I SA/Wa 1168/17

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich - Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku radcy prawnego E. T. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku okresowego postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego E. T., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 221,40 (dwieście dwadzieścia jeden 40/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 41,40 (czterdzieści jeden 40/100) złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1168/17 oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku okresowego. W dniu 8 stycznia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego wyroku, sporządzona przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika skarżącego. Pełnomocnik wniósł jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym w wysokości 150 % stawki oświadczając, że koszty nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2018 r. oddalił skargę kasacyjną. Na przeprowadzonej rozprawie stawił się wyznaczony z urzędu pełnomocnik - radca prawny E. T. oświadczając, że zawarła związek małżeński, a jej panieńskie nazwisko to G. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje stosowne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. W niniejszej sprawie jest to rozporządzenie z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715 ze zm.), które weszło w życie w dniu 2 listopada 2016 r. W myśl § 2 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl § 3 rozporządzenia, zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do treści § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a tego rozporządzenia opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi natomiast 240 zł (§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik sporządził skargę kasacyjną od wyroku z dnia 6 października 2017 r. oraz uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Złożony wniosek zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 powołanego rozporządzenia. Zaistniały zatem przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku. Przy czym zaznaczyć trzeba, że w ocenie starszego referendarza sądowego w przedmiotowej sprawie nie zaistniały podstawy do przyznania wynagrodzenia w wysokości żądanej przez pełnomocnika, tj. 150 % stawki minimalnej. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przyjętych stawkach minimalnych oddana została wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika, związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jedynie w nadzwyczajnych, szczególnych okolicznościach, które zwiększają znacząco nakład pracy pełnomocnika niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków, istnieje możliwość podwyższenia stawki wynagrodzenia. W orzecznictwie wskazuje się również, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt II FZ 878/12 LEX nr 1244413). W rozpoznawanej sprawie charakter i stopień zawiłości sprawy, a także nakład pracy pełnomocnika uzasadniał przyznanie wynagrodzenia w wysokości 75% opłaty określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, tj. 180 zł, powiększonego o stosowną kwotę podatku od towarów i usług. Przyznana kwota uwzględnia realny nakład pracy pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu. Istotne jest przy tym, że z powołanych wyżej przepisów rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (tj. § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) wynika, że opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, niezależnie od tego czy wskazane czynności podjęte została przez radcę prawnego, który prowadził sprawę w pierwszej instancji, czy też przez radcę prawnego, który wyznaczony został w drugiej instancji, nie może być niższa niż 120 zł. W świetle powyższego w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.