I SA/Wa 1192/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-15
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Maria Tarnowska, Bogdan Wolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego może stanowić prawidłową podstawę ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, jeśli zawiera wady formalne i merytoryczne?Ratio decidendi
Organ administracyjny nie może wkraczać w merytoryczną ocenę opinii rzeczoznawcy majątkowego, lecz powinien ocenić operat pod względem formalnym i kompletności. W przypadku istotnych wad operatu, które dyskwalifikują go jako wiarygodną opinię o wartości nieruchomości, operat ten nie może stanowić podstawy ustalenia odszkodowania. W niniejszej sprawie operat zawierał istotne braki i niejasności, co skutkowało uchyleniem decyzji ustalającej odszkodowanie.Stan faktyczny
M.R. zaskarżyła decyzję Ministra Infrastruktury ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość przeznaczoną pod rozbudowę drogi krajowej. Decyzja ta utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję Wojewody. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące wad operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, wskazując na błędy formalne i merytoryczne oraz niewłaściwy dobór nieruchomości porównawczych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz decyzję Wojewody, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 457 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Bogdan Wolski Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej M.R. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania M.R., decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009r., nr [...] orzekającą o ustaleniu na rzecz M.R. odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem na pas drogi krajowej, prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...] Miasta R., powiat r., województwo [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, w kwocie [...] zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Nieruchomość położona w obrębie [...] miasta R., powiat r., województwo [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, została przeznaczona pod rozbudowę drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku od granicy powiatu r. do granicy województwa [...] (od km [...] do km [...]), na mocy decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, sprostowanej postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. i utrzymanej w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...].
Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu na rzecz M.R. odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem na pas drogi krajowej, prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...] Miasta R., powiat r., województwo [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, w kwocie [...] zł.
Od powyższej decyzji M.R. wniosła odwołanie.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 154, poz. 958) w postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Minister wskazał, że art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych – zwanej dalej specustawą stanowi, iż wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Stosownie do ust. 3 omawianego przepisu odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
Na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) – zwanej dalej ugn wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.
Według § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Zgodnie natomiast z ust. 2 w przypadku braku cen, o których mowa w ust. 1, wartość gruntów określa się w sposób następujący: 1) wartość działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących 6kreśla się jako iloczyn wartości 1 m2 gruntów, z których wydzielono te działki gruntu, i ich powierzchni, z tym że jeżeli przeznaczenie gruntów, z których wydzielono działki pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących, powoduje, że wartość tych gruntów jest niższa niż wartość gruntów przeznaczonych pod drogi, tak określoną wartość powiększa się o 50 %; 2) wartość gruntów zajętych pod drogi publiczne określa się jako iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni, z tym że jeżeli przeznaczenie gruntów przyległych powoduje, że ich wartość jest niższa niż wartość gruntów przeznaczonych pod drogi, tak ustaloną wartość powiększa się o 50 %. Z tym, że przepisy ust. 1 i ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio do określania wartości nieruchomości lub ich części nabywanych na cele budowy autostrad lub dróg, z tym że stan nieruchomości przyjmuje się na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady lub drogi krajowej, a ceny - na dzień zawarcia umowy, jeżeli nabycie następuje w drodze umowy, albo na dzień wydania decyzji o odszkodowaniu, jeżeli nabycie następuje w drodze odszkodowania.
Minister wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia odszkodowania stanowi operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody [...] w dniu [...] kwietnia 2009 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J.J., w którym wartość nieruchomości określono na kwotę [...] zł.
Organ stwierdził, że wycena gruntu została określona podejściem porównawczym przy zastosowaniu metody porównywania parami. Przy tej metodzie do porównywania należy przyjąć z rynku lokalnego nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których są znane zarówno ceny transakcyjne oraz warunki zawarcia transakcji jak i cechy tych nieruchomości. Za nieruchomości podobne rozumie się nieruchomości porównywalne z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, które były przedmiotem obrotu rynkowego, charakteryzujące się w szczególności podobieństwem co do położenia, stanu prawnego, przeznaczenia, sposobu korzystania oraz innych cech wpływających na wartość.
Zdaniem Ministra, autor operatu dokonał szczegółowej analizy rynku transakcji nieruchomościami niezabudowanymi, nabywanymi pod drogi w okresie od marca 2008 r. do kwietnia 2009 r., położonymi wzdłuż przebiegu drogi krajowej [...] na odcinku [...]. Do końcowej analizy rzeczoznawca majątkowy przyjął 4 transakcje nieruchomościami, kierując się zasadą występowania jak najmniejszych różnic w stosunku do nieruchomości wycenianej. Natomiast jako cechy rynkowe istotne dla wartości gruntów na badanym rynku zaklasyfikowano: lokalizację ogólną, dostępność infrastruktury technicznej, przeznaczenie terenu w otoczeniu. Ceny rynkowe obiektów porównawczych zostały skorygowane zespołem poprawek z tytułu różnic w porównywanych cechach.
Po dokonaniu analizy operatu szacunkowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. organ odwoławczy stwierdził, że operat szacunkowy został sporządzony z uwzględnieniem obowiązujących w tej materii przepisów ugn i rozporządzenia.
W związku z powyższym Minister uznał, że analiza sporządzonego operatu nie wykazała zaistnienia nieprawidłowości, które mógłby skutkować nie uznaniem tego dowodu z opinii biegłego. Brak jest zatem podstaw do uznania, że wysokość odszkodowania została ustalona nieprawidłowo.
Wobec tego, że w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wyjaśnił, iż dotychczas nie nastąpiło przekazanie przedmiotowej nieruchomości wykonawcy budowy drogi Minister stwierdził, że zastosowania w niniejszej sprawie nie znajduje przepis art. 7 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw umożliwiający powiększenie kwoty odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości, w przypadku, gdy właściciel w terminie ustawowym wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia.
Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] M.R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz naruszenie art. 18 specustawy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że istota sprawy sprowadza się do oceny, czy w niniejszej sprawie doszło do prawidłowego i zgodnego z prawem ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W jej ocenie zasadnicze wątpliwości w tej materii budzi fakt dokonania dwóch znacząco różniących się od siebie operatów szacunkowych. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury lakonicznie podał, że w obowiązującym stanie rzeczy zastosowanie miał § 36 ust. 1 rozporządzenia.
Skarżąca uważa, że w sporządzona w niniejszej sprawie wycena zawiera szereg nieścisłości, zaniedbań, jest nieprecyzyjna i niedokładna, zawiera błędy formalne. Biegły sporządzając pierwszy operat szacunkowy przeprowadził analizę 5 nieruchomości gruntowych położonych na terenie Miasta R. Przeprowadzając natomiast drugi operat mimo deklaracji przeprowadzenia analizy pięciu nieruchomości, biegły przeprowadził analizę czterech nieruchomości. Nadto nieruchomości analizowane przez biegłego w ramach drugiego operatu obejmują nieruchomości znacznie odbiegające położeniem, stopniem zagospodarowania i wielkością od nieruchomości wycenianej. Zdaniem skarżącej, ogromne znaczenie dla wartości nieruchomości ma przede wszystkim jej powierzchnia. Drugi operat szacunkowy obejmuje porównanie cen 4 nieruchomości, z których powierzchnia trzech nie przekracza [...] m2. Tak mała powierzchnia nieruchomości znacząco obniża jej wartość, z uwagi na ewentualne możliwości zabudowy, a nadto w sposób rażący odbiega od powierzchni nieruchomości, której dotyczył szacunek. Żadna z powierzchni czterech analizowanych nieruchomości nawet nie zbliża się do powierzchni nieruchomości, której dotyczy wycena. Biegły w żaden sposób nie uzasadnił takiego wyboru nieruchomości przyjętych dla porównania cen.
Zdaniem skarżącej, zasadnicze znaczenie dla wyceny szacowanej nieruchomości miały także jej warunki związane z położeniem, lokalizacją, dostępnością infrastruktury i przeznaczeniem terenu. W tym zakresie biegły także przyjął do porównań nieruchomości znacznie odbiegające od parametrów nieruchomości szacowanej. Przede wszystkim biegły szacując wartość nieruchomości, sporządzając pierwszy operat przyjął do porównań nieruchomości położone na terenie Miasta R., natomiast w drugim operacie wskazał nieruchomości położone w znacznej odległości od Miasta R.
Błędem jest też to, że rzeczoznawca sporządzając drugi operat szacunkowy przyjął porównawczo również nieruchomości rolne. Tymczasem przedmiotowa nieruchomość nie jest i nie mogła zostać uznana za nieruchomość rolną, dlatego też poważne wątpliwości budzi fakt porównania cen tejże nieruchomości z nieruchomościami rolnymi. Oczywistym jest bowiem fakt, iż nieruchomość rolna ma znacznie niższą wartość, niż nieruchomość podobna z przeznaczeniem na infrastrukturę (w tym choćby na drogi publiczne).
Niezrozumiałe jest również kategoryczne twierdzenie rzeczoznawcy, że wodociąg znajdujący się na szacowanej nieruchomości nie stanowił nakładów właściciela, w związku z czyn nie wchodzą one w zakres wyceny. Skarżąca wskazała, że naniesienia w postaci wodociągu były wyłączną inicjatywą mieszkańców ul. [...], którzy utworzyli odpowiedni komitet społeczny oraz ponieśli związane z przyłączem koszty. W imieniu skarżącej opłat dokonywała jej córka E.S. i W.S., lecz ze środków finansowych pochodzących od skarżącej. Nie można więc zgodzić się z rzeczoznawcą, iż naniesienia te nie stanowią nakładów właściciela i nie wchodzą w zakres wyceny.
Zdaniem skarżącej, nie ulega wątpliwości, że sporządzenie drugiego operatu szacunkowego winno znaleźć swoje merytoryczne i faktyczne uzasadnienie. W niniejszym postępowaniu nie wykazano natomiast ani podstaw faktycznych, ani tym bardziej merytorycznych konieczności sporządzenia drugiego szacunku przedmiotowej nieruchomości. Lakoniczne stwierdzenie organu, że biegły bezzasadnie zawarł w operacie stwierdzenie, iż w obowiązującym stanie prawnym nie ma zastosowania przepis § 36 ust. 1 rozporządzenia, stanowi wystarczające i odpowiadające prawu uzasadnienie powstałych okoliczności.
Wobec formalnych uchybień operatu szacunkowego sporządzonego z dnia [...] kwietnia 2009 r. za drugorzędne należało uznać twierdzenia Ministra, jakoby konieczność sporządzenia drugiego operatu wynikała z niezastosowania przez rzeczoznawcę § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
W niniejszej sprawie istota problemu sprowadza się do ustalenia, czy sporządzony w dniu [...] kwietnia 2009 r. operat szacunkowy mógł być podstawą ustalenia na rzecz M.R. odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem na pas drogi krajowej, prawa własności nieruchomości położonej w obrębie Miasta R. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Na wstępie należy zauważyć, że organ prowadzący postępowanie o ustalenie odszkodowania nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Organ ten powinien jednak dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać na przykład czy został on sporządzony przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy, nie zawiera niejasności, pomyłek czy braków, które powinny zostać sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową (wyrok NSA z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 695/08, LEX nr 574439).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zarówno Wojewoda [...] jak i Minister Infrastruktury nie dokonali pełnej i wnikliwej oceny wartości dowodowej wyceny sporządzonej przez J.J. w dniu [...] kwietnia 2009 r., co uniemożliwia uznanie za prawidłowej ustalonej przez organy kwoty odszkodowania.
Należy zauważyć, że w opisanym wyżej operacie szacunkowym biegły stwierdził, że w zakres wyceny nie wchodzą naniesienia roślinne i budowle (wodociąg) znajdujące się na szacowanej działce i nie stanowiące nakładów właściciela (pkt 1.1 i 2.4 wyceny). Biegły nie podał, czy – a jeżeli tak to kiedy – urządzenia znajdujące się na gruncie skarżącej zostały połączone z przedsiębiorstwem wodno – kanalizacyjnym (art. 49 Kodeksu cywilnego). Nie wiadomo zatem, czy w dacie [...] marca 2008 r. urządzenia te były już podłączone do sieci przedsiębiorstwa i czy w związku z tym przestały być częścią składową działki gruntu nr [...], który podlegał wycenie. W sporządzonej wycenie biegły nie podał, jaki jest status wodociągu tzn. czy jest on częścią składową gruntu, czy częścią składową przedsiębiorstwa. Brak danych w operacie w tym zakresie uniemożliwiał ustalenie, co winno być przedmiotem wyceny.
Zastrzeżenia Sądu budzi stanowisko biegłego, że choć istnieje rynek nieruchomości niezabudowanych nabywanych pod drogi, to powierzchnia gruntu nie posiada oznak cechy rynkowej (pkt 3.2.1. operatu). Ocena biegłego w tym zakresie nie została uzasadniona, co uniemożliwiało organowi jak i Sądowi zbadanie poprawności rozumowania biegłego. Konsekwencją powyższego zarzutu jest to, że istnieje wątpliwość, co do prawidłowości wyniku szacowania działki nr [...]. Jak słusznie zauważyła skarżąca przyjęte do porównań 4 działki mają znacznie niższą powierzchnię, co stawia pod znakiem zapytania zgodność sporządzonej wyceny z przepisami art. 153 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd zwraca uwagę, że biegły - odrzucając jako cechę istotną wielkość powierzchni gruntów - nie zastosował w tym zakresie korekty cen nieruchomości przyjętych do porównań, mimo znacznej różnicy między powierzchnią gruntu wycenianego, a powierzchniami gruntów przyjętych do porównań. Bez wyjaśnienia dlaczego powierzchnia gruntu nie ma cechy rynkowej nie można przyjąć że biegły stosując podejście porównawcze porównywał wycenianą nieruchomość z nieruchomościami podobnymi.
Zdaniem Sądu wskazane wyżej wady operatu szacunkowego dyskwalifikują wycenę jako wiarygodną opinię biegłego o wartości rynkowej nieruchomości, dlatego też operat ten nie mógł stanowić podstawy ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie. Brak wyjaśnienia wskazanych wyżej zagadnień przez organy orzekające w sprawie świadczy o tym, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] zostały wydane z istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 84 § 1 w zw. z art. 130 ust. 2 ugn, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że rzeczoznawca majątkowy prawidłowo powołał w operacie przepis § 36 ust. 1 rozporządzenia, który - w przypadku istnienia cen transakcyjnych uzyskiwanych przy sprzedaży gruntów przeznaczonych pod drogi publiczne - obliguje biegłego do określenia wartości rynkowej nieruchomości nabytej pod drogę krajową ekspresową przy zastosowaniu podejścia porównawczego i porównanie szacowanego gruntu przy zastosowaniu jednej z dwóch metod z nieruchomościami podobnymi (§ 36 ust. 4 w zw. z § 4 ust. 1 -4 rozp.). Biegły wziął do porównań 2 nieruchomości położone w miejscowości A. i 2 położone w miejscowości M. znajdujące się w powiecie z., a zatem z rynku lokalnego, jak tego wymaga § 26 ust. 1 rozporządzenia, znajdujące się w zasięgu oddziaływania aglomeracji [...]. Rzeczoznawca mając na uwadze różnice w lokalizacji porównywanych gruntów zastosował odpowiednią korektę w stosunku do nieruchomości położonych w miejscowości A., które zostały ocenione jako gorzej zlokalizowane, niż nieruchomość wyceniana (załącznik nr 6 operatu). Biegły w sposób przekonywujący wyjaśnił dlaczego nieruchomości położone w Gminie M. mają taką samą ocenę, co wyceniana nieruchomość, jeżeli chodzi o lokalizację, tj. silne oddziaływanie aglomeracji [...] i ranga ośrodka w sieci osadniczej (M.) równoważy słabe oddziaływanie aglomeracji [...], ale za to położenie wycenianego gruntu w ośrodku powiatowym (R.). Nie można się zgodzić ze skarżącą, że biegły w przedmiotowym operacie przyjął do porównań nieruchomości rolne. Uszło uwadze M.R., że biegły do porównań wybrał 4 nieruchomości spośród kilkudziesięciu nieruchomości nabywanych pod drogę krajową nr [...] na odcinku [...] (załącznik nr 7 do operatu), a więc gruntów o przeznaczeniu komunikacyjnym. Zupełnie inną kwestią jest natomiast to, że biegły jako cechę rynkową mającą wpływ na wartość porównywanych nieruchomości przyjął przeznaczenie terenu znajdującego się w otoczeniu. Ta cecha jest jednym z elementów składających się na stan nieruchomości i może mieć wpływ na wartość rynkową nieruchomości, co wynika z art. 134 ust. 2 w zw. z art. 154 ust. 1 i art. 4 pkt 17 ugn. Sąd zwraca uwagę, że w praktyce szacowania nieruchomości nie jest możliwy dobór nieruchomości o identycznych cechach, lecz nieruchomości mniej lub bardziej podobnych do nieruchomości wycenianej. To zaś, czy konkretne nieruchomości są podobne jest oceną subiektywną biegłego opartą o jego wiedzę specjalistyczną i zdobyte doświadczenie, której może nie podzielić były właściciel szacowanego gruntu. W takiej sytuacji odmienną ocenę strony w tym zakresie nie popartą dowodem przeciwnym (kontrwyceną) sporządzonym na jej zlecenie należy uznać za polemikę z ustaleniami biegłego, która nie ma wpływu na wynik sprawy.
Za nieuzasadnione Sąd uznał również zarzuty skarżącej, co do tego, że organ winien oprzeć swe ustalenia na opinii o wartości nieruchomości sporządzonej [...] października 2008 r. Pomijając to, że biegły naruszył przy wycenie przepis § 36 ust. 1 rozporządzenia powołując się na opinię Zespołu Ekspertów Zawodowych [...], która nie mogła uchylić przepisu § 36 ust. 1 rozp. obligującego biegłego do szacowania w pierwszej kolejności gruntu w porównaniu z gruntami o przeznaczeniu drogowym, Sąd zauważa, że wycena ta już w dacie wydania decyzji była nieaktualna w rozumieniu art. 156 ust. 3 ugn.
Dla niniejszej sprawy nie jest istotne, kto finansował nakłady na budowę wodociągu bowiem przepisy dotyczące szacowania gruntu na potrzeby ustalenia odszkodowania za grunt nabyty pod drogi publiczne nakazują wycenę wartości rynkowej gruntu przy uwzględnieniu jego cech, o których mowa w art. 134 ust. 2 ugn). Nakłady finansowe poniesione przez skarżącą na uzbrojenie gruntu w urządzenia doprowadzające wodę podlegają rozliczeniu pomiędzy inwestorem, a właścicielem gruntu, a w przypadku sporu, roszczenie w tym zakresie może być dochodzone w postępowaniu cywilnym.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda [...] zastosuje się do zaprezentowanej w niniejszym orzeczeniu oceny prawnej i ponownie dokona oceny zgodności z prawem, wiarygodności i przydatności dla sprawy operatu szacunkowego sporządzonego w dniu [...] kwietnia 2009 r. W zależności od poczynionych ustaleń organ podejmie stosowne czynności procesowe.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie należnych skarżącej kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło