I SA/Wa 1124/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Mirosław Gdesz Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego T. K. z Kancelarii Prawnej [...] sp. kom. w W., ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem innych udokumentowanych wydatków strony. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku E. S. o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności pisma Wojewody [...] z dnia [...] października 1983 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda [...] pismem z dnia [...] października 1983 r. nr [...] wystąpił do [...] Centrum [...] w W. z wnioskiem o skreślenie E. S. z listy słuchaczy Centrum. E. S. w dniu 21 sierpnia 2006 r. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności powyższego pisma, określając je jako decyzja administracyjna. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności powyższego pisma Wojewody [...] uznając, że pisma tego nie można traktować jako decyzji administracyjnej ani postanowienia. Nie zawiera ono bowiem wszystkich elementów pozwalających na uznanie go za decyzję administracyjną. Organ uznał, że pismo to nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach wnioskodawcy w sprawie zachowania statusu słuchacza Centrum [...] w W., stanowi jedynie wniosek Wojewody o skreślenie z listy słuchaczy. Organem władnym rozstrzygać w sprawie statusu słuchacza był bowiem [...] Centrum [...] w W. Minister wskazał więc, że skoro pismo Wojewody [...] z dnia [...] października 1983 r. nr [...] nie może być uznane za decyzję administracyjną, nie może ono podlegać weryfikacji w trybie art. 156 § 1 k.p.a. E. S. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Nie zgodził się z organem, że kwestionowane pismo nie jest decyzją administracyjną. Wskazał, że Wojewoda [...] swą decyzją z dnia [...] października 1983 r. przeprowadził swego rodzaju postępowanie dyscyplinarne. W ocenie wnioskodawcy, decyzja Wojewody spowodowała to, że został on skreślony z listy słuchaczy Centrum i wydalony ze służby urzędniczej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku E. S. o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności pisma Wojewody [...] z dnia [...] października 1983 r. nr [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł E. S. W skardze zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. art. 77 § 1, 80 i 107 § 1 k.p.a. i ponowił zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] i decyzji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] ewentualnie o stwierdzenie nieważności obu decyzji W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Do akt sprawy wpłynęło także pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 28 października 2009 r. dodatkowo precyzujące zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wniosek strony nie wszczyna automatycznie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Organ, do którego stosowny wniosek wpłynął, ma bowiem obowiązek ocenić, czy wszczęcie takiego postępowania jest dopuszczalne. Stwierdzenie przeszkód do wszczęcia postępowania zobowiązuje organ do odmowy jego wszczęcia w drodze decyzji administracyjnej (art. 157 § 3 k.p.a.). Przeszkoda do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może mieć charakter podmiotowy (żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego) albo przedmiotowy. Do tej drugiej kategorii należy zaliczyć sytuację, w której nie istnieje decyzja administracyjna, której ważność należy poddać ocenie (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1975/04, LEX nr 165735). Tego rodzaju sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. [...] zawierające wystąpienie do [...] Centrum [...] w W. z wnioskiem o skreślenie E. S. z listy słuchaczy Centrum nie jest decyzją administracyjną. Pismem tym nie rozstrzygnięto indywidualnej sprawy administracyjnej. W ocenie Sądu, pismo to zawiera jedynie opinię Wojewody [...] w sprawie pozbawienia skarżącego statusu słuchacza Centrum [...] w W. Pismo to nie może być także traktowane jako "nieakt", jak - zdaniem pełnomocnika skarżącego wyrażonym w piśmie z dnia 28 października 2009 r. – zostało zakwalifikowane przez organ nadzorczy. Rację należy przyznać Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, iż organem kompetentnym do skreślenia z listy słuchaczy Centrum był wyłącznie [...]Centrum [...] w W. Zgodnie z przepisem § 8 ust. 1 statutu Centrum [...], stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr [...] Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 1982 r., dyrektor Centrum jest przełożonym służbowym pracowników i słuchaczy Centrum. Dyrektor wydaje zarządzenia i polecenia służbowe obowiązujące słuchaczy (pkt 9 zasad kształcenia w Centrum [...], stanowiących załącznik do zarządzenia nr [...] Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 1982 r.). W zarządzeniu Nr [...][...] Centrum [...] z dnia [...] lutego 1983 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Studiów wskazano, że skreślenia z listy słuchaczy dokonywał [...] Centrum po zasięgnięciu opinii opiekuna grupy i Rady Słuchaczy (§ 23). W aktach sprawy poza tym znajduje się decyzja [...] Centrum [...] z dnia [...] października 1983 r. nr [...] o skreśleniu E. S. z listy słuchaczy Centrum. Z akt sprawy wynika ponadto, że w odniesieniu do tej decyzji skarżący także wniósł o stwierdzenie nieważności. Wskazane powyżej przepisy nie przewidywały zatem, aby skreślenia z listy słuchaczy dokonywał wojewoda ani też aby uczestniczył w jakikolwiek sposób w podejmowaniu decyzji o skreśleniu z listy słuchaczy. Udział ministra albo wojewody przewidziany był wyłącznie w regulacji § 20 cytowanego powyżej statutu, który stanowił, że rekrutacja na studia w Centrum odbywa się na podstawie skierowania ministra lub wojewody. Oznacza to, iż do kwestionowanego przez skarżącego pisma Wojewody [...] z dnia [...] października 1983 r. nie można zastosować przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisów o stwierdzaniu nieważności decyzji administracyjnych. W tej sytuacji należało odmówić na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. wszczęcia żądanego postępowania, co też organ prawidłowo uczynił. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.