I SA/Wa 1136/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-29
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu na podstawie dekretu z 1945 r., prawidłowo zinterpretował przesłanki odmowy, w szczególności art. 7 ust. 2 i 5 dekretu, oraz czy postępowanie nadzorcze zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami KPA?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1967 r. odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu, została uchylona. Sąd uznał, że Minister błędnie zinterpretował art. 7 ust. 2 i 5 dekretu z 1945 r., traktując je jako samodzielne podstawy odmowy, zamiast analizować zgodność korzystania z gruntu z planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, organ nadzoru wykroczył poza swoje kompetencje, prowadząc postępowanie merytoryczne zamiast oceniać decyzje pod kątem wad z art. 156 § 1 KPA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. H. i K. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z maja 2009 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję tego ministra z lutego 2008 r. Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z 1967 r. (która z kolei utrzymała w mocy orzeczenie z 1967 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu), organy administracji oparły się na art. 7 ust. 5 dekretu z 1945 r. Skarżący zarzucili błędy w wykładni przepisów dekretu oraz KPA, w tym błędne uznanie, że brak koncesji na przemysł poligraficzny stanowił podstawę odmowy, a także naruszenie art. 6 KPA poprzez rozpatrzenie sprawy co do jej istoty zamiast poszukiwania wad proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2008 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Ministra Infrastruktury solidarnie na rzecz J. H. i K. P. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Agnieszka Miernik Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi J. H. i K. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury solidarnie na rzecz J. H. i K. P. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosków G. S. oraz J. H. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2008 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] listopada 1967 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z [...] czerwca 1967 r. nr [...] odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]lutego 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister przedstawił następujący stan sprawy:
Minister Infrastruktury decyzją z [...] lutego 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] listopada 1967 r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] czerwca 1967 r. odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...].
G. S. i J. H. wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z wniosku G. S. wynika ogólne niezadowolenie z podjętej przez organ nadzoru decyzji. J. H. podniosła natomiast, iż organ dekretowy wydając decyzję nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy. Organ nadzoru nie zebrał wszystkich istotnych dowodów w sprawie, a w szczególności nie ustalił które dokładnie części nieruchomości przeznaczone są na poszczególne cele, z ustaleniem ich granic i powierzchni. Organ nie wziął pod uwagę, że na części nieruchomości usytuowany jest zamieszkany budynek , a co za tym idzie nie ma możliwości umiejscowienia tam np. terenów zielonych. Wnioskodawczyni podniosła też, że organ dekretowy I instancji błędnie zastosował art. 7 ust. 5 dekretu jako samodzielną podstawę do odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości, bowiem w dekrecie wyraźnie w art. 7 ust. 2 jest podkreślone, że odmowa może być uzasadniona tylko planami zabudowania i ten zapis nie może być interpretowany rozszerzająco na niekorzyść właścicieli.
Rozpoznając sprawę ponownie Minister Infrastruktury wskazał m.in., że nieruchomość położona przy ul. [...] była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem z [...] czerwca 1967 r. odmówiło dotychczasowym właścicielom przyznania prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Uzasadniając odmowę organ wskazał art. 7 ust. 5 dekretu, zgodnie z którym gmina mogła odmówić dotychczasowemu właścicielowi przyznania wieczystej dzierżawy albo prawa zabudowy w przypadku niezłożenia wniosku albo "z jakichkolwiek innych przyczyn". Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z [...] listopada 1967 r. wskazało jako podstawę odmowy obok art. 7 ust. 5 dekretu także przepisy ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych (Dz. U. Nr 47, poz. 228).
"Jakiekolwiek inne przyczyny", o których mówi art. 7 ust. 5 dekretu znajdują swoją konkretyzację w obowiązującym w dacie orzekania przez organy dekretowe w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, mającym moc powszechnie obowiązującą i rangę aktu prawnego. Nie można zgodzić się z zarzutem, że niepowołanie przez organy dekretowe w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji art. 7 ust. 2 dekretu wypełnia przesłankę rażącego naruszenia prawa. Stosownie do tego przepisu, gmina obowiązana była uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem opisanym w planie zabudowania. Z przepisów dekretu wynika, że odmowa przyznania żądanego prawa mogła nastąpić, gdy korzystanie z nieruchomości przez dotychczasowego właściciela nie dało się pogodzić z jej przeznaczeniem wskazanym w planie zagospodarowania przestrzennego.
Nie można też podzielić stanowiska, iż planem obowiązującym w dacie wydania decyzji dekretowych był plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Prezydium Rady Narodowej W. w dniu [...] października 1961 r. Brak jest dokumentów pozwalających na wskazanie publikacji planu z 1961 r., co nie pozwala na odniesienie się do zapisów tego planu. Minister powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. I S.A./Wa 391/07 (niepubl.) i wyrok tego Sądu z 26 września 2007 r. sygn. I S.A./Wa 910/07 (niepubl.).
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dacie wydania orzeczeń dekretowych obowiązywał Miejscowy Plan Zabudowania m.st. Warszawy nr 75 uchwalony przez Naczelną Radę Odbudowy m.st. Warszawy w dniu 5 marca 1949 r., opublikowany w M.P. Nr A-14, poz. 200. Ten plan był jedynym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym dla terenu przedmiotowej nieruchomości.
Z badań uprawnionego geodety wynika, że część nieruchomości przy ul. [...] wyłączona została spod zabudowy i przeznaczona na ogród, urządzenia pomocnicze dróg oraz drogi dla pieszych do użytku publicznego, a w części pod wolnostojący zespół budynków Państwowego Zakładu Przemysłu [...]. We wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych J. H. nie kwestionuje słuszności tych orzeczeń, bowiem jak podała "w zakresie drobnej części nieruchomości nie dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wg planu zabudowania z 1949 r., dotyczyło to mianowicie części przeznaczonej pod drogi i urządzenia pomocnicze".
Przeznaczenie natomiast części nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego m.in. na ogród należy interpretować łącznie, biorąc pod uwagę pozostałe funkcje wymienione w planie. Oznacza to, że funkcją główną były drogi dla pieszych, natomiast urządzenia pomocnicze dróg jak również ogrody pełniły funkcje akcesoryjne tych dróg. Należy uznać, iż ogrody te miały charakter publiczny, ogólnodostępny, podobnie jak drogi dla pieszych i urządzenia pomocnicze dróg. Cele, na jakie przeznaczono przejęty grunt w planie zabudowy z 1949 r. odbiegały zasadniczo od dotychczasowego sposobu wykorzystania przedmiotowej nieruchomości przez jej dotychczasowych właścicieli i uniemożliwiały dalsze korzystanie z nieruchomości.
Plan zabudowy nie przewidywał dla terenu przedmiotowej nieruchomości budownictwa mieszkaniowego, ale drogi dla pieszych do użytku publicznego oraz na państwowy przemysł poligraficzny.
Rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej organ nadzoru bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny, jaki istniał w chwili wydania kwestionowanego orzeczenia. Późniejszy sposób zabudowy gruntu nie ma wpływu na ocenę, czy przy wydawaniu orzeczenia odmawiającego przyznania prawa własności czasowej doszło do rażącego naruszenia prawa, na co wskazują wnioskodawcy. Organ nadzoru w sposób wyczerpujący wyjaśnił stan prawny i faktyczny nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania.
Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. stanowią w istocie polemikę z ustaleniami przedstawionymi w tej decyzji. W następstwie powtórnej analizy zebranego materiału dowodowego nie stwierdzono, aby istniały nowe okoliczności stanowiące podstawę do zmiany rozstrzygnięcia wydanego przez Ministra Infrastruktury.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. H. i K. P. wniosły o uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury z [...] maja 2009 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego organu z [...] lutego 2008 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżących decyzje te naruszają art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż odmowa przyznania byłemu właścicielowi prawa do gruntu na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu bez wyraźnego i jednoznacznego ustalenia przeznaczenia gruntu na podstawie obowiązującego planu zabudowy (zagospodarowania przestrzennego) nie stanowi rażącego prawa;
art. 7 ust. 5 dekretu przez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepisy ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 228 ze zm.) mogły stanowić podstawę do odmowy uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa do gruntu na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu przejętego na własność gminy m.st. Warszawy na podstawie art. 1 dekretu;
art. 7 ust. 2 dekretu w związku z art. 4 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państw gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.), art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o zakładaniu nowych przedsiębiorstw i popieraniu inicjatywy w przemyśle i handlu (Dz. U. Nr 3, poz. 18 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 maja 1949 r. w sprawie koncesjonowania przedsiębiorstw przemysłu poligraficznego i drukarń (Dz. U. Nr 34, poz. 245 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż negatywną przesłankę w zakresie wniosku o przyznanie prawa do gruntu stanowił fakt, iż wnioskodawcy nie wykazali, iż posiadali koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przemysłu [...], ani nie wykazali, iż posiadali ją, ani też powyższa nieruchomość uprzednio była wykorzystywana w tym celu;
