I SA/Wa 1140/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-07
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Joanna Skiba, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu na podstawie dekretu z 1945 r. w sytuacji, gdy istniejąca zabudowa (garaż podziemny) uniemożliwia podział nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu na podstawie dekretu z 1945 r., jeśli istniejąca zabudowa uniemożliwia podział nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, co czyni decyzję o przyznaniu prawa użytkowania wieczystego niewykonalną. Brak możliwości wydzielenia odrębnych działek geodezyjnych stanowi przeszkodę faktyczno-prawną uniemożliwiającą uwzględnienie wniosku dekretowego.Stan faktyczny
Skarżący domagali się przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu na podstawie dekretu z 1945 r. Organy administracji odmówiły, wskazując na istnienie garażu podziemnego, którego podział zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami był niemożliwy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz przepisów Kpa. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi K.W. i A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] po rozpoznaniu odwołania K.W. i A.W., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], pochodzącego z hip. [...], stanowiącego obecnie część działek ewidencyjnych nr [...], [...] oraz [...] z obrębu [...].
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Prezydent W., decyzją z dnia [...] września 2013 r. odmówił przyznania K.W., Z.G., A.W., M.S., M.S., K.S., K.D., J.S. i S.S. prawa użytkowania wieczystego do opisanego wyżej gruntu. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że nieruchomość [...] położona przy ul. [...], ozn. hip. [...] (obecnie [...]), położona jest na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – zwanego dalej "dekretem". Obecnie grunt powyższy jest własnością W..
Objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę W. nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1949 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W.. Zgodnie z zaświadczeniem Oddziału Ksiąg Wieczystych Sądu Grodzkiego w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1948 r. tytuł własności nieruchomości [...] nr [...] uregulowany był jawnym wpisem na imię: J.G., J.S. oraz M.G. w częściach równych do połowy oraz M. z A.G. i Z. z A.S. w częściach równych co do drugiej połowy.
Poprzedni właściciele nieruchomości w dniu 24 sierpnia 1948 r. złożyli z zachowaniem terminu określonego w art. 7 dekretu wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.
Prezydent W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] grudnia 1949 r., nr [...] odmówił dawnym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...] uchyliło przedmiotowe orzeczenie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Rozpoznając ponownie wniosek z dnia 24 sierpnia 1948 r. organ ustalił, że dawna nieruchomość hipoteczna nr [...] znajduje się obecnie w obrębie [...] i w jej skład wchodzi działka ewidencyjna nr [...] - własność Skarb Państwa oraz działki ewidencyjne nr [...], nr [...] cz., nr [...] cz., nr [...] cz. - własność W.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] ustanowił prawo użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli hipotecznych pozostawiając do późniejszego rozpoznania część wniosku dotyczącą pozostałego gruntu.
Organ ustalił, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] spełnia warunki określone w dekrecie z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, ponieważ zgodnie z uchwałą nr [...] Rady W. z dnia [...] października 2006 r. w sprawie studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego W. - nieruchomość położona jest na obszarze oznaczonym jako [...]. Dla strefy centralnej ustala się rozwój funkcji usługowych o znaczeniu międzynarodowym, krajowym, regionalnym i ogólnomiejskim.
Prezydent W., decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], której część stanowi działka nr [...], [...] oraz [...] z obr. [...], uzasadniając, że pod gruntem działek nr [...] i [...] znajduje się budynek wielostanowiskowego garażu podziemnego, stanowiącego współwłasność P. S.A. oraz B. [...] S.A. W decyzji tej wskazano, że bryła budynku garażu podziemnego znajduje się pod powierzchnią gruntów działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...], a projektowana granica podziału nieruchomości, tożsama z przebiegiem granicy dawnej nieruchomości hip. [...], przebiega wewnątrz budynku garażu podziemnego powodując jego podział, niespełniając warunku określonego w art. 93 ust. 3b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ugn", tj. nie przebiega wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przykrycia dachu, a w razie braku takich ścian wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przykrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części.
Organ zaznaczył, że przepisy dekretu nie regulują sytuacji prawnej budynków wybudowanych po dniu 21 listopada 1945 r. na gruntach objętych dekretem. Mają tutaj zastosowanie ogólne przepisy dotyczące oddawania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych zabudowanych. W myśl art. 31 ugn, oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej następuje z równoczesną sprzedażą położonych na terenie tej nieruchomości budynków i innych urządzeń. Budynki sprzedawane muszą jednak w całości znajdować się na gruncie oddawanym w użytkowanie wieczyste. W przypadku, gdy budynki wykraczają poza granice gruntu, musi istnieć możliwość wydzielenia z takich budynków samodzielnego obiektu budowalnego w granicach mającego powstać prawa użytkowania wieczystego. W § 210 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) stwierdzono, że części budynku wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie - od fundamentu do przykrycia dachu - mogą być traktowane jako odrębne budynki, zaś w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 258, poz. 2663) stwierdzono, że jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przykrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części, które mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje. Brak takich ścian w części budynku znajdującej się na gruncie, który ma zostać oddany w użytkowanie wieczyste powoduje niemożność dokonania podziału budynku, a w konsekwencji niemożność ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu pod tą częścią budynku. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Zdaniem organu, z przedstawionych powodów decyzja ustanawiająca prawo użytkowania wieczystego byłaby decyzją niewykonalną, a zatem obarczoną wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 5 Kpa.
W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono naruszenie art. 107 Kpa, tj. powołanie błędnej podstawy prawnej, jak również błędne uzasadnienie decyzji, a także naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu poprzez jego niezastosowanie pomimo spełnienia wszystkich przesłanek do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Podniesiono, że organ odmawiając prawa użytkowania wieczystego gruntu i jednocześnie nieproponując wnioskodawcom innego gruntu dopuścił się również naruszenia art. 7 ust. 4 dekretu. Dla rozstrzygnięcia sprawy bez znaczenia pozostaje fakt, że na przedmiotowej działce znajdują się garaże. Organ naruszył także art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP ustanawiające zasadę ochrony własności. Rażąco naruszono ponadto art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który stwierdza, że każda osoba fizyczna ma prawo do poszanowania swojego mienia. Rażące naruszenie prawa przez organ miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, przez naruszenie zasady legalności działania wyrażonej w art. 6 Kpa oraz zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał, że w oparciu o art. 7 ust. 2 dekretu, należy dokonać ustaleń, co do: położenia nieruchomości objętej wnioskiem, jej powierzchni, obecnego sposobu zagospodarowania poszczególnych jej części oraz oceny możliwości korzystania z nieruchomości przez następców prawnych poprzednich właścicieli w sposób zgodny z jej przeznaczeniem według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Kolegium z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji wywiązał się z tego obowiązku. Przedmiotem przejęcia prawa własności na rzecz W. na podstawie przepisów dekretu były grunty. Ustanowienie własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) na nieruchomościach, które zabudowane zostały przez byłych właścicieli, nie jest sprzeczne z obecnie obowiązującymi przepisami regulującymi prawo użytkowania wieczystego i prawo własności. Użytkownik wieczysty pozostaje bowiem właścicielem naniesień, które dokonane były na gruncie przed odjęciem mu lub jego poprzednikom prawnym prawa własności gruntu. Sytuacja kształtuje się odmiennie w przypadku, gdy nieruchomość przejęta w trybie powołanego dekretu została zabudowana przez inne podmioty, niż były właściciel gruntu. Rozstrzygnięcie musi łączyć się wówczas, zgodnie z zasadą superficies solo cedit (art. 47 § 1 w zw. z art. 48 Kc.), z koniecznością przeniesienia własności naniesień (budynków). Jednakże wniosek dekretowy może być załatwiony pozytywnie tylko wówczas, gdy zabudowa została dokonana przez Skarb Państwa lub gminę. Tylko wówczas bowiem istnieje możliwość pełnego rozporządzania nieruchomością na rzecz dotychczasowego właściciela lub jego następców prawnych. Organ ma zatem obowiązek nie tylko zbadać warunki wynikające z dekretu, ale również określić warunki zawarcia umowy użytkowania wieczystego. Decyzja musi być bowiem możliwa do wykonania. Jeżeli na gruncie zaszły takie zmiany, że uniemożliwiają one zawarcie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, organ nie może wydać decyzji o przyznaniu użytkowania wieczystego. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że organ nie mógł przyznać prawa użytkowania wieczystego, pomimo spełnienia warunku dekretowego do gruntu, brak było bowiem możliwości wydzielenia części, którą strona mogłaby uzyskać w drodze ustanowienia użytkowania wieczystego. Organ odwoławczy powołał decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2013 r. odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości oraz przytoczył wcześniej przedstawioną argumentację organu pierwszej instancji w powyższej kwestii podkreślając, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego przemawia za stwierdzeniem, że decyzja z dnia [...] września 2013 r. odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego jest prawidłowa. Zdaniem SKO, organ pierwszej instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe i szczegółowo wyjaśnił i uzasadnił dlaczego nie jest możliwe takie wydzielenie działki, które umożliwiałoby ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawcy.
