I SA/Wa 1190/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 maja 2025 r., nr KOC/2700/Eg/25 w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia postanawia: odrzucić skargę. M. B. (dalej: skarżący), pismem z 5 lipca 2025 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: organ, SKO) z 21 maja 2025 r., nr KOC/2700/Eg/25 w przedmiocie rozpoznania ponaglenia na niezałatwienie w terminie przez Prezydenta m.st. Warszawy sprawy dotyczącej zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W postanowieniu tym organ stwierdził, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, jednakże nie miało to miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu: 1) naruszenie art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istotnych okoliczności sprawy i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, a także nieuwzględnienie prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu; 2) pominięcie faktu przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy, mimo że odpowiedź na zarzuty wniesione została 8 stycznia 2024 r., a odpowiedź organu pojawiła się dopiero 28 kwietnia 2025 r. - czyli po upływie ponad roku od złożenia zarzutów i ponad dwóch miesięcy od upływu ustawowego terminu do udzielenia odpowiedzi; a doręczona jeszcze później bo w połowie maja 2025 r.; 3) brak zbadania, czy organ przekazał sprawę do Wojewody w sposób terminowy oraz czy opóźnienie wynikało z działań lub zaniechań po stronie organu czy wojewody; organ nie wykazał, kiedy przekazał sprawę do Wojewody, ani nie udokumentował, że podejmował jakiekolwiek działania zmierzające do przyspieszenia rozpoznania sprawy przez Wojewodę (np. poprzez ponaglenia); 4) brak odniesienia się przez SKO do wniosku o umorzenie odsetek, który nie został rozpoznany, mimo iż powstały one na skutek przewlekłości organu; powstanie odsetek nie może być traktowane jako mechanizm zwiększania dochodu Skarbu Państwa w wyniku przewlekłości postępowania egzekucyjnego; 5) brak poinformowania skarżącego przez SKO o piśmie organu, przez co skarżący został pozbawiony prawa do ustosunkowania się do jego treści przed wydaniem postanowienia, co stanowi istotne naruszenie prawa do obrony i udziału w postępowaniu; 6) naruszenie art. 36 § 1 i 2 k.p.a. przez brak zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz niewskazanie nowego terminu zakończenia postępowania - co skutkuje formalnym stwierdzeniem bezczynności organu, nawet jeżeli finalnie sprawa została rozpatrzona; 7) naruszenie art. 15 i art. 79 § 1 k.p.a. poprzez nieudzielenie stronie prawa do wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięcia, w szczególności przez nieprzekazanie pisma organu do wiadomości strony - co stanowi rażące naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu; 8) naruszenie art. 67d § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpoznanie wniosku o umorzenie odsetek, mimo że odsetki powstały wskutek przewlekłości postępowania z winy organu; brak rozpoznania tego wniosku jest naruszeniem obowiązku organu do indywidualnej i całościowej oceny okoliczności uzasadniających umorzenie. W konsekwencji skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO; 2) stwierdzenie, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego; 3) zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o umorzenie odsetek; 4) zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi lub alternatywnie potraktowanie jej jako skargi na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało odrzucić. W niniejszej sprawie M. B. zaskarżył postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 21 maja 2025 r., nr KOC/2700/Eg/25, którym SKO stwierdziło, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, jednakże nie miało to miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej p..p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na enumeratywnie wymienione w tym przepisie akty i czynności z zakresu administracji publicznej oraz bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji, w tym na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić należy, że na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania służy stronie ponaglenie stosownie do przepisów art. 37 § 1 k.p.a. Środek ten ma na celu zniesienie stanu bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wniesienie takiego ponaglenia stanowi jednocześnie warunek formalny wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania administracyjnego (por. art. 52 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 37 § 6 k.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, na które nie służy zażalenie. Jak bowiem stanowi przepis art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie tylko w przypadkach, gdy kodeks tak stanowi. W przypadku zaś postanowienia podejmowanego w trybie art. 37 § 6 k.p.a. brak jest przepisu, który uprawniałby do złożenia zażalenia. Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Omawiana instytucja odnosi się wyłącznie do kwestii ściśle procesowej uregulowanej w przepisach art. 35 i 37 k.p.a., a przewidziane w ostatnim z wymienionych przepisów postanowienie nie kreuje nowej sprawy administracyjnej. Nie jest to zatem postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. I OSK 872/12, publ. w LEX nr 1145135; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. I OSK 2259/10; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Kr 25/19, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 538/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W związku z powyższym na wskazane w skardze postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 21 maja 2025 r., nr KOC/2700/Eg/25 w przedmiocie uznania, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, jednakże nie miało to miejsca z rażącym naruszeniem prawa - nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z tych względów, skoro przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.