art. 6 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, iż przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stanowi rozpatrzenie sprawy co do jej istoty, a nie poszukiwanie uchybień i wadliwości proceduralnych oraz dotyczących prawa materialnego w zakresie skarżonej decyzji;
art. 156 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nierozstrzygnęcie w ramach przeprowadzonego postępowania nieważnościowego, czy decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z [...] listopada 1967 r. oraz orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z [...] czerwca 1967 r. wywołały nieodwracalne skutki prawne;
art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, iż brak uzasadnienia faktycznego decyzji administracyjnej nie stanowi o wadliwości tego aktu.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja administracyjna jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w tym postępowaniu nie można rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym, gdyż zakres uprawnień organu orzekającego w postępowaniu nadzorczym jest węższy od zakresu uprawnień organu odwoławczego. Zgodnie ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. II S.A./Wa 2095/06, powyższe postępowanie ogranicza się do poszukiwania uchybień i wadliwości tak proceduralnych jak i prawa materialnego, jakich dopuścił się organ wydający decyzję. W świetle powyższego Minister Infrastruktury winien był dokonać oceny, czy Prezydium Rady Narodowej W., a następnie Minister Gospodarki Komunalnej w sposób prawidłowy zastosowali zarówno przepisy prawa materialnego – w tym przypadku wyłącznie przepisy dekretu – jak i proceduralnego w trakcie rozpoznawania wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...] w W.
Organ pierwszej instancji negatywne rozpatrzenie wniosku uzasadnił wyłącznie treścią art. 7 ust. 5 dekretu. W przepisie tym mowa jest o "jakichkolwiek innych przyczynach" nieuwzględnienia wniosku dekretowego, przy czym nie sposób domyślić się jakiej subsumcji powyższego przepisu organ w niniejszej sprawie dokonał. Dostrzegając tę oczywistą wadliwość Minister Gospodarki Komunalnej sprecyzował, że wniosek został rozpatrzony negatywnie właśnie z powodu "jakichkolwiek innych przyczyn", którymi w jego ocenie były przepisy ustawy z dnia 28 maja 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych.
Wyłączną i jedyną dopuszczalną negatywną przesłanką rozpoznania wniosku dekretowego mogło stanowić ustalenie przez właściwe organy, że dalsze korzystanie z nieruchomości nie dało się pogodzić z jej przeznaczeniem w obowiązującym planie zabudowania.
Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] lutego 2008 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądowym, postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, którego przedmiotem jest zbadanie przez organ nadzoru zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., który to przepis zawiera zamknięty katalog tych przesłanek Organ nadzoru nie jest natomiast władny rozstrzygnąć sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać. W dotychczasowym orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się również, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z powyższego wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności, a ustalenie te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy przede wszystkim wskazać, że art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy jako jedyne kryterium przyznania prawa do gruntu przyjmuje brak sprzeczności w dotychczasowym korzystaniu z gruntu przez właściciela z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowy. A więc tylko wykazana sprzeczność korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem według planu zabudowania mogła stanowić podstawę nieuwzględnienia wniosku zgłoszonego zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu. Dekret nie określa żadnych innych negatywnych przesłanek przyznania prawa do gruntu dotychczasowym właścicielom. Wprawdzie w art. 7 ust. 5 dekretu mowa jest o "nieprzyznaniu gruntu z jakichkolwiek innych przyczyn", jednakże wykładnia tego przepisu nie może oznaczać, iż owe inne przyczyny stanowią samodzielną przesłankę odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego. W tym przedmiocie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lutego 1995 r. sygn. III ARN 83/94 (OSNAP 1995, z. 12, poz. 142), stwierdzając m.in., iż przepis art. 7 ust. 5 dekretu w zestawieniu z treścią art. 7 ust. 1-4 dekretu nie mógł stanowić samodzielnej podstawy odmowy ustanowienia dzierżawy wieczystej, gdyż zawarte w nim pojęcie jakichkolwiek innych przyczyn nie odnosi się do podstaw prawnych wymaganych do uwzględnienia wniosku o ustanowienie dzierżawy wieczystej lub prawa zabudowy, lecz do braku faktycznej możliwości zaspokojenia roszczeń dotychczasowego właściciela nieruchomości. Wykładnia jakichkolwiek innych przyczyn nie może wykraczać poza cele dekretu i przeznaczenia gruntów, skonkretyzowane w obowiązującym planie zabudowy przestrzennej stolicy, a nadto poza cel przejścia z mocy prawa gruntów na obszarze m.st. Warszawy z dniem wejścia w życie dekretu na własność gminy st. Warszawy określony w art. 1 dekretu.