Na poparcie podnoszonych twierdzeń Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1874/10 i podkreśliło, że podział budynku możliwy jest wyłącznie w sposób określony przez przepisy prawa oraz że szczegółowo wyjaśniono to stronie w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Kolegium zaznaczyło ponadto, że nie chodzi tu o fizyczne wybudowanie ścian oddzielenia przeciwpożarowego, lecz o taką możliwość. W niniejszej sprawie takiej możliwości nie ma. Organ powołał ponadto stanowisko zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2007 r., nr III CZP 136/06, w której stwierdzono, że podział pionowy budynku na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste (art. 235 Kc.) jest dopuszczalny wraz z podziałem gruntu tylko w taki sposób, że linia podziału budynku odpowiada linii podziału działki i przebiega przez istniejącą w całości lub w znacznej części ścianę budynku, dzieląc go na regularne i samodzielne części, stanowiące odrębne budynki" (OSNC 2007/11/163). ,
Za nieuzasadniony uznano ponadto zarzut nierozpatrzenia przez organ pierwszej instancji sprawy przyznania gruntu zamiennego, jest to bowiem odrębna sprawa administracyjna, co utrwalone zostało w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. powołany wyrok z dnia 9 listopada 2011 r.).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP ustanawiających zasadę ochrony własności oraz art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, organ wskazał, że zgodnie z art. 1 dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, na własność W., a więc decyzja pozostaje bez wpływu na prawo własności wnioskodawcy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły K.W. i A.W., zarzucając zaskarżonej decyzji: rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 21 ust. 1 i 2 i art. 64 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niezwrócenie nieruchomości następcom prawnym byłych właścicieli; 2) art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez jego niezastosowanie, co spowodowało naruszenie podstawowych praw skarżących do poszanowania mienia; 3) rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: art. 107 § 1 i § 3 Kpa, poprzez jego błędne zastosowanie, co skutkowało wskazaniem błędnej podstawy prawnej, niejasnym i nieprecyzyjnym rozstrzygnięciem oraz błądnym uzasadnieniem podstawy prawnej i faktycznej z pominięciem istotnych faktów i stanu faktycznego przez organ drugiej instancji; 4) zasady legalności działania (art. 6 Kpa) poprzez błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego przy rozpoznawaniu i rozstrzygnięciu sprawy; 5) zasady prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) poprzez niewywiązanie się z ciążącego na Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. obowiązku wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, co skutkowało brakiem możliwość stworzenia rzeczywistego obrazu sprawy, a tym samym trafnego rozstrzygnięcia; 6) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie wadliwej decyzji organu pierwszej instancji w mocy; 7) art. 138 § 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia; 8) art. 156 § 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie. W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczono szereg argumentów na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi wskazując, że w treści decyzji Kolegium wskazano podstawę prawną i motywy podjętego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie nie jest sporne to, że wniosek z dnia 24 sierpnia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) został wniesiony w terminie 6 miesięcy, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Poza sporem jest także to, że w niniejszej sprawie na drodze realizacji wniosku dekretowego nie stała przeszkoda o charakterze planistycznym, o której mowa w art. 7 ust. 2 dekretu. Jak wynika z akt sprawy teren przy ul. [...], stanowiący części działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...], położony w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...], nie jest objęty obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego.
W niniejszej sprawie spór pomiędzy skarżącymi, a organami orzekającymi w administracyjnym toku instancji dotyczy możliwości wydzielenia działek ewidencyjnych z istniejących nieruchomości, których części zawierają się w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej.
Jeżeli chodzi o to zagadnienie zacząć należało od tego, że zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu (przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego) gmina ma obowiązek uwzględnić wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela (w niniejszej sprawie chodzi o osoby fizyczne) da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Z art. 7 ust. 3 dekretu wynika, że w razie uwzględnienia wniosku gmina jest zobligowana do określenia warunków, pod którymi umowa może być zawarta.
Aby zatem rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę o przyznanie prawa użytkowania w trybie art. 7 ust. 2 dekretu Prezydent W. musiał przede wszystkim ustalić przedmiot tego postępowania, ponieważ sprawa dekretowa dotyczy konkretnej nieruchomości w rozumieniu art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego. Nie można pominąć tego, że w razie pozytywnego rozpatrzenia wniosku dekretowego rozstrzygnięcie zawarte w decyzji dekretowej musi nadawać się do wykonania poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego.
Trafnie wskazali K.W. i A.W., że jedyną przeszkodą materialnoprawną, wynikającą z przepisu art. 7 ust. 2 dekretu jest brak możliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela (jego następcę prawnego) z przeznaczeniem nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu wydania decyzji dekretowej.
Uszło jednak uwadze skarżących, że skoro przepis art. 7 ust. 2 dekretu stanowi część regulacji z zakresu szeroko rozumianego gospodarowania nieruchomościami publicznymi, to nie można wykluczyć tego, że w konkretnym przypadku podstawą odmowy przyznania prawa użytkowania w trybie powyższego przepisu mogą być przeszkody natury faktyczno-prawnej, uniemożliwiające uwzględnienie wniosku dekretowego, w tym brak możliwości wydzielenia działek geodezyjnych jako odrębnych nieruchomości na potrzeby realizacji wniosku dekretowego.
Prawidłowo wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. że w niniejszej sprawie wniosek dekretowy nie może być uwzględniony, z powodu braku możliwości wydzielenia z działek nr [...], [...] i [...] odrębnych nieruchomości w granicach nieruchomości dekretowej nr hip. [...]. Jak wynika z akt sprawy na skutek postępowania wszczętego z urzędu (zawiadomienie z dnia 9 listopada 2011 r.) Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], działając na podstawie przepisu art. 95 pkt 4 ugn, odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wydzielenie działek nr [...], [...] i [...] w granicach dawnej nieruchomości dekretowej nr [...], zaprojektowanych na mapie podziału, nie jest możliwe. Organ wskazał, że projektowana granica podziału nieruchomości tożsama z przebiegiem granicy dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] przebiega wewnątrz budynku garażu podziemnego (znajdującego się pod powierzchnią m.in. działek nr [...], [...] i [...]), powodując jego podział nie spełniający wymogu z art. 93 ust. 3b ugn, tj. nie przebiega wzdłuż pionowych płaszczyzn ścian oddzielenia przeciwpożarowego usytuowanych na całej wysokości budynku, a w razie braku takich ścian wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku, dzielące budynek na dwie odrębne części. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] maja 2012 r.
Sąd zauważa, że wskazana wyżej ostateczna decyzja odmawiającą podziału nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...] i [...] miała istotne konsekwencje dla sprawy prowadzonej w trybie art. 7 ust. 2 dekretu. Odmowa podziału wskazanych wyżej nieruchomości oznacza bowiem, że w sprawie dekretowej nie ma przedmiotu postępowania – konkretnych nieruchomości, których przy spełnieniu przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu, decyzja dekretowa mogłaby dotyczyć. Ostateczna decyzja odmawiająca podziału nieruchomości wiąże Prezydenta W. orzekającego jako organ w sprawie dekretowej dopóki, dopóty nie zostanie wycofana z obrotu prawnego w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 16 § 1 Kpa. Przepis art. 7 dekretu nie uprawniał zaś Prezydenta W. do rozstrzygnięcia w zakresie podziału przedmiotowych nieruchomości w postępowaniu o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Temu celowi służy odrębne postępowanie administracyjne, gdzie podstawę materialnoprawną sprawy stanowi przepis art. 95 pkt 4 ugn.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie podzielił stanowiska skarżących, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 21 ust. 1 i 2 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Sąd zwraca uwagę, że odmowa uwzględnienia wniosku dekretowego była konsekwencją wcześniejszej ostatecznej decyzji odmawiającej zatwierdzenia podziału nieruchomości. Wobec tego organ dekretowy nie mógł rozstrzygnąć o przyznaniu prawa użytkowania wieczystego do nieistniejących nieruchomości. Taka decyzja byłaby trwale niewykonalna w momencie jej wydania, a więc obciążona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 Kpa. Trudno bowiem wyobrazić sobie, aby na podstawie decyzji przyznającej użytkowanie wieczyste do niewydzielonej części nieruchomości została zawarta umowa cywilnoprawna. Z przepisów art. 27 w zw. z art. 4 pkt 1 i ugn wynika w sposób jednoznaczny, że oddana w użytkowanie wieczyste może być nieruchomość gruntowa (grunt), a nie jej niewydzielona część. To samo wynika z przepisów art. 46 § 1 i art. 232 Kc. W użytkowanie wieczyste może być oddany tylko grunt mający określone granice, będący wyodrębnioną częścią powierzchni ziemskiej. Wbrew temu co twierdzą skarżący, działanie w zgodzie z wskazanymi w pkt 1 i 2 skargi przepisami nie może prowadzić do wydawania decyzji w warunkach nieważności.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi wskazujących na rażące naruszenie w niniejszej sprawie przepisów art. 6, art. 7, art. 107 § 1 i 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniło powody braku możliwości uwzględnienia wniosku dekretowego. Organ odwoławczy wskazał na brak możliwości wydzielenia nieruchomości w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...], będący konsekwencją ostatecznej decyzji nr [...] odmawiającej zatwierdzenia podziału nieruchomości. Ustalone przez organ okoliczności mają potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Wbrew temu co twierdzą skarżący w treści zaskarżonej decyzji została wskazana prawidłowa podstawa prawna odmowy, tj. przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i przepis art. 7 ust. 2 dekretu.
Nie można zgodzić się ze skarżącymi, że w niniejszej sprawie organ działał z naruszeniem art. 156 § 2 Kpa (pkt 8 skargi), tj. że wystąpiły nieodwracalne skutki prawne poprzez wybudowanie na części dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] garaży podziemnych, których nie można podzielić. Sąd zwraca uwagę, że instytucja nieodwracalnych skutków prawnych ma znaczenie w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji (Dział I Rozdział 13 Kpa). Niniejsza sprawa rozpatrywana była w trybie zwyczajnym, a zatem nie miał do niej zastosowania przepis art. 156 § 2 Kpa.
Jeżeli chodzi o zarzut dokonania przez organy obu instancji błędnych ustaleń, co do tego pod jakimi działkami znajduje się garaż podziemny, w szczególności w zakresie dotyczącym działki nr [...] Sąd zwraca uwagę, że trzeba odróżnić ustalenia poczynione przez Prezydenta W. w sprawie podziałowej i powody odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości od ustaleń poczynionych przez Prezydenta W. w sprawie dekretowej i powody odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Okoliczności dotyczące usytuowania budynku garażowego i możliwości jego podziału dotyczyły sprawy o podział nieruchomości. Jeżeli skarżący uważają, że ustalenia dotyczące zabudowy projektowanych do wydzielenia części działek nr [...], [...] i [...] były wadliwe i że istniała możliwość podziału tychże nieruchomości celem realizacji roszczeń dekretowych winni argumenty te kierować przeciwko decyzji odmawiającej zatwierdzenia podziału nieruchomości. Sąd dostrzegł to, że wydana w postępowaniu podziałowym decyzja nr [...] nie była kierowana do K.W. i A.W.. W takiej sytuacji skarżący mogli podjąć próbę zakwestionowania decyzji nr [...] poprzez wniesienie skargi o wznowienie postępowania podziałowego (art. 147 Kpa). W sprawie dekretowej przeszkodą do uwzględnienia wniosku dekretowego był brak możliwości wydzielenia odrębnych nieruchomości w granicach dawnej nieruchomości dekretowej, będący skutkiem rozstrzygnięcia zawartego w ostatecznej decyzji nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. omawiając charakter zabudowy znajdującej się na spornym gruncie nie prowadziło własnych ustaleń w tym zakresie, lecz powołało się na ustalenia poczynione w uzasadnieniu decyzji nr [...] odmawiającej zatwierdzenia podziału nieruchomości, ponieważ tego rodzaju okoliczności były podstawą wydania decyzji w sprawie o zatwierdzenie podziału nieruchomości.
Nie można zarzucić Prezydentowi W., że w sprawie dekretowej błędnie wskazał właścicieli gruntu w osobach P. S.A. i B. [...] S.A. Uszło uwadze skarżących, że tego rodzaju ustalenia poczynił Prezydent W. w sprawie o zatwierdzenie podziału nieruchomości, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji nr [...]. SKO w W. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie powoływało się w tym zakresie na ustalenia poczynione przez organ właściwy w sprawie o podział nieruchomości.
Nie można zgodzić się ze skarżącymi, że w niniejszej sprawie organ dekretowy winien zawiesić postępowanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...], do czasu wybudowania w garażu podziemnym pionowych płaszczyzn umożliwiających wydzielenie działek celem realizacji roszczeń dekretowych. W niniejszej sprawie nie było podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Kwestia wybudowania pionowych płaszczyzn – ścian na całej wysokości budynku ma charakter faktyczny i dotyczy sprawy o podział nieruchomości, gdy tymczasem podstawą do zawieszenia postępowania dekretowego w trybie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa mogło być tylko i wyłącznie wystąpienie tzw. zagadnienia wstępnego będącego okolicznością o charakterze prawnym, bez której nie jest możliwe załatwienie sprawy dekretowej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło