I SA/Wa 1172/04

PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-29

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Dariusz Chaciński, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może dokonać wykładni uzasadnienia wyroku w celu doprecyzowania daty początkowej biegu 5-letniego okresu archiwizacji dokumentów księgowych, jeśli brak jest dokumentacji umożliwiającej ustalenie tej daty?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może dokonać wykładni uzasadnienia wyroku w celu doprecyzowania daty początkowej biegu 5-letniego okresu archiwizacji dokumentów księgowych, jeśli brak jest dokumentacji umożliwiającej ustalenie tej daty. Wykładnia wyroku służy wyjaśnieniu jego treści, a nie merytorycznemu uzupełnieniu o dodatkowe ustalenia faktyczne lub prawne, które wykraczają poza zakres pierwotnego rozstrzygnięcia lub są obiektywnie niemożliwe do ustalenia z powodu braku dowodów.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. wniósł o wykładnię uzasadnienia wyroku WSA z 2005 r., domagając się określenia początku biegu 5-letniego okresu archiwizacji dokumentów księgowych dotyczących wykonania decyzji z 1989 r. WSA pierwotnie odmówił wykładni, uznając, że wniosek wykracza poza zakres art. 158 PPSA. NSA uchylił to postanowienie, wskazując, że wniosek stanowi próbę doprecyzowania elementu rozstrzygnięcia. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, stwierdził, że z powodu braku dokumentacji nie jest możliwe ustalenie daty początkowej biegu terminu archiwizacji, co uniemożliwia dokonanie wykładni.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił odmówić wykładni uzasadnienia wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. P. o dokonanie wykładni uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2005 r., sygn. I SA/Wa 1172/04 w sprawie ze skargi S. P. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: odmówić wykładni uzasadnienia wyroku Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2005 r., sygn akt I SA/Wa 1172/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. P. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...]maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Pismem z dnia 18 kwietnia 2011 r. S. P. wniósł o dokonanie wykładni uzasadnienia uprzednio wskazanego wyroku "poprzez dokładne określenie początku biegu 5 letniego okresu archiwizacji dokumentów księgowych dotyczących wykonania decyzji Szefa Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 1989 r." Powołał się on przy tym na zawarte w uzasadnieniu wyroku sformułowanie: "słuszne jest zatem stwierdzenie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, że skoro organ pierwszej instancji nie posiada dokumentów potwierdzających dokonanie wpłaty kwoty [...] zł na konto [...]Spółdzielni [...]w I. z powodu zakwalifikowania ich jako dokumentów księgowych, których okres przechowywania trwał pięć lat, to tym samym nie można wydać zaświadczenia o żądanej treści." Postanowieniem z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1172/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wykładni uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2005 r., a zwłaszcza wskazane w nim motywy jakimi kierował się sąd oddalając skargę, nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, wymagających dla właściwego ich odczytania skorzystania z uregulowanej w art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") instytucji wykładni wyroku. Dodał, że wykładnia wyroku służyć ma wyłącznie wyjaśnianiu jego treści, co oznacza, że będzie ona miała zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy w wyniku wadliwości lub nieprecyzyjnie użytych w sentencji wyroku lub jego uzasadnieniu sformułowań, istnieją wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia bądź sposobu wykonania wyroku. Wykładnia nie może natomiast prowadzić do merytorycznego uzupełnienia uzasadnienia wyroku o dodatkowe ustalenia w zakresie stanu faktycznego czy prawnego sprawy stanowiącej przedmiot rozpoznania. Tymczasem, żądanie zawarte we wniosku z dnia 18 kwietnia 2011 r. sprowadza się w istocie do tego, by Sąd w trybie art. 158 p.p.s.a. poszerzył określone w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 sierpnia 2005 r. ustalenia w zakresie stanu faktycznego o dodatkowe informacje, które skarżący uważa za istotne z punktu widzenia sporu jaki toczy z organami wojskowymi. Takie zaś poszerzenie uzasadnienia wyroku o elementy, w nim nie ujęte, wykracza poza wykładnię wyroku określoną w ww. przepisie. Nie prowadziło by ono bowiem do interpretacji uzasadnienia wyroku, ale do jego merytorycznej zmiany. Następnie po rozpoznaniu zażalenia, w którym S. P. wywodził o konieczności określenia początku "biegu 5 letniego archiwizacji dokumentów dotyczących wykonania decyzji Szefa Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo Budowlanego w B. z dnia 9 grudnia 1989 r. nr [...]".. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 452/11 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że składający przedmiotowy wniosek o wykładnię wątpliwości interpretacyjnych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1172/04 w sprawie z jego skargi na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...]maja 2004 r. nr [...]w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia wskazał następujący fragment uzasadnienia tego wyroku, który w jego ocenie wywołuje wątpliwości interpretacyjne: "Słuszne jest zatem stwierdzenie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, że skoro organ pierwszej instancji nie posiada dokumentów potwierdzających dokonanie wpłaty kwoty [...]zł na konto [...] Spółdzielni [...] w I. z powodu zakwalifikowania ich jako dokumentów księgowych, których okres przechowywania trwał pięć lat, to tym samym nie można wydać zaświadczenia o żądanej treści". Z powyższego fragmentu wynika, że Sąd ustalił zatem, że upłynął pięcioletni okres przechowywania dokumentów księgowych (przyjął ustalenia organu w tym zakresie), nie wskazał jednak daty początkowej tego okresu. Z tych względów wniosek ten nie stanowi uzupełnienia treści rozstrzygnięcia, a jedynie stanowi próbę doprecyzowania istniejącego "elementu" tego rozstrzygnięcia poprzez wskazanie daty początkowej, od której liczony jest pięcioletni okres przechowywania dokumentów księgowych potwierdzających dokonanie określonej wpłaty. Konstatacja ta nie zmierza do zmiany orzeczenia, nie stanowi także polemiki z rozstrzygnięciem Sądu, nie stanowi ponadto wyjaśnienia przez Sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstaw wydanego w sprawie wyroku. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien wskazać prawidłową interpretację wskazanego fragmentu uzasadnienia wyroku poprzez doprecyzowanie początkowego dnia, od którego rozpoczął bieg przewidziany przez ustawodawcę pięcioletni termin do przechowywania dokumentów księgowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej ustawa P.p.s.a.), przewiduje możliwość dokonania wykładni wyroku przez Sąd, który go wydał. Stosownie natomiast do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając ponownie przedmiotowy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest wykładnią prawa zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2011r. sygn. akt II OZ 452/11. Sąd zauważa, że konieczność wykładni orzeczenia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia jak i jego uzasadnienia. Wniosek o dokonanie wykładni nie może natomiast zmierzać do nowej oceny sprawy pod względem prawnym i faktycznym, a w konsekwencji do zmiany merytorycznej samego rozstrzygnięcia oraz jego motywów. Ponadto wątpliwości co do treści wyroku, uzasadniające potrzebę dokonania jego wykładni, muszą być ściśle związane z wyrokiem wydanym w danej sprawie, a nie z szerszym kontekstem wynikającym z innych orzeczeń, podjętych w odrębnych sprawach. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2008 r. sygn. akt I OZ 698/08 (LEX nr 493820)). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający zażalenie od postanowienia z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1172/04 stwierdził, że "wniosek ten nie stanowi uzupełnienia treści rozstrzygnięcia, a jedynie stanowi próbę doprecyzowania istniejącego "elementu" tego rozstrzygnięcia poprzez wskazanie daty początkowej, od której liczony jest pięcioletni okres przechowywania dokumentów księgowych potwierdzających dokonanie określonej wpłaty. Konstatacja ta nie zmierza do zmiany orzeczenia, nie stanowi także polemiki z rozstrzygnięciem Sądu, nie stanowi ponadto wyjaśnienia przez Sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska...". Uwzględniając zatem wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 74 ust. 1 i 2 obowiązującej ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (w brzmieniu pierwotnym). Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe podlegają trwałemu przechowywaniu. Pozostałe zbiory przechowuje się co najmniej przez okres: 1) księgi rachunkowe - 5 lat, 2) karty wynagrodzeń pracowników bądź ich odpowiedniki - przez okres wymaganego dostępu do tych informacji, wynikający z przepisów emerytalnych, rentowych oraz podatkowych, nie krócej jednak niż 5 lat, 3) dowody księgowe dotyczące wpływów ze sprzedaży detalicznej - do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy, nie krócej jednak niż do dnia rozliczenia osób, którym powierzono składniki majątku objęte sprzedażą detaliczną, 4) dowody księgowe dotyczące wieloletnich inwestycji rozpoczętych, pożyczek, kredytów oraz umów handlowych, roszczeń dochodzonych w postępowaniu cywilnym lub objętym postępowaniem karnym albo podatkowym - przez 5 lat od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym operacje, transakcje i postępowanie zostały ostatecznie zakończone, spłacone, rozliczone lub przedawnione, 5) dokumentację przyjętego sposobu prowadzenia rachunkowości - przez okres jej ważności i dodatkowo przez 3 lata po tym okresie, 6) dokumenty dotyczące rękojmi i reklamacji - 1 rok po terminie upływu rękojmi lub rozliczeniu reklamacji, 7) dokumenty inwentaryzacyjne - 5 lat, 8) pozostałe dowody księgowe i dokumenty - 5 lat. Zgodnie natomiast z ustępem 3 ww. art. okresy przechowywania ustalone w ust. 2 oblicza się od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dane zbiory dotyczą. Jak z powyższego wynika dowody księgowe i dokumentu określone w pkt 8 uprzednio wskazanego art. powinny być przechowywane przez okres 5 lat od początku roku następującego po roku obrotowym. W niniejszej sprawie nie istnieją żadne dokumenty umożliwiające określenie początkowego dnia biegu tego terminu, m.in. dokumenty potwierdzające fakt wykonania decyzji z dnia 9 grudnia 1989 r., nr 2138/89/A/89. Taka okoliczność nie wynika także z innej dokumentacji. Sąd nie jest władny dokonać zatem wykładni wskazanego uprzednio wyroku z dnia 18 sierpnia 2005 r., przez określenie dokładnego początku biegu terminu (zniszczenia) wskazanych dokumentów, bowiem nie można ustalić roku obrotowego, w którym nastąpiło ewentualne wykonanie decyzji. Co więcej brak dokumentacji uniemożliwia potwierdzenie, że wskazana decyzja została - w części dotyczącej zapłaty - w ogóle wykonana. Należy podnieść, że z uwagi na wskazane uprzednio braki dokumentacji nie można ustalić daty ewentualnego zniszczenia przedmiotowych dokumentów. W konsekwencji nie jest również możliwe określenie regulacji prawnej w oparciu o którą mogłoby ono nastąpić. Uznając zatem ustalenia dokonane przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz powyższe okoliczności – Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do dokonania wykładni uzasadnienia wskazanego orzeczenia, bowiem doprecyzowanie wskazanego fragmentu uzasadnienia o taki element jest obiektywnie niemożliwe z uwagi na brak dokumentacji. W związku z powyższym, na podstawie art. 158 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło