I SA/Wa 1128/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prezydenta [...] w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 6000 (sześć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz M. W. sumę pieniężną w kwocie 10000 (dziesięć tysięcy) złotych. M.W. pismem z 23 kwietnia 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosków Z. L. i M. W. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg ul. [...], hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi 27 marca 2014 r. W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku i wniesioną w tym przedmiocie skargą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 października 2016 r. I SA/Wa 561/16 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wymiarze 1000 złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z dalszym niepodejmowaniem rozstrzygnięcia w sprawie, skarżąca pismem z 24 stycznia 2020 r. wezwała ponownie Prezydenta [...] do wykonania prawomocnego wyroku z 14 stycznia 2014 r., a następnie wniosła wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", wymierzenia organowi grzywny w wysokości 10 krotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, przyznania od Prezydenta [...] na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 5 krotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz zasądzenia od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W motywach skargi zwracała uwagę na bezskuteczność uprzednio wymierzonych sankcji wyrokiem z 24 października 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 561/16 oraz wyrokiem z 26 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1405/17, a także trzykrotnego stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Wskazała, że do dnia wniesienia skargi nie tylko nie została wydana decyzja, ale również nie wystosowano żadnej informacji dotyczącej zakończenia postępowania i wydania odpowiedniej decyzji odszkodowawczej. Podniosła, że planowała rozpoczęcie działalności gospodarczej związanej z turystycznym charakterem miejscowości i okolic, która stworzyłaby nawet kilka miejsc pracy. Działalność pozwoliłaby na zapewnienie stałych dochodów, jak również na odprowadzanie odpowiednich podatków i składek ZUS, bez potrzeby pomocy od Państwa. Stwierdziła, że permanentne niewykonywanie wyroku przez Prezydenta uniemożliwia jej realizację planów. Wyraziła ubolewanie, że w wieku 59 lat jest osobą poszukującą pracy i mieszka w małym 20 tysięcznym miasteczku położonym ok. 400 km od W. Podkreśliła, że nierespektowanie przez Prezydenta prawomocnych wyroków generuje po jej stronie szkodę związaną z opracowywaniem kolejnych pism, skarg, wyjazdów do W. na rozprawy lub w celu wglądu do akt (straty finansowe, straty czasu i sił). Ponadto podała, że w 2014 r., ze względu na konieczność rozliczenia powierzchni przedmiotowej nieruchomości (pow. starego nr hip oraz dzisiejszych dz.ew.) zleciła uprawnionemu geodecie wykonanie opracowania, aby nie oczekiwać kilku lat na wykonanie jej przez Prezydenta. Wskazała, że łączny koszt wykonania pracy wyniósł [...] zł, a dokumentacja została złożona do akt sprawy w Urzędzie [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.) i w jego toku podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. W związku z tym zlecone zostało opracowanie geodezyjne polegające na rozliczeniu przedmiotowej nieruchomości w granicach obecnych działek ewidencyjnych, określeniu dokładnej daty rozpoczęcia robót budowlanych, wskazaniu decyzji lokalizacyjnych, którymi została objęta nieruchomość, określenia przeznaczenia terenu w planie miejscowym z 1931 r. Podał, że strony postępowania pismem z 10 lutego 2020 r. zostały poinformowane o ww. przyczynie zwłoki w załatwieniu sprawy oraz przewidywanym terminie jej załatwienia, tj. do dnia 31 maja 2020 r. Jednocześnie wskazał, że akta administracyjne sprawy obecnie znajdują się Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w związku ze skargą Z. L. i J. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Wniesiona ona została w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 14 stycznia 2014 r. I SAB/Wa 447/13 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosków Z. L. i M. W. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg ul. [...], hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te natomiast wpłynęły do organu 27 marca 2014 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 27 czerwca 2014 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny (wyrokiem z 24 października 2016 r.), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Nadmienić również należy, że w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku z 14 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sądem Administracyjny w Warszawie wydał jeszcze kolejne trzy prawomocne wyroki tj.: z 26 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1405/17, z 11 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1692/18 i z 12 maja 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 322/20 – zainicjowane odpowiednio skargami Z. L. i T. L.j oraz Z. L. i J. L. Oznacza to, że Prezydent pozostaje przy jego wykonywaniu w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a., jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Taką jej ocenę uzasadnia to, że w uprzednio wydanym orzeczeniu zwłokę w wykonaniu wyroku w ten sposób prawomocnie już oceniono, a od tego czasu uległa ona jedynie zwiększeniu i obecnie wynosi prawie 7 lat. Co prawda organ po ostatnim wyroku podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego (zlecenie opracowania geodezyjnego w dniu 27 czerwca 2019 r.), nie może to jednak uwalniać go od zarzutu bezczynności. Czynności organu po zleceniu ww. opracowania sprowadzały się bowiem jedynie do informowania stron, że opracowania tego jeszcze nie sporządzono. Pomimo upływu znaczonego czasu od momentu jego zlecenia, z akt nie wynika, by Prezydent [...] występował do podmiotu, któremu zlecił to opracowanie, z ponagleniem jego wykonania. Tu wskazać należy, że skarżąca złożyła do akt sprawy wykonane na jej zlecenie i sfinansowane z jej środków opracowanie geodezyjne. Sąd ma świadomość wielości tego rodzaju spraw zawisłych przed organem i ich skomplikowanej, ze względu na historyczny kontekst, materii. Niemniej nawet sprawy szczególnie skomplikowane winny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Powyższe czyni zatem uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny. Przy jej wymiarze Sąd uwzględnił zarówno okres zwłoki w wykonaniu wyroku ze skargi na bezczynność organu jak i okresy w których organ faktycznie był w posiadaniu akt administracyjnych (tj. po zwrocie akt wraz z wydanym w tożsamym przedmiocie prawomocnym wyrokami tut. Sądu). Zważywszy na te okoliczności, za adekwatną w sprawie Sąd uznał grzywnę w wymiarze 6000 złotych. Mając z kolei na względzie potrzebę zwiększenia dolegliwości finansowej obciążającej organ w celu przymuszenia go do wykonania prawomocnego wyroku, jak też potrzebę zrekompensowania skarżącej uzasadnionego poczucia krzywdy wynikającego z lekceważenia jej prawa do uzyskania wiążącego stanowiska organu administracji publicznej w sprawie zainicjowanej przed 12 laty bez zbędnej zwłoki, zasadnym okazało się także uwzględnienie żądania przyznania na jej rzecz sumy pieniężnej, w wymiarze 10000 złotych. W świetle bowiem dotychczasowego zachowania organu, tylko zwiększenie represji finansowej może doprowadzić do wyegzekwowania efektywniejszego działania w sprawie i jej niezwłocznego załatwienia bez konieczności występowania przez strony z kolejną przewidzianą w art. 154 p.p.s.a. skargą. Wynikające z zastosowanych środków łączne finansowe obciążenie organu wynosić będzie w tym wypadku 16.000 złotych i jest na tyle dotkliwa, że powinna skłonić organ do zintensyfikowania działań w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.