Pogląd ten Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę w pełni podziela.
Artykuł 7 ust. 5 dekretu, który stanowi, że w razie niezgłoszenia wniosku przewidzianego w ust. 1 lub nieprzyznania z jakichkolwiek innych przyczyn dotychczasowemu właścicielowi wieczystej dzierżawy albo prawa zabudowy, gmina obowiązana jest uiścić odszkodowanie w myśl art. 9, nie może stanowić samodzielnej przesłanki odmowy ustanowienia prawa do gruntu. Powołany przepis ustala warunki do przyznania odszkodowania w myśl art. 9 dekretu, a nie przesłanki do odmowy przyznania wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy.
Wskazać też trzeba, że problematyka możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w sytuacji, gdy plan zagospodarowania przestrzennego przeznaczał nieruchomość na cele użyteczności publicznej, była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. W uchwale siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 5/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej nie wyłączało możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.).
W uzasadnieniu powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w art. 7 dekretu o gruntach warszawskich nie posłużono się konstrukcją prawną, iż odmawia się przyznania prawa własności czasowej, jeżeli grunt znajduje się na terenie przeznaczonym na cele użyteczności publicznej (cele publiczne), ale konstrukcją, według której przyznanie lub odmowa przyznania prawa własności czasowej do gruntu została uzależniona od tego, czy da się to pogodzić z planem zagospodarowania przestrzennego (wcześniej planem zabudowania). Przyjęta konstrukcja prawna zakładała zatem konieczność rozważenia, czy przeznaczenie terenu w planie na określony cel, w tym także cel użyteczności publicznej (cel publiczny) da się pogodzić z przyznaniem prawa własności czasowej do określonego gruntu znajdującego się na tym terenie. Nie można więc z góry wykluczyć przyznania prawa własności czasowej do określonego gruntu z tego tylko powodu, że grunt ten znajduje się na terenie przeznaczonym na cele użyteczności publicznej. Możliwe było przecież przeznaczenie większego terenu na cele użyteczności publicznej (cele publiczne), z możliwością jednak wykorzystania części tego terenu także na inne cele. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył ponadto, że przyjęcie poglądu o "automatycznym" wyłączeniu możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej w sytuacji przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego pod cele użyteczności publicznej oznaczałoby niebezpieczeństwo abstrahowania od tego, czy cała nieruchomość, czy też jej część została przeznaczona na określone cele, a jeśli tak, to i z tego powodu konieczne było czynienie stosownych ustaleń.
Pogląd wyrażony w powyższej uchwale Sąd w obecnym składzie w pełni podziela. Obowiązkiem organu nadzoru było dokonanie wnikliwej analizy obowiązującego w dacie wydania orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. planu zagospodarowania przestrzennego i szczegółowe wyjaśnienie czy rzeczywiście korzystanie z gruntu przedmiotowej nieruchomości przez dotychczasowego właściciela nie dało się pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości w tym planie. Zaskarżone decyzje rozważań w powyższym zakresie w istocie nie zawierają.
Dodać należy, że dopiero w decyzjach nadzorczych dokonano analizy obowiązującego w dniu wydania orzeczeń dekretowych planu zagospodarowania przestrzennego nr 75, obejmującego przedmiotową nieruchomość. Tym samym organ nadzoru – co słusznie podnosi skarżący – dokonał w istocie ponownego rozpatrzenia wniosku dekretowego, a nie oceny decyzji i orzeczenia z 1967 r. Wykroczył zatem poza swoje uprawnienia jako organu nadzorczego, którego zadaniem jest ocena orzeczeń pod względem przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., a nie prowadzenie postępowania mającego na celu wykazanie, że mimo istotnych wad badanych orzeczeń, odpowiadają one prawu. Do postępowania nadzorczego stosuje się wszystkie przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego, zasady postępowania, nie oznacza to jednak, że organ nadzorczy jest uprawniony do nadawania badanej decyzji treści, których ona nie zawiera.
Wszczęcie postępowania w sprawie nieważności decyzji nie zwalnia organu od przeprowadzenia postępowania pod względem występowania wszystkich przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (por. np. wyroki NSA z 11 kwietnia 2001 r. sygn. IV SA 645/99, LEX nr 53459 i WSA w Gliwicach z 5 marca 2009 r. sygn. II SA/GL 1043/08.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] lutego 2008 r. wydane zostały z naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło