I SA/Wa 1145/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty L. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania H. N. i A. P. od decyzji Starosty L. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] odmawiającej zwrotu nieruchomości położonej na terenie gminy N., stanowiącej część działki ewid. nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że przedmiotowa nieruchomość o powierzchni [...] m² położona w gminie N., wchodząca aktualnie w skład działki ewid. nr [...] o powierzchni ogólnej [...] ha wywłaszczona została na rzecz Państwa, w zarząd i użytkowanie [...] Zarządu [...] w W., decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] kwietnia 1959 r. na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych. Decyzją tą przyznane zostało odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości spadkobiercom S. P. - byłego właściciela nieruchomości, tj. na rzecz A. P., A. P., H. P., H. P. (ob. N.) i W. P. W dniu [...] marca 1974 r. zmarła A. P., a jej spadkobiercami stali się A. P., H. P., H. N. i W. P. Po zmarłym w dniu [...] marca 1983 r. W. P. spadkobiercami stały się K. P., Z. P., A. P. i M. M., zaś po zmarłym w dniu [...] września 1986 r. H. P. - żona M. P. i córki A. K. i H. C. Wnioskami z dnia [...] listopada 2004 r. oraz [...] lutego i [...] kwietnia 2005 r. wszyscy następcy prawni S. P. wystąpili o zwrot na ich rzecz wywłaszczonej nieruchomości. Starosta Powiatu L., działający jako organ pierwszej instancji, odmówił zwrotu nieruchomości, twierdząc, że na części wywłaszczonego gruntu zrealizowano [...], a pozostała część, na której zrealizowany został [...] mający na celu [...] stanowi teren niezbędny do prawidłowej eksploatacji i rezerwę techniczną dla wykonywania niezbędnych prac związanych z [...], co oznacza, że wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana na cele, dla których nastąpiło jej wywłaszczenie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że mając na względzie zgłoszone w odwołaniu uwagi, zlecił na podstawie art. 136 kpa przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu uzupełnienie materiałów dowodowych w sprawie. W dodatkowym postępowaniu wyjaśniającym dokonano dniu [...] marca 2007 r. oględzin terenu nieruchomości, z udziałem przedstawicieli Starostwa, [...] Zarządu [...] i następców prawnych byłego właściciela nieruchomości. W protokóle z oględzin opisano, iż część gruntu leżąca poza [...] jest ogrodzona starym ogrodzeniem, znajduje się na niej [...]. Grunt ten jest wydzierżawiany od [...] Z.[...]. Pismami z dnia [...] kwietnia 2007 r. i [...] marca 2008 r. [...] Zarząd [...] w W. wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana i pełni funkcje, dla których nastąpiło jej wywłaszczenie. Przez część tej nieruchomości przebiega [...], którego zadaniem jest [...]. Ze względów bezpieczeństwa nie dopuszcza się żadnych trwałych naniesień na trasie [...], który powinien być stale dostępny dla przeprowadzenia robót remontowych i konserwacyjnych. Dopuszcza się jedynie możliwość rekreacyjnego wykorzystywania terenu. Organ stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca własność Państwa pozostaje w zarządzie [...] Zarządu [...] w W., który decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, określony został jako zakład główny na wspólne korzystanie z wód [...] z Zakładem [...] S.A. i uzyskał pozwolenie [...], m.in. na [...]. Według informacji [...] Zarządu [...] powyższa nieruchomość wraz z innymi nieruchomościami znajdującymi się na obrzeżach [...] pełni funkcję tzw. "pasa technicznego", który niezbędny jest ze względów utrzymaniowych, dla umożliwienia [...]. Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. N.; zarzucając naruszenie prawa procesowego poprzez niezastosowanie art. 10 § 1 kpa, niezastosowanie art. 107 § 1 kpa i naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 137 ust. 2 w związku z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. 2. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty L. odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej na terenie gminy N., stanowiącej część działki ewid. nr [...]. 3. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa. 4. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Powyższy przepis daje poprzedniemu właścicielowi prawo żądania zwrotu nie tylko całej nieruchomości lecz również jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, przy czym przez część nieruchomości należy rozumieć fizycznie wydzieloną część tej nieruchomości. 5. Zdaniem Sądu, Wojewoda [...] naruszył art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, bowiem nie wskazał, na jakiej części wywłaszczonej nieruchomości wybudowany został [...], nie określił precyzyjnie, czy [...] znajduje się na całej powierzchni wywłaszczonej nieruchomości, czy tylko wzdłuż jej granic, nie przedstawił graficznie w sposób nie budzący wątpliwości usytuowania przebiegu [...] na całej wywłaszczonej nieruchomości, a tym samym nie wyjaśnił, czy jest możliwość zwrotu części nieruchomości. 6. Ponownie rozpoznając sprawę organ uzupełni materiał dowodowy w taki sposób, który umożliwi wyjaśnienie powyższych wątpliwości, oraz sprecyzuje, w kontekście wywłaszczonej od poprzedników prawnych skarżącej nieruchomości, co oznacza pojęcie tzw. "pasa technicznego", określi, jak duży pas techniczny jest konieczny i dla dokonywania jakich czynności, na czym polegają i której części nieruchomości dotyczą roboty [...]. Po uzupełnieniu materiału dowodowego i ustosunkowaniu się do zarzutów strony skarżącej organ rozstrzygnie, czy wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, czy jest możliwy zwrot całej wywłaszczonej nieruchomości lub jej części czy nie. 7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.