I SA/Wa 1198/15
PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-04
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną powinno uwzględniać podatek od towarów i usług, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?Ratio decidendi
Sąd przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu, uwzględniając podatek od towarów i usług, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Opłata została ustalona na poziomie 240 zł (połowa opłaty maksymalnej) plus 23% VAT, co stanowiło kwotę 295,20 zł. Sąd podkreślił, że podwyższenie wynagrodzenia ponad standardowe stawki jest możliwe tylko w nadzwyczajnych okolicznościach.Stan faktyczny
Wniosek adwokata P. B. o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi J. C. na decyzję SKO. WSA w Warszawie wyrokiem z 19 października 2015 r. oddalił skargę J. C. Następnie NSA wyrokiem z 6 lipca 2017 r. oddalił skargę kasacyjną. Pełnomocnik ustanowiony z urzędu wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. B. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata P. B. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1198/15 oddalił skargę J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej.
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2015 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
W dniu [...] lutego 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła, sporządzona przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika skarżącej, skarga kasacyjna od powyższego wyroku. Pełnomocnik wniósł jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (w maksymalnej wysokości) oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Powyższy wniosek powtórzony następnie został w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r., po rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. złożonej skargi kasacyjnej.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801), które weszło w życie 1 stycznia 2016 r.
Stosownie do treści z § 2 pkt 1 i pkt 2 tego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl § 3 rozporządzenia, zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części.
Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
Stosownie do treści § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a powołanego rozporządzenia, opłaty maksymalne za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynoszą - 75% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokata - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi natomiast 480 zł (§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia).
W rozpoznawanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik sporządził skargę kasacyjną oraz uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Złożony wniosek zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu pełnomocnikowi stosownego wynagrodzenia.
Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów oraz uwzględniając charakter sprawy, nakład pracy pełnomocnika oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, postanowiono przyznać wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 240 zł, tj. zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 480 zł. W myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia wynagrodzenie należało podwyższyć o stosowną stawkę podatku od towarów i usług.
Zauważyć przy tym należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że jedynie w nadzwyczajnych, szczególnych okolicznościach, które zwiększają znacząco nakład pracy pełnomocnika niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków, istnieje możliwość podwyższenia stawki wynagrodzenia. W orzecznictwie wskazuje się również, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II FZ 878/12 LEX nr 1244413).
W rozpoznawanej sprawie - zdaniem referendarza sądowego - charakter i stopień zawiłości sprawy, a także nakład pracy pełnomocnika uzasadniał przyznanie wynagrodzenia we wskazanej wyżej w wysokości (tj. 240 zł podwyższone o stosowną stawkę podatku od towarów i usług).
W świetle powyższego w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło