I SA/Wa 1097/15

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata D. S. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S. B. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1097/15 oddalił skargę S. B. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd przyznał jednocześnie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. W dniu 29 lutego 2016 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego wyroku, sporządzona przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r. oddalił skargę kasacyjną. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę kasacyjną oraz wniósł o "zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu". W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w rozpoznawanej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie 1 stycznia 2016 r. Zgodnie z § 2 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Stosownie do treści § 4 ust. 1 opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3). W myśl natomiast § 3 powołanego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. W rozpoznawanej sprawie złożony wniosek o przyznanie wynagrodzenia nie zawiera oświadczenia, o którym mowa w § 3 powołanego rozporządzenia. Pełnomocnik nie wskazał czy wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostało opłacone w całości, czy też w części. Zauważyć trzeba, że z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wydanego w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które zachowuje aktualność na gruncie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., wynika, że brak powyższego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 1001/14). W orzecznictwie podkreśla się, że powyższe oświadczenie jest obligatoryjnym elementem wniosku, a jego niezłożenie stanowi brak, który nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu (postanowienie NSA z 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II GZ 273/09). Występując o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu pełnomocnik powinien zatem wyraźnie i jednoznacznie oświadczyć, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części i oświadczenie to powinno być zawarte we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W rozpoznawanej sprawie wyznaczony z urzędu pełnomocnik występując o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie złożył oświadczenia, że koszty te nie zostały opłacone w całości lub w części. W sprawie nie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.