I SA/Wa 110/14

WyrokWSA w Warszawie2014-09-11

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Emilia Lewandowska, Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, w trybie art. 155 k.p.a. bez zgody wszystkich stron postępowania, które zakończyło się tą decyzją?
Ratio decidendi
Zmiana ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek: zgody wszystkich stron postępowania, braku sprzeciwu przepisów szczególnych oraz przemawiania za zmianą interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Brak zgody choćby jednej strony uniemożliwia zmianę decyzji w tym trybie, nawet jeśli inne przesłanki są spełnione.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. i T. C. wnieśli o zmianę decyzji ustalającej odszkodowanie za nieruchomość, domagając się powiększenia go o 5% wartości nieruchomości. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany, wskazując na brak zgody Prezydenta Miasta G. na zmianę decyzji. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję odmowną, uznając, że nie została spełniona przesłanka zgody wszystkich stron na zmianę decyzji. Skarżący zaskarżyli decyzję Ministra do WSA, kwestionując prawidłowość operatu szacunkowego i odmowę wypłaty dodatkowego wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Anita Wielopolska-Fonfara Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi K. K. i T. C. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013r. nr [...] orzekającą o odmowie zmiany decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012r. nr [...] ustalającej odszkodowanie. Minister w uzasadnieniu decyzji podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2012r. nr [...] ustalił odszkodowanie w kwocie [...] zł za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości położonej w [...], obręb [...] przeznaczonej pod rozbudowę skrzyżowania ul. [...] z ul. [...] wraz z budową węzła integracyjnego "[...]" w G., a także zobowiązał Prezydenta Miasta G. do wypłaty ustalonego odszkodowania. Powyższa decyzja stała się ostateczna z dniem 15 czerwca 2012r. W piśmie z dnia 9 sierpnia K. K. i T. C. wnieśli o zmianę w trybie art. 154 i 155 k.p.a. ww decyzji podnosząc, że Wojewoda [...] nie powiększył należnego im odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości. Decyzją z dnia [...] października 2012r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił zmiany ww decyzji wskazując w jej uzasadnieniu, że pismem z dnia 28 września 2012r., stosownie do treści art. 155 k.p.a. zwrócił się do pozostałych stron postępowania z zapytaniem, czy wyrażają zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem wyrażonym we wniosku K. K. i T. C.. Pismem z dnia 12 października 2012r. Prezydent Miasta G. nie wyraził zgody na zmianę kwestionowanej decyzji. Jednocześnie organ wojewódzki wskazał, że brak jest podstaw do powiększania odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. K. i T. C. podnosząc, że organ wojewódzki wydał decyzję nie przestrzegając terminów wyznaczonych do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych. Rozpatrując sprawę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, że wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. jest możliwe tylko za zgodą stron i tylko wówczas, gdy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Celem zaś postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych. Minister podniósł, że przepis art. 155 k.p.a. pozwala na zmianę ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: -strona wyrazi zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, -przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji oraz -za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Podstawową zaś przesłanką zastosowania art. 155 k.p.a. jest zgoda stron na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, która musi być udzielona wprost i wyraźnie organowi administracji. Organ II instancji stwierdził, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem , albowiem celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Wobec tego, ze Prezydent Miasta G. w piśmie z dnia 12 października 2012r. nie wyraził zgody na zmianę ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012r. organ II instancji stwierdził, że nie została spełniona przesłanka zgody stron na zmianę zakwestionowanej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu skarżących w kwestii wydania przez organ wojewódzki decyzji z naruszeniem wyznaczonego terminu do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych organ odwoławczy wskazał, że istotnie Wojewoda [...] nie zachował zakreślonego przez siebie terminu do złożenia przez strony wyjaśnień, jednakże powyższe uchybienie zdaniem Ministra nie miało wpływu na wynik postępowania. Jednocześnie Minister podniósł, że pismem z dnia 25 czerwca 2013r. poinformował strony, że mogą zapoznać się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy i K. K. z uprawnienia tego skorzystał w dniu 17 lipca 2013r. Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. K. i T. C. kwestionując prawidłowość sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego stanowiącego podstawę ustalenia przez Wojewodę [...] w decyzji z dnia [...] maja 2012r. odszkodowania oraz bezzasadną odmowę wypłaty dodatkowego wynagrodzenia 5 % wartości nieruchomości. Skarżący wnieśli o nakazanie przez Sąd ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawna. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z treści powyższego unormowania jednoznacznie wynika, że zmiana na jego podstawie decyzji ostatecznej uzależniona jest od zgody strony. Użycie przez ustawodawcę liczby pojedynczej "strona" nie może być jednak rozumiane w ten sposób, że dla zmiany decyzji konieczna jest zgoda jedynie tej strony, która na jej podstawie nabyła prawo. Jeżeli bowiem na podstawie danej decyzji choćby jedna ze stron nabyła prawo, jej zmiana wymaga zgody wszystkich osób, które były stronami w sprawie zakończonej tą decyzją ostateczną, bez względu na to, jakie prawa nabyła każda z nich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1465/05, Lex nr 337475 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 664/09, LEX nr 553594). Powyższy pogląd, stabilny w orzecznictwie administracyjnym, jest w pełni aprobowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie. Wypada również podkreślić, że wymóg zgody stron na zmianę decyzji ostatecznej nie jest uzależniony od tego, czego ma dotyczyć zmiana decyzji. Ponadto zgoda ta nie może być dorozumiana ani domniemana, lecz musi być wyraźnie oświadczona, chociażby za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiał "słuszny interes strony" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 266/09, Lex nr 553442). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że po złożeniu przez skarżących wniosku o zmianę decyzji organu I instancji z dnia 23 maja 2012 r., organ ten zasadnie zwrócił się do wszystkich pozostałych stron postępowania zakończonego tą decyzją o zajęcie pisemnego stanowiska poprzez wyrażenie zgody na wnioskowaną zmianę. Bezspornym jest, iż Prezydent Miasta G.- strona zobowiązana do wypłaty ustalonego kwestionowaną decyzją odszkodowania w piśmie z dnia 12 października 2012r. nie wyraził zgody na zmianę decyzji Wojewody [...]. W tej sytuacji prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że objęta wnioskiem zmiana decyzji o ustaleniu odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości nie uzyskała zgody wszystkich stron postępowania zakończonego tą decyzją, przez co dokonanie zmiany tego rozstrzygnięcia w trybie art. 155 k.p.a. jest niedopuszczalne. Dodać należy, że jak słusznie zauważył Minister, postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem, albowiem celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, co też organy orzekające uczyniły. Skarżący zaś, co wynika z treści skargi zmierzają do doprowadzenia w trybie art. 155 k.p.a. do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2012r., co jest niedopuszczalne. W związku z powyższym zarzuty skargi należy uznać za całkowicie pozbawione podstaw prawnych. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło