I SA/Wa 1085/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-07

Skład orzekający: Dorota Apostolidis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej, gdy istnieje ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków prawnych związanych z obrotem nieruchomością?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków prawnych. W przypadku decyzji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej, istnieje realne ryzyko nieodwracalnych skutków prawnych i znacznej szkody, ponieważ przywrócone prawa byłych właścicieli mogą prowadzić do obrotu cywilnoprawnego nieruchomością, a skutki takiej transakcji, chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, są trudne do odwrócenia przez organ administracyjny.
Stan faktyczny
Miasto [...] wniosło skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1997 r. o nabyciu przez Miasto prawa własności nieruchomości. Skarżące Miasto wniosło o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej stwierdzenie nieważności może prowadzić do przywrócenia praw byłych właścicieli i podjęcia przez nich działań zmierzających do realizacji praw własności, co w konsekwencji może skutkować obrotem nieruchomością i trudnymi do odwrócenia skutkami prawnymi ze względu na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Miasta [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 5 lipca 2017 r. Miasto [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wejwody [...] z dnia [...] lutego 1997 r., którą stwierdzono nabycie z mocy prawa przez Miasto [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej w jednostce ewidencyjnej obrębie [...], ark. mapy [...], jako działka ewidencyjna nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek podniesiono, że w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, przywrócone zostaną prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw własności. Wskazano, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej może stanowić podstawę zmiany wpisu w księdze wieczystej, co z kolei oznacza, że zbycie nieruchomości przez osobę aktualnie ujawnioną w księdze wieczystej jako właściciel może doprowadzić do sytuacji, w której skutki będą trudne do odwrócenia. Osoba trzecia, która nabędzie nieruchomość w dobrej wierze będzie bowiem chroniona rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. W przypadku zaś uchylenia zaskarżonej decyzji nie będzie żadnej możliwości zniweczenia cywilnoprawnych skutków umowy sprzedaży tej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści powyższego przepisu wynika, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest istniejące realne niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sygn. akt I SA/Wa 1085/17 Celem omawianej instytucji jest zatem ochrona strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu. Wprawdzie decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji zalicza się do aktów o charakterze deklaratoryjnym, jednak nie można pominąć następstw prawnych powstałych w wyniku wydania takiego aktu. W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji przywrócone bowiem zostaną prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługującego im prawa własności. W konsekwencji powyższego uprawnieni będą mogli podjąć działania przed sądem wieczystoksięgowym, co w dalszej konsekwencji może skutkować obrotem cywilnoprawnym nieruchomością i sutkami wynikającymi z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. To zaś oznacza, że istnieje realna możliwość spowodowania nieodwracalnych skutków prawnych oraz wyrządzenia znacznej szkody. Organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał przy tym żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku np. zawartej umowy sprzedaży (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 45/17). Zatem powołane we wniosku okoliczności stanowią przesłankę pozytywną do uwzględnienia wniosku i wstrzymania wykonania decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2017 r. Sąd podkreśla jednocześnie, że wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem ochrony tymczasowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu tymczasową ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. W ocenie Sądu, w sprawie zaszły przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło