I SA/Wa 1191/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę własności nieruchomości drogowej postanowił: zawiesić postępowanie sądowe. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. własności części nieruchomości drogowej położonej w [...], przy ul. [...], gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha. Na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina [...]., która zarzucił zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów postępowania, czyli: - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania administracyjnego, pomimo występowania zagadnienia wstępnego w postaci postępowania o uregulowanie własności Skarbu Państwa działki nr [...] prowadzonego przez Starostę [...], co istotnie wpłynęło na wynik postępowania, - art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy wpływającego na stan prawny działki o nr [...], - art. 85 § 1 kpa poprzez ustalenie, że oględziny nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], dokonane bez geodezyjnego wyznaczenia działki na gruncie przed oględzinami, stanowi dowód władztwa Skarbu Państwa nad całością tej działki oraz dowód wy-korzystywania całego obszaru tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. na pas drogowy w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, - art. 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa poprzez nierozpatrzenie przez organ II instancji zarzutu braku wyznaczenia geodezyjnego granic działki nr [...] przed oględzinami, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię w wyniku uznania, że jest możliwa kwalifikacja nieruchomości jako pas drogowy w wyniku oględzin dokonanych bez wyznaczenia geodezyjnego tej nieruchomości na gruncie. Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej wystąpił do Sądu o zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego o stwierdzenie zasiedzenia przez Skarb Państwa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w [...] przy ulicy [...], informując jednocześnie, że na dzień 8 lipca 2014 r. sąd powszechny wyznaczył termin rozprawy w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1637/13, oddalił skargę Gminy [...] na powołaną wyżej decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. Od tego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Gmina [...]. Po jej rozpatrzeniu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2103/14, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny m.in. stanął na stanowisku, że złożony w trakcie postępowania wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministarcyjnego wskazywał na zawisłość przed sądem powszechnym postępowania dotyczącego ustalenia tytułu własności do spornego gruntu według stanu na dzień 1 stycznia 1984 r. Mimo to Sąd Wojewódzki nie tylko nie wydał w tym zakresie żadnego postanowienia, ale w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził jedynie, że powyższa okoliczność była "bez znaczenia". W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Wojewódzki winien prawidłowo pod względem formalnym rozpoznać wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadminisatracyjnego i w tym celu, przed jego rozważeniem, zobowiązać skarżącą do powiadomienia Sądu, na jakim etapie pozostaje postępowanie o stwierdzenia zasiedzenia. W przypadku zaś nieuwzględnienia powyższego wniosku, Sąd winien ponownie rozpoznać skargę, rzetelnie przy tym wyjaśniając zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2103/14, uchylił wcześniejszy zapadły w niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stanął m.in. na stanowisku, że złożony w trakcie postępowania wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministarcyjnego wskazywał na zawisłość przed sądem powszechnym postępowania dotyczącego ustalenia tytułu własności do spornego gruntu według stanu na dzień 1 stycznia 1984 r. Mimo to Sąd Wojewódzki nie tylko nie wydał w tym zakresie żadnego postanowienia, ale w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził jedynie, że powyższa okoliczność była "bez znaczenia". Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że nie przesądza o zasadności powyższego wniosku, ale zwrócił uwagę, że brak uzasadnienia odmowy jego uwzględnienia przez Sąd Wojewódzki przy jednoczesnym oddaleniu skargi, czyni stanowisko Sądu w tym zakresie niezrozumiałym dla stron i organu. Skoro bowiem jedną z przesłanek nabycia przez gminę własności nieruchomości drogowej z dniem 1 stycznia 1999 r. jest wymóg, by dana nieruchomość stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność podmiotu niebędącego podmiotem publicznoprawnym, to w sytuacji, w której toczy się postępowanie sądowe o potwierdzenie, że taka nieruchomość stanowiła jednak z mocy prawa w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa, odmowa uwzględnienia wniosku o zawieszenia postępowania sądowoadministarcyjnego winna być szczególnie umotywowana, zwłaszcza, w przypadku, w którym wnioskodawca poinformował sąd administracyjny o wyznaczeniu przez sąd powszechny terminu rozprawy. W tej sytuacji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd Wojewódzki miał na względzie, że zgodnie z treścią art. 190 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dlatego też pismem z dnia 28 lipca 2015 r. Sąd wezwał pełnomocnika strony skarżącej do powiadomienia Sądu na jakim etapie postępowania pozostaje toczące się przed sądem powszechnym postępowanie z wniosku o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości i czy strona nadal podtrzymuje swój wcześniejszy wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. W piśmie procesowym z dnia 7 sierpnia 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej poinformował, że postępowania sądowe z wniosku Skarbu Państwa o stwierdzenie zasiedzenia prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w [...] przy ulicy [...], prowadzone przed Sądem Rejonowym dla [...], sygn. akt [...], jest obecnie na etapie postępowania dowodowego. Równocześnie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał wniosek z dnia 1 kwietnia 2014 r. o zawieszenie niniejszego postępowania sądowego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie zasiedzenia spornej nieruchomości. Na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej ponownie poparł wniosek o zawieszenie postępowania sądowego w związku z toczącym się postępowaniem o zasiedzenie nieruchomości. Pełnomocnik uczestnika postępowania M. J. nie oponował przeciwko temu wnioskowi lecz pozostawił jego rozstrzygnięcie do uznania Sądu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpatrując sprawę postanowił zawiesić toczące się przed tym Sądem postępowanie do czasu rozpatrzenia przez Sądem Rejonowym dla [...] w sprawie o sygnaturze akt [...] wniosku Skarbu Państwa o stwierdzenie zasiedzenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w [...] przy ulicy [...]. Zgodnie bowiem z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zdaniem Sądu taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Przede Sądem Rejonowym dla [...] zawisła bowiem sprawa dotyczącego ustalenia tytułu własności Skarbu Państwa do spornego gruntu według stanu na dzień 1 stycznia 1984 r. Zgodnie zaś z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który jest podstawą orzekania przez organy w niniejszej sprawie, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, niestanowiącymi ich własności. Skoro zatem jedną z przesłanek nabycia przez gminę własności nieruchomości drogowej z dniem 1 stycznia 1999 r. jest wymóg, by dana nieruchomość stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność podmiotu niebędącego podmiotem publicznoprawnym, to w sytuacji, w której toczy się postępowanie sądowe przed sądem powszechnym o potwierdzenie, że taka nieruchomość stanowiła jednak z mocy prawa w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa, to rozstrzygnięcie tej kwestii stanowi tzw. zagadnienie wstępne od rozstrzygnięcia którego zależy wynik niniejszego postępowania sądowego. Zdaniem Sądu orzekającego dokonanie oceny prawidłowości wydanych decyzji administracyjnych musi bowiem być dokonana w oparciu o ustalenie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych wynikających m.in. z treści art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w tym również kwestię ustalenia podmiotu, któremu na dzień 31 grudnia 1998 r. przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej działki drogowej nr [...] położonej w [...] przy ulicy [...]. Dopiero bowiem po przesądzeniu przez sąd powszechny tej kwestii Sąd Wojewódzki będzie mógł skonfrontować ustalony na dzień 31 grudnia 1998 r. stan faktyczny z treścią przywołanego wyżej art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i prawidłowo ocenić możliwość jego zastosowania w niniejszej sprawie. Niewątpliwie zatem rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego dla [...] w sprawie o sygn. akt [...] o stwierdzenie zasiedzenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w [...] przy ulicy [...] ma wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy i determinuje kierunek wyrokowania, zatem stanowi prejudykat dla orzeczenia w przedmiocie skargi Gminy [...] na decyzję Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) postanowił jak w sentencji.