I SA/Wa 1194/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-19

Skład orzekający: Joanna Skiba, Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe, które faktycznie władało nieruchomością w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, ale nie posiadało indywidualnego tytułu prawnego do tej nieruchomości, może być uznane za stronę w postępowaniu o komunalizację tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo faktyczne władanie nieruchomością przez przedsiębiorstwo państwowe nie stanowi tytułu prawnego uprawniającego do uznania go za stronę w postępowaniu komunalizacyjnym. Kluczowe jest posiadanie indywidualnego aktu prawnego (decyzji, umowy, protokołu zdawczo-odbiorczego) ustanawiającego zarząd lub użytkowanie. Brak takiego tytułu oznacza, że nieruchomość należała do terenowego organu administracji państwowej i podlegała komunalizacji z mocy prawa, a przedsiębiorstwo nie miało interesu prawnego w postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej o umorzeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie komunalizacji nieruchomości, która w dniu 27 maja 1990 r. była we władaniu P. S.A. Skarżąca spółka twierdziła, że posiadała tytuł prawny do nieruchomości, co wykluczałoby jej komunalizację. Organy administracji oraz sąd uznały, że P. S.A. nie wykazała posiadania indywidualnego tytułu prawnego do nieruchomości, a jedynie faktyczne władanie, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego z powodu braku przymiotu strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. [...] S.A. Oddział w W. (zwanych dalej "P.") od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę C. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w O., gmina C., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, umorzyła postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Wojewoda [...] stwierdził nabycie prawa własności w/w nieruchomości przez Gminę C., gdyż przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r., to jest w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm., dalej "Przepisy wprowadzające (...)"), stanowiła własność Skarbu Państwa, co potwierdza zaświadczenie Starosty L. z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...], a pozostawała we władaniu P. S.A. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że P. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu nieruchomości w formie prawem przewidzianej. Po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. od powyższej decyzji, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] umorzyła postępowanie odwoławcze wskazując, że odwołująca się spółka nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, ani też nie przysługuje jej do tej nieruchomości żadne prawo rzeczowe. Twierdzenie, że spółce przysługuje prawo zarządu, które nie jest prawem rzeczowym powoduje, że choćby z tego powodu P. nie może być uznane za stronę postępowania. Za nietrafny organ uznał zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy "Przepisy wprowadzające (...)", bowiem przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Organ powołał się na panujący w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, zgodnie z którym trwały zarząd który jest sprawowany przez państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jak też dawny zarząd (poprzednio użytkowanie), który mógł być sprawowany również przez przedsiębiorstwa państwowe, powstaje i powstawał dawniej na podstawie decyzji administracyjnej właściwego organu, w wyniku przekazania oraz z mocy prawa w wyniku nabycia nieruchomości przez jednostkę organizacyjną. Komisja wskazała, że nieporozumieniem był podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia przez Wojewodę art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy Przepisy wprowadzające (...). Przepis ten pozostaje bez żadnego związku z niniejszą sprawą, bowiem odnosi się do przedsiębiorstw państwowych, o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów wydanym na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy. Zdaniem organu brak jest również podstaw do twierdzenia, że art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138 ze zm.) mógł stać na przeszkodzie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. Z przepisu tego (w pierwotnym brzmieniu) nie wynikało, by miał on kreować lub choćby potwierdzać prawa zarządu P. w stosunku do konkretnych nieruchomości. W konkluzji Komisja podkreśliła, że zarząd nieruchomością nie mógł powstać na rzecz P. z mocy samego prawa. Na skutek skargi P. S.A. od powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1051/07, uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2007 r. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Stwierdził jednak, że organ odwoławczy nie ustalił, kiedy i w jakim trybie nabyta przez Państwo nieruchomość została przekazana Przedsiębiorstwu [...] P. – [...] P. w W. we władanie, o którym mowa w piśmie Starosty L. z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] oraz jaki dokument stanowił podstawę dokonania wpisu P. jako władającego do ewidencji gruntów prowadzonej aktualnie przez Starostę L. Wiadomo jedynie, że w czasie zakładania ewidencji w 1961 r. działka nr [...] była we władaniu jednostki organizacyjnej poprzednika prawnego skarżącego. Nie wiadomo natomiast na jakiej podstawie w ewidencji gruntów P. S.A. figuruje jako władający nieruchomością w formie trwałego zarządu (wypis z rejestru gruntów z dnia 14 kwietnia 2004 r.). Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 r. umorzyła postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 28 lutego 2008 r. zwrócił się do Starosty L. z prośbą o wyjaśnienie, na jakiej podstawie w wypisach z rejestru gruntów z dnia 14 kwietnia 2004 r. i z dnia 30 listopada 2005 r. wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość znajduje się w trwałym zarządzie P. W odpowiedzi z dnia 27 marca 2008 r. Starosta L. wyjaśnił, że po sprawdzeniu posiadanych dokumentów ustalił, iż przy zakładaniu w 1965 r. ewidencji gruntów wsi O. wpisano dla działki nr [...] o pow. [...] ha jako właściciela Skarb Państwa, a jako osobę władającą gruntem P. w W. W 1991 r. zapis ten przeniesiono do zakładanej bazy ewidencyjnej gruntów i budynków w systemie informatycznym, wpisując dla działki nr [...] właściciela Skarb Państwa w trwałym zarządzie P. Dla tych wpisów brak jest dokumentów potwierdzających, że są to zapisy prawidłowe. Reasumując ustalono, że opisy i mapy z lat 2004 i 2005 wykonano w oparciu o zapisy figurujące w ewidencji gruntów i budynków. Komisja stwierdziła, że z powołanego pisma w sposób oczywisty wynika, że wypisy z rejestru gruntów z dnia 14 kwietnia 2004 r. i z dnia 30 listopada 2005 r. wskazujące, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w trwałym zarządzie P., są wynikiem błędu albo przynajmniej nadinterpretacji dokonanego w 1965 r. wpisania w ewidencji gruntów wsi O. dla działki nr [...] jako osobę władającą gruntem P. w W. Określenie "osoba władająca" odnosi się bowiem wyłącznie do stanu faktycznego, co w żadnym wypadku nie uzasadnia twierdzenia, że osobie władającej przysługuje prawo w postaci trwałego zarządu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 5 oraz art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. "Przepisy wprowadzające (...)", art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 82, poz. 641), art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe". W konkluzji skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. Skarżąca wskazała, iż niezasadne jest twierdzenie organu, że z pisma Starosty L. w sposób oczywisty wynika, że wypisy z rejestru gruntów z dnia 14 kwietnia 2004 r. i 30 listopada 2005 r., wskazujące, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w trwałym zarządzie P. S.A., są wynikiem błędu lub nadinterpretacji dokonanego w 1965 r. wpisania w ewidencji gruntów dla działki nr [...] jako osobę władającą gruntem P. w W. Nie zostały przytoczone żadne argumenty potwierdzające powyższe stanowisko. Skarżąca podkreśliła również, że organ ponownie rozpatrując sprawę po raz kolejny pominął uregulowania art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", zgodnie z którym wszelkie nieruchomości przeznaczone do użytku kolei stają się, z chwilą nabycia ich przez przedsiębiorstwo P., własnością Skarbu Państwa, a przedsiębiorstwo to zatrzymuje je w swoim użytkowaniu i powierniczym zarządzie. Błędnym jest zatem twierdzenie organu, że z powyższego przepisu nie można wywieźć tytułu prawnego P. Strona skarżąca zarzuciła ponadto pominięcie przez organ art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o Przedsiębiorstwie Państwowym PKP. W dniu wejścia w życie tej ustawy skarżąca dysponowała przedmiotową nieruchomością, a zatem stała się ona jej mieniem, co do którego wykonywała wszelkie uprawnienia. W związku z tym nieruchomość ta nie mogła należeć do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a tym samym nie mogła podlegać komunalizacji. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") ocena prawna i wskazania do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 października 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1051/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2007 r. uznając, że zgromadzony przez organ w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do wyjaśnienia, czy P. przysługiwał w dniu 27 maja 1990 r. tytuł prawny do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], świadczący o istnieniu po stronie P. interesu prawnego, uprawniającego do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie ustalił, kiedy i w jakim trybie nabyta przez Państwo nieruchomość została przekazana [...] P. –[...] P. w W. we władanie oraz jaki dokument stanowił podstawę dokonania wpisu P. jako władającego do ewidencji gruntów prowadzonej aktualnie przez Starostę L. Wiadomo jedynie, że w czasie zakładania ewidencji w 1961 r. działka nr [...] była we władaniu jednostki organizacyjnej poprzednika prawnego skarżącego. Nie wiadomo natomiast na jakiej podstawie w ewidencji gruntów P. S.A. figuruje jako władający nieruchomością w formie trwałego zarządu (wypis z rejestru gruntów z dnia 14 kwietnia 2004 r.). Po zapoznaniu się z sentencją i treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz materiałem zebranym w przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż organ naruszył wynikającą z art. 153 p.p.s.a. zasadę związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, do której przedmiotowa sprawa trafiła do rozpatrzenia, pismem z dnia 28 lutego 2008 r., nr [...] zwróciła się do Starosty L. o wyjaśnienie, na jakiej podstawie w wypisach z rejestru gruntów z dnia 14 kwietnia 2004 r. i z dnia 30 listopada 2005 r. wskazano, że rzeczona nieruchomość znajduje się w trwałym zarządzie P. S.A. W odpowiedzi na powyższe, Starosta L., pismem z dnia 27 marca 2008 r., nr [...] poinformował, że po sprawdzeniu posiadanych dokumentów ustalił, iż przy zakładaniu w 1965 r. ewidencji gruntów wsi O. wpisano dla działki nr [...] o pow. [...] ha jako właściciela Skarb Państwa, a jako osobę władającą gruntem P. w W. W 1991 r. zapis ten przeniesiono do zakładanej bazy ewidencyjnej gruntów i budynków w systemie informatycznym, wpisując dla działki nr [...] właściciela Skarb Państwa w trwałym zarządzie P. Dla tych wpisów brak jest dokumentów potwierdzających, że są to zapisy prawidłowe. Reasumując ustalono, że opisy i mapy z lat 2004 i 2005 wykonano w oparciu o zapisy figurujące w ewidencji gruntów i budynków. Mając powyższe na uwadze organ trafnie uznał, że wypisy z rejestru gruntów z dnia 14 kwietnia 2004 r. i z dnia 30 listopada 2005 r. wskazujące, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w trwałym zarządzie P., są wynikiem błędu albo przynajmniej nadinterpretacji dokonanego w 1965 r. wpisania w ewidencji gruntów wsi O. dla działki nr [...] jako osobę władającą gruntem [...] P. w W. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające (...), jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Użyte w tym przepisie przez ustawodawcę pojęcie "należące do", oznacza przynależność mienia państwowego do określonego podmiotu w sensie prawnym, a nie faktycznym. W tym stanie rzeczy faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 następowała z mocy prawa z dniem wejścia ustawy w życie, tj. 27 maja 1990 r., a wydawana w tym przedmiocie przez wojewodę decyzja komunalizacyjna miała jedynie charakter deklaratoryjny i potwierdzała przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę. Podstawowy zatem zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie, czy w dacie 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwo [...] P. dysponowało tytułem prawnym do nieruchomości, co by wykluczało możliwość jej komunalizacji, czy też władanie nieruchomością przez przedsiębiorstwo [...] P. było jedynie władztwem faktycznym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowało się stanowisko, iż akty regulujące status prawny przedsiębiorstwa P. oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizacje kolei, mają charakter ogólnych aktów normatywnych i nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły tylko stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego (takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach wydanych w sprawach: I OSK 1457/06; I OSK 1947/06, I OSK 1456/06 oraz I OSK 187/07 niepublik.). W niniejszej sprawie Sąd to stanowisko w całości podziela. W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organów obu instancji, że strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd czy użytkowanie. Zważyć należy, że zarząd (dziś trwały zarząd), to prawne formy władania, które uprawniają do władania nieruchomością. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu. Decydujące znaczenie mają bowiem dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy - tj. 27 maja 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych. Obowiązująca wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosownie do art. 38 ust. 2 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można domniemywać (np. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2240/98, LEX nr 47368, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05, LEX nr 194864). Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 23 września 1993 r., sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994 r., nr 2, póz. 27). Brak tytułu prawnego P. w dacie 27 maja 1990 r. do spornej nieruchomości oznacza, że należała ona wówczas w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. W tym stanie rzeczy spełnione zostały wszystkie marterialonoprawne przesłanki komunalizacji mienia z mocy prawa. Za niezasadne należy zatem uznać pozostałe zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a także art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, art. 16 ustawy ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe. Skarżący wskazał, że Przedsiębiorstwo "P." utworzone zostało rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu Przedsiębiorstwa " Polskie Koleje Państwowe". Jednakże utworzone powołanym wyżej rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z 1926 r. Przedsiębiorstwo "P." prowadziło eksploatację wszystkich linii kolejowych, zarządzanych dotychczas przez Ministerstwo Komunikacji, obejmując je w zarząd i użytkowanie (co do nieruchomości) i nabywając na własność majątek ruchomy, ale dotyczyło to tylko majątku znajdującego się na obszarze, który w dacie wejścia w życie tegoż rozporządzenia należał poprzednio do polskiego Ministerstwa Komunikacji. Tak więc nie dotyczyło to majątku istniejącego na tzw. [...]. Takiego stanowiska Sądu nie zmienia również ogłoszenie tekstu jednolitego tego rozporządzenia w dacie 12 sierpnia 1948 r. Strona skarżąca powołała się w skardze również na art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe, zgodnie, z którym mienie P. stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego. Stanowią je środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy oraz środki nabyte przez P. w toku jego dalszej działalności. P. gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem zapewnia jego ochronę oraz racjonalne wykorzystanie oraz wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych. Jednak z przepisu tego w żaden sposób nie wynikało, aby miał on samodzielnie kreować bądź choćby potwierdzać prawo zarządu P. w stosunku do konkretnych nieruchomości. Wreszcie, nie można uznać za zasadny zarzut wyłączenia przedmiotowej nieruchomości z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Stosownie do tego przepisu, mienie ogólnonarodowe (państwowe), o którym mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie staje się mieniem komunalnym, jeżeli składniki tego mienia w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r. służyły wykonywaniu zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, natomiast P. nie należy do kręgu wymienionych w tym przepisie podmiotów. Również w wykazie objętym rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalania wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 15, poz. 301) przedsiębiorstwo [...] P. nie zostało ujęte. W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że słusznie organ odwoławczy uznał, iż skarżąca spółka nie legitymowała się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, a tym samym nie posiada w postępowaniu komunalizacyjnym przymiotu strony, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego na mocy art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Co prawda wydając zaskarżoną decyzję jako podstawę prawną, poza art. 138 § 1 pkt 3 kpa Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa powołała przepisy prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające (...), które w istocie nie mogą stanowić podstawy prawnej orzekania w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Uchybienie to w ocenie Sądu nie jest jednakże uchybieniem istotnym i nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wydane rozstrzygniecie jest bowiem zgodne z prawem. W tej sytuacji za bezzasadne uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ powołanych w skardze przepisów prawa materialnego, poprzez uznanie, że skarżącemu nie przysługuje w postępowaniu komunalizacyjnym przymiot strony. Jak wykazano interes prawny w postępowaniu komunalizacyjnym skarżącej spółce istotnie nie przysługiwał. Zaznaczyć także trzeba, że rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło