystywana na cele charakteryzujące się ogólną dostępnością dla ludności. Skarżące podniosły, że w planie zabudowy nr [...] brak jest ustaleń wskazujących, że budynek przy [...] w krótkim czasie utraci swe dotychczasowe funkcje, czyli zostanie rozebrany czy tez przebudowany celem stworzenia obiektu przeznaczonego na kino, teatr, hotel, etc. Ponadto w dniu wydania decyzji odmawiającej przyznania własności czasowej, zapisy planu zabudowania nie zawierały informacji o konieczności szybkiego przejęcia terenu, a zatem plan zabudowy nie sprzeciwiał się uwzględnieniu wniosku. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku M. L., E. J. i K. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] września 1954 r. i utrzymanego w mocy tą decyzją orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1954 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] – jako rażąco naruszających prawo. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1954 r., a decyzją z dnia [...] października 2002 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] września 2002 r. Skargą z dnia [...] listopada 2002 r. M. L., E. J. i K. S. zaskarżyły tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.), i wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 2064/04 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 891/05, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej [...] Banku [...] Spółki Akcyjnej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2005 r. – uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy istnieje jakaś różnica pomiędzy przeznaczeniem terenu pod "budynki i urządzenia użyteczności publicznej", a przeznaczeniem pod "budynki na cele handlowe, biurowe i mieszkaniowe". Zdaniem Sądu, trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że ze znajdujących się w aktach reprodukcji fragmentów planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że w planie odróżniano tereny pod budynki na cele biurowe, handlowe i mieszkalne i tereny pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej. Przyjąć trzeba, zdaniem Sądu, że inne było przeznaczenie terenów pod te zamierzenia, a w konsekwencji wypada uznać, że wykorzystanie terenu na cele biurowe, handlowe i mieszkalne nie mieściło się w przeznaczeniu terenu na cele użyteczności publicznej. Nieruchomość przy [...] znajdowała się na terenie przeznaczonym pod budynki użyteczności publicznej, a więc jej wykorzystania na cele biurowe i mieszkalne nie dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro plan zagospodarowania przestrzennego wyłączał dotychczasowe przeznaczenie gruntu, to nie można postawić organom administracji zarzutu nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest skarga z dnia [...] listopada 2002 r. M. L., E. J. i K. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r. utrzymującą w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] września 2002 r. W niniejszej sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny, a stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę, będąc związanym wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, uznał, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r. i utrzymana przez nią w mocy poprzednia decyzja z dnia [...] września 2002 r. nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dotychczasowy właściciel gruntu lub prawni następcy właściciela będący w posiadaniu gruntu, mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy; gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Według tego planu, nieruchomość znajdowała się na terenach przeznaczonych "pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej z pozostawieniem niezabudowanej części terenu, urządzonej jako dziedzińce, zieleńce, przejścia piesze do użytku publicznego oraz drogi wraz z urządzeniami pomocniczymi". Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że inne było przeznaczenie terenów pod te zamierzenia, a zatem należy uznać, że wykorzystanie terenu na cele biurowe, handlowe i mieszkalne nie mieściło się w przeznaczeniu terenu na cele użyteczności publicznej. Nieruchomość przy [...] znajdowała się na terenie przeznaczonym pod budynki użyteczności publicznej, a więc jej wykorzystania na cele biurowe i mieszkalne nie dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowo zatem organ uznał, że decyzja z dnia [...] września 1954 r. i utrzymane tą decyzją orzeczenia administracyjne z dnia [...] stycznia 1954 r. odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...], ozn. nr hip. [...] nie naruszała rażąco art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.