I SA/Wa 1172/23

WyrokWSA w Warszawie2024-01-11

Skład orzekający: Łukasz Trochym, Elżbieta Lenart, Nina Beczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu zajętego pod drogę publiczną w dniu 5 grudnia 1990 r. na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej w dniu 5 grudnia 1990 r. uniemożliwia uwłaszczenie na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego i nie mogą być przedmiotem nabycia przez osoby trzecie, nawet jeśli były w zarządzie państwowej osoby prawnej.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu z dniem 5 grudnia 1990 r. Organy administracji odmówiły, wskazując, że grunt ten stanowił drogę publiczną (najpierw wojewódzką, potem powiatową) i był wyłączony z obrotu prawnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), asesor WSA Nina Beczek, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 31 marca 2023 r. nr DO-II.7610.47.2023.BK w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę. Minister Rozwoju i Technologii decyzją nr [...] z [...] marca 2023 r., po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] stycznia 2023 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z [...] listopada 2005 r. (data prezentaty) [...] S.A. w [...] (dalej jako skarżąca) wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], obejmującego działki oznaczone na k.m. [...] obręb [...], według załączonego wykazu o łącznej powierzchni [...] ha. Po rozpatrzeniu tego wniosku Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm. - dalej jako "u.g.n.") oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) - decyzją nr [...] z [...] stycznia 2023r., odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w [...], obręb [...], obejmującego działkę nr [...] o pow. [...] m2, zapisaną w księdze wieczystej nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Skarb Państwa był właścicielem nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. - co ustalono w oparciu o treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla dawnej działki nr [...] (z podziału której powstała działka nr [...]). Prawo to zostało ujawnione na podstawie art. 256 traktatu wersalskiego z dnia 28 czerwca 1919 r. (Dz. U. z 1920 r. nr 35 poz. 199 i 200). Dodał, iż decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 2022 r. stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] prawa własności przedmiotowej nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] (wydzielona z parceli nr [...]). Decyzja ta stała się prawomocna z dniem 29 kwietnia 2022 r. Podsumowując powyższe Wojewoda stwierdził, że prawo własności przedmiotowej działki nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwało Skarbowi Państwa, zaś od dnia 1 stycznia 1999 r. prawo to przysługuje Powiatowi [...]. Wskazał też, iż prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości stwierdzono na podstawie decyzji Wydziału Gospodarki Komunalnej Przestrzennej i Komunikacji Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1973 r. nr [...] o przekazaniu terenu w obrębie [...] w użytkowanie, która obejmuję działkę nr [...], z której wydzielona została działka [...], oraz protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] lutego 1974 r. w sprawie przekazania powyższego terenu. Następnie podniósł, że w dacie 5 grudnia 1990 r., jak i obecnie, przedmiotowa działka stanowi drogę publiczną ul. [...], która została wymieniona w załączniku nr 5 lit. B do rozporządzenia Ministra Komunikacji z 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. z 1986 r. Nr 30, poz. 151). Zgodnie z art 103 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) z dniem 1 stycznia 1999 r. dotychczasowe drogi wojewódzkie niewymienione przez Radę Ministrów w nowym wykazie dróg krajowych i wojewódzkich, stają się drogami powiatowymi. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) ww. droga nie została wymieniona - w związku z powyższym zgodnie z art. 103 ust 3 ww. ustawy z 13 października 1998 r. stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą powiatową, co zostało potwierdzone w decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 2022 r. Następnie stwierdził - na podstawie art. 19 ust 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068) - że zarządcą dróg powiatowych jest zarząd powiatu, dlatego też zarządcą ww. drogi jest Zarząd Powiatu [...] działający przez Powiatowy Zarząd Dróg w [...]. W związku z tym uznał, że brak jest podstaw do wydania decyzji uwłaszczeniowej w odniesieniu do przedmiotowego gruntu stanowiącego w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę publiczną, objętą z mocy prawa zarządem ówczesnego zarządcy drogi. Zajęcie nieruchomości drogą publiczną uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, iż drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego - co wynika z art. 2a ustawy o drogach publicznych i znajduje potwierdzenie w orzeczeniach sądowych. Odwołanie od tej decyzji Wojewody [...] złożyła skarżąca - podnosząc, iż organ nie dokonał prawidłowej oceny w zakresie braku spełnienia przesłanek z art. 200 u.g.n., a ponadto w treści uzasadnienia nie zawarł ustaleń istotnych dla sprawy, naruszył obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego i oceny zebranego materiału dowodowego, oraz nie dokonał wszelkich czynności niezbędnych dla załatwienia sprawy, czym naruszył art. 7 k.p.a. W efekcie jego rozpatrzenia Minister Rozwoju i Technologii decyzją z [...] marca 2023 r. nr [...]., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] stycznia 2023 r. Minister w całości podzielił ustalenia Wojewody w zakresie przysługiwania w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarbowi Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości oraz w zakresie sprawowania w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przedmiotową nieruchomością przez przedsiębiorstwo państwowe [...] w [...]. Następnie podniósł, że kwestią sporną jest to, czy uwłaszczenie przedmiotowego gruntu w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie naruszyłoby praw osób trzecich. Wskazał, że z kopii mapy ewidencyjnej z [...] kwietnia 2018 r. sporządzonej przez B. A. i nadesłanej przez Starostę [...] przy piśmie z [...] kwietnia 2018 r. oraz z podglądu na stronie https://www.geoportal.gov.pl/ wynika, że działka nr [...] jest zajęta pod drogę ul. [...] w [...]. W dniu 5 grudnia 1990 r. ul. [...] była drogą publiczną, zaliczoną do kategorii dróg wojewódzkich - na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. z 1986 r. Nr 30, poz. 151). Ponieważ ww. droga nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071), dlatego też - zgodnie z art. 103 ust 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą powiatową, co zostało potwierdzone w prawomocnej decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 2022 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] prawa własności przedmiotowej nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] (wydzielona z parceli nr [...]). W ocenie Ministra, skoro działka nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę wojewódzką, a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art 1 ustawy o drogach publicznych), to przedmiotowa działka nie mogła podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawem osób trzecich - zarządcy drogowego. Zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia bowiem jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, iż drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego, co wynika bezpośrednio z art. 2a ustawy o drogach publicznych. Jednocześnie na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r., zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne sprawują właściwe organy drogowe. Zarząd ten powstał z mocy prawa. W związku z tym Minister wskazał, że okoliczność zajęcia działki nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r., pod pas drogi publicznej, uniemożliwia wydanie przez organ decyzji uwłaszczającej skarżącą przedmiotową działką w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dodał też, iż Wojewoda pismem z [...] stycznia 2023 r. zawiadomił strony postępowania, na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., iż zostało zakończone postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej uwłaszczenia skarżącej działką nr [...]. Na zakończenie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdzając, iż nawet lakoniczne uzasadnienie decyzji, jeśli jednak zawiera wyjaśnienie jakimi przesłankami kierował się organ wydając decyzję, wyjaśnia podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim rozstrzygnięciem przemawiają, nie uzasadnia negatywnej oceny zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta bowiem, nie ujmuje merytorycznej poprawności wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję Ministra Rozwoju i Technologii skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, zarzucając zaskarżonej decyzji (błędnie oznaczając ją jako decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności): 1) naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b) art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzenie lub użytkowaniu - poprzez odmowę stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" w [...], prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, rozpatrzenie sprawy zgodnie z jej wnioskiem oraz o zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W odpowiedzi na skargę Ministra Rozwoju i Technologii wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zaś do zarzutów zawartych w skardze stwierdził, iż stanowią one w istocie polemikę ze jego stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie nie mogą one prowadzić do zmiany przedmiotowego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, są zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z [...] marca 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2023 r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w [...], obręb [...], obejmującego działkę nr [...] o pow. [...] m2, zapisaną w księdze wieczystej nr [...]. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899), dalej jako u.g.n. Zgodnie z art. 200 ust. 1 u.g.n. w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank [...], które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady: 1) nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych; 2) nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy; 3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2; 4) na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty. Przy czym nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich (art. 200 ust. 4 u.g.n.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Uprawnienia państwowych gospodarstw rolnych do będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w ich zarządzie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa reguluje odrębna ustawa (ust. 1). Budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem z mocy prawa własnością tych osób. Nabycie własności przez te osoby następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych (ust. 2). Zatem zasadnicze znaczenie dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej jest stwierdzenie, że na dzień 5 grudnia 1990 r. przedmiotowy grunt był własnością Skarbu Państwa i znajdował się w zarządzie państwowej osoby prawnej, tj. przedsiębiorstwa państwowego "[...]". Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r., nr 23, poz. 120), właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Z akt sprawy wynika, że w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo własności przedmiotowej nieruchomości przysługiwało Skarbowi Państwa na podstawie art. 256 traktatu wersalskiego z dnia 28 czerwca 1919 r. (Dz. U. z 1920 r. nr 35 poz. 199 i 200) - co potwierdza treść księgi wieczystej KW nr [...]. Zaś prawo zarządu przedmiotową nieruchomością sprawowała na dzień 5 grudnia 1990 r. skarżąca - co wynika z decyzji Wydziału Gospodarki Komunalnej Przestrzennej i Komunikacji Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1973 r. nr [...] o przekazaniu terenu w obrębie [...] w użytkowanie, która obejmuje działkę nr [...], z której wydzielona została działka [...], oraz protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] lutego 1974 r. w sprawie przekazania powyższego terenu. Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez strony postępowania. Natomiast istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii tego, czy uwłaszczenie skarżącej na przedmiotowym gruncie nie naruszyłoby praw osób trzecich (art. 200 ust. 4 u.g.n.). Ze znajdującej się w aktach sprawy kopii mapy ewidencyjnej z [...] kwietnia 2018r., sporządzonej przez B. A., nadesłanej przez Starostę [...] przy piśmie z [...] kwietnia 2018 r., jak również z podglądu na stronie https://www.geoportal.gov.pl/ wynika, że działka nr [...] jest zajęta pod drogę ul. [...], która w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła drogę wojewódzką. Droga ta na dzień 5 grudnia 1990 r., stanowiła drogę wojewódzką na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. z 1986 r. Nr 30, poz. 151). Następnie droga ta stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą publiczną powiatową. W tych okolicznościach organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że skoro sporna działka stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. drogę wojewódzką, a obecnie stanowi drogę powiatową, a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych) - to działka ta nie może podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawami osób trzecich - zarządcy drogi. Organy słusznie też stwierdziły, iż zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, że drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego na podstawie art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4444/18 wskazał, że zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzki, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Przepis ten określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób niedopuszczający wyjątków. Z przepisu tego wynika zarazem zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie. A zatem z woli ustawodawcy drogi publiczne zostały zaliczone do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie. Jedyna dopuszczalna forma obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne może polegać na przenoszeniu własności między podmiotami wymienionymi w cyt. art. 2a ustawy o drogach publicznych, wyłącznie w razie zmiany przynależności drogi publicznej do określonej kategorii. Zatem organy obu instancji trafnie uznały, że w okolicznościach tej sprawy - z uwagi na zajętość spornej działki pod pas drogi publicznej w dniu 5 grudnia 1990 r. - nie jest możliwe uwłaszczenie skarżącej na przedmiotowym gruncie w trybie art. 200 u.g.n. - albowiem przedmiotowa działka w tej dacie, nie mogła być w zarządzie PKP. W ocenie Sądu, niezasadne okazały się podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego - albowiem organy orzekające w sprawie w sposób wyczerpujący zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy, dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia odnośnie przedmiotowej nieruchomości i uzasadniły swoje stanowisko zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. - zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło