I SA/Wa 1135/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. R., B. S., A. N., D. K., A. K., E. L. oraz W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz K. R., B. S., A. N., D. K., A. K., E. L. oraz W. C. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...], umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2014 r. nr [...] orzekającej o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części zabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], położonego w W. przy ul. [...] oraz o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] części do tego gruntu, oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali mieszkalnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w budynku przy ul. [...]. Odwołania od decyzji organu I instancji zostały wniesione przez właścicieli lokali w budynku znajdującym się na nieruchomości przy ul. [...] w W. W ocenie organu odwoławczego nie ma potrzeby tworzenia dodatkowych zabezpieczeń prawnych dla właścicieli lokali m. in. poprzez uznanie ich za strony postępowania w sprawie oddania gruntu dekretowego w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W przypadku znacznej liczby współużytkowników wieczystych ich zmiany podmiotowe, a co za tym idzie związane z tym trudności w ustaleniu stron postępowania, niejednokrotnie uniemożliwiają wydanie decyzji w sprawie oddania ułamkowej już części gruntu nieruchomości warszawskiej w użytkowanie wieczyste następcom prawnym byłych właścicieli. Skład orzekający Kolegium zgodził się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyrokach: z 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 951/13 i z 7 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1087/13. W konsekwencji uznał, że odwołujący się nie mają uprawnień strony w postępowaniu o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, na którym usytuowany jest budynek, w którym skarżący są właścicielami lokali. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. R., B. S., A. N., D. K., A. K., E. L. i W. C. skarżonej decyzji zarzucili: 1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 k.c. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie interes prawny skarżących, jako uczestników postępowania wynika z dyspozycji art. 233 k.c. dotyczącego uprawnień użytkownika wieczystego; 2. na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu: • art. 28 kpa poprzez nie przyznanie skarżącym prawa stron wynikającego z ich interesu prawnego dotyczącego niniejszej sprawy, podczas gdy skarżący wykazali się tytułem prawno-rzeczowym do przedmiotowego w sprawie gruntu; • art. 61 § 4 kpa poprzez zaniechanie przez organ powiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie, podczas gdy rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie dotyczy również interesu prawnego skarżących. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, że skarżącym, którzy są właścicielami lokali w budynku usytuowanym na nieruchomości dekretowej nie przysługuje legitymacja do bycia stroną postępowania w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części tej nieruchomości na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli tej nieruchomości. Przy czym organ odwoławczy powołał się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowane w wyrokach wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy mieć na uwadze, że w dacie wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji wszystkie przywołane przez organ wyroki nie były prawomocne. W dacie wyrokowania powołany przez organ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1695/12 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 508/14, a sprawa została przekazana temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia wyroku NSA wynika, że Sąd ten nie podzielił stanowiska Sądu I instancji co do braku legitymacji aktualnych właścicieli lokali do bycia stroną w postępowaniach dotyczących roszczeń dekretowych byłych właścicieli nieruchomości lub ich następców prawnych. NSA stwierdził, że stroną postępowania dotyczącego nieruchomości jest każdy podmiot, któremu obecnie przysługują prawa rzeczowe do tej nieruchomości. Wynika to z faktu, że właściciele lokali są jednocześnie właścicielami części wspólnych budynku i urządzeń i w każdym przypadku są współużytkownikami wieczystymi gruntu, co do którego zgłoszono roszczenie dekretowe, a zarazem ich prawa mogą być przeszkodą do zaspokojenia roszczeń byłych właścicieli dekretowych. Obowiązujące prawo w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) przewiduje, że samodzielne lokale mieszkalne mogą stanowić odrębną własność. W razie wyodrębnienia własności lokali, właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. W myśl art. 2 ust. 2 tej ustawy, nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz część budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W wyroku tym NSA powołał się również na stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 264/08, w którym wskazano, że obowiązujące prawo na podstawie art. 140 § 1 k.c. w równym stopniu chroni zarówno interesy dawnych właścicieli nieruchomości warszawskich, dochodzących w postępowaniu administracyjnym roszczeń dekretowych jak i osób, które w późniejszym czasie nabyły od Skarbu Państwa własność nieruchomości. Pozbawienie legitymacji prawnej właścicieli samodzielnych lokali, oprócz naruszenia norm prawa materialnego, godziłoby również w konstytucyjną zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) oraz zasadę ochrony własności (art. 64 ust. 1). Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w powołanych wyżej wyrokach. W świetle powyższego zasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 28 kpa poprzez błędną jego wykładnię. Organ odwoławczy naruszył również art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, z którego wynika legitymacja aktualnych właścicieli lokali do bycia stroną postępowania dotyczącego ustanowienia użytkowania wieczystego do określonej części gruntu nieruchomości warszawskiej, do którego przysługuje im prawo użytkowania wieczystego w określonej ułamkowej części. Naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, a to uzasadnia uchyleni decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest więc rozpoznać odwołanie wniesione od decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2014 r. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.