I SA/Wa 1140/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. A. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1140/13 w sprawie ze skargi S. A. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1140/13 oddalił skargę S. A. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji W dniu 22 lutego 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Uzasadnił, że po dniu 23 stycznia 2014 r. chorował oraz miał wiele problemów w domu i w pracy, co powodowało, iż nie mógł skutecznie skontaktować się z Sądem. Dopiero na trzy dni przed napisaniem przedmiotowego wniosku opatrzonego datą 21 lutego 2014 r. uzyskał informację, że uzasadnienie wyroku nie zostanie sporządzone z urzędu (jak sądził), a termin do jego złożenia już upłynął. Zarządzeniem z dnia 5 marca 2014 r. Sąd wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braku formalnego ww. wniosku o przywrócenie terminu, poprzez podanie, jaka konkretnie dolegliwość zdrowotna była przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uprawdopodobnienie wystąpienia tej dolegliwości zdrowotnej przy pomocy jakiegokolwiek dokumentu lub jego odpisu, podanie w którym dniu ustała przyczyna uchybienia – w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w oparciu o okoliczności wynikające z jego uzasadnienia. Ponadto Sąd wskazał w tym zarządzeniu, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął z dniem 30 stycznia 2014 r., licząc 7-dniowy termin od dnia ogłoszenia wyroku w dniu 23 stycznia 2014 r. Zatem wskazane okoliczności, nadesłane dokumenty uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu przez skarżącego powinny dotyczyć okresu, w którym mógł on skutecznie złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku (23-30 stycznia 2014 r.). W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca wskazał, że cierpi m.in. na [...]. Z uwagi na te choroby zdarza się, że występują u niego okresy, w których myśli powoli i ociężale. Nie jest wtedy w stanie okresowo racjonalnie funkcjonować i właściwie oceniać rzeczywistość. Takie dolegliwości wystąpiły u niego od 23 stycznia 2014 r. do dnia 18 lutego 2014 r. Po poprawie stanu zdrowia zatelefonował do sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdzie uzyskał informację o uchybieniu terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 ppsa). W myśl przepisu art. 88 ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że strona skarżąca wniosła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z zachowaniem 7 terminu określonego w ww. art. 87 § 1 p.p.s.a., jednak w ocenie Sądu nie uprawdopodobniła, że uchybienie ww. terminu nastąpiło z uwagi na jej stan zdrowia oraz związane z tym okoliczności - bez jej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek, ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienie winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07). W niniejszej sprawie wskazana przez wnioskodawcę przyczyna uchybienia terminu związana była z okresem niedyspozycji skarżącego, w trakcie którego - jak określił - myśli powoli i ociężale. Powoduje to, że nie jest w stanie okresowo racjonalnie funkcjonować i właściwie oceniać rzeczywistość. Wskazał, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 18 lutego 2014 r. Podnieść należy, iż skarżący zarządzeniem z dnia 5 marca 2014 r. został wezwany do uprawdopodobnienia, m.in. wystąpienia wskazanych przez niego dolegliwości zdrowotnych przy pomocy jakiegokolwiek dokumentu lub jego odpisu. Dokumentów takich jednak do swojej odpowiedzi nie załączył. W ocenie Sądu wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie wyroku zapadłego w niniejszej sprawie nastąpiło bez jego winy. Sąd zauważa, że skoro skarżący cierpi na wymienione choroby przewlekle i jak twierdzi występują u niego okresy obniżonej percepcji, powinien zatem uwzględnić możliwość wystąpienia takich okoliczności – z uwagi na ich okresowy i nawracający charakter. Zobowiązany był podjąć czynności w celu przeciwdziałania wystąpieniu takiej sytuacji, np. przez ustanowienie pełnomocnika. Na wskazaną uprzednio ocenę Sądu dotyczącą winy, wpłynął także fakt, że mimo stosownego wezwania skarżący nie uprawdopodobnił swoich schorzeń jakimkolwiek dokumentem. Nie przedłożył ani zaświadczenia lekarskiego, ani innych dokumentów z których wynikałoby pogorszenie stanu zdrowia we wskazanym okresie. Sąd podkreśla, że skarżący de facto powołuje się na brak wiedzy o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, które to informacje uzyskał trzy dni przed złożeniem przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu. Jak jednak wynika z akt sprawy (k. 22 akt sądowych) przy zawiadomieniu o terminie rozprawy został pouczony, że sentencji wyroku oddalającego skargę, ogłoszonego na rozprawie, Sąd nie doręcza stronom (pkt 2 pouczenia). Ponadto pkt 3 tej informacji stanowi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Z tego też względu Sąd na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 § 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia.