II FZ 878/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Syndyka Masy Upadłości T. S.A. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1491/11 w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości T. S.A. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 16 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r., II FZ 607/12, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia Syndyka Masy Upadłości T. S.A. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1491/11 w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości T. S.A. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 16 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zwrot kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości stawki minimalnej, jednakże Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu orzeczenia nie odniósł się do tego żądania oraz nie wskazał podstawy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w przyznanej wysokości. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz strony skarżącej kwotę 54.951 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że choć uchylił zaskarżoną decyzję w całości to jednak nie podzielił wielu zarzutów i argumentów podnoszonych przez stronę skarżącą. Dlatego też wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości stawki minimalnej nie został uwzględniony. Na powyżej powołane rozstrzygnięcie strona wniosła zażalenie, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego pozostałej kwoty 7.200 zł, tj. o zasądzenie w miejsce kwoty 54.951 zł kwoty 62.151 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, na podstawie art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a."), naruszenie: a) art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz § 6 pkt 7 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 a) oraz z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie") poprzez niezasądzenie skarżącemu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości minimalnej stawki wynikającej ze wskazanych wyżej przepisów oraz z wniosku złożonego przez skarżącego na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r., mimo uwzględnienia przez Sąd skargi w całości; b) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia poprzez oddalenie wniosku pełnomocnika skarżącego w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w podwójnej wysokości na podstawie pozanormatywnych przesłanek w postaci nie podzielenia w całości niektórych elementów wywodu prawnego zawartych przez skarżącego w skardze w sytuacji, gdy powyższy przepis rozporządzenia nakazuje branie pod uwagę wyłącznie niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymaga, czy wystąpiły szczególne przesłanki uzasadniające zasądzenie zwrotu wyższej kwoty kosztów postępowania, w szczególności za czynności dokonane w sprawie przez pełnomocnika skarżącego, niż zasądzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Stosowanie do § 2 ust. 1 rozporządzenia w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga także fakt, iż ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych za poszczególne czynności lub za udział w poszczególnych postępowaniach dokonał precyzyjnego rozważenia i uwzględnienia wszelkich okoliczności charakterystycznych dla danego typu spraw. Jednocześnie ustawodawca pozostawił możliwość uwzględnienia przez sąd orzekający pewnych nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają w znacznym stopniu nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Jeśli zatem żadne ekstraordynaryjne okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocnika pozostała na przeciętnym poziomie to nie istnieją przesłanki do zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w sprawie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II AKz 643/09, publ.: Prokuratura i Prawo 2010/11/41). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nakład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie nie uzasadnienia zasądzenia wynagrodzenia w kwocie przewyższającej minimalną stawkę. Dokonanych bowiem przez pełnomocnika czynności procesowych nie można uznać za inne, jak typowe – zwykłe działania wykonywane przez pełnomocników reprezentujących stronę przed sądem (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OZ 838/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sporządził on w tej sprawie skargę, dwa pisma procesowe w toku postępowania oraz uczestniczył w dwóch rozprawach. W pismach tych zgłosił wnioski dowodowe uwzględnione częściowo przez sąd. Nie wszystkie jednak zarzuty, w tym zgłoszone w uzupełnieniu skargi, zostały uwzględnione. Stopień przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy przez pełnomocnika nie przekraczał w związku z tym zwykłej staranności przy rozpatrywaniu tego rodzaju postępowań. Ponadto jedno z pism procesowych zostało złożone w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na dzień przed wyznaczoną rozprawą – w dniu 15 lutego 2012 r., co spowodowało konieczność jej odroczenia celem zapoznania się pełnomocnika organu z materiałem procesowym złożonym przez stronę i zajęcia stanowiska w sprawie. Podkreślenia także wymaga, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżących nie uzasadnił przekonująco zawartego w zażaleniu wniosku o zmianę wysokości zasądzonych kosztów postępowania, gdyż nie wskazał szczególnych okoliczności wymagających zwiększonego nakładu pracy, wykraczającego poza typowe sytuacje przewidziane przez ustawodawcę poza obszernością dokumentacji zgromadzonej w sprawie oraz aspektami rachunkowymi i faktem występowania dwóch pełnomocników skarżącego w tej sprawie. W tym miejscu wskazać należy na dyspozycję art. 205 § 2 p.p.s.a., z której wynika, że w przypadku, gdy strona jest w postępowaniu reprezentowana przez co najmniej dwóch pełnomocników do niezbędnych kosztów postępowania zalicza się wynagrodzenie i wydatki tylko jednego pełnomocnika. Podkreślić należy, że powołany przez Sąd art. 200 p.p.s.a. stanowi, iż w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zasądzając zatem od organu na rzecz skarżących reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika kwotę 54.951 zł, obejmującą: zwrot kosztów sądowych w postaci uiszczonego wpisu od skargi, uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i wynagrodzenia adwokata zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 7 rozporządzenia, Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa i prawidłowo obliczył wysokość kwoty należnej skarżącym tytułem zwrotu kosztów postępowania. